យើងកំពុងឈរនៅមាត់ច្រាំងនៃបដិវត្តន៍មួយដែលមិនត្រឹមតែផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលយើងធ្វើការប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកំណត់និយមន័យថ្មីនៃអត្ថិភាពរបស់មនុស្សទៀតផង។ យុគសម័យឌីជីថលនេះ ជាឆាកប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលភាពលឿននៃការប្រែប្រួលហួសពីល្បឿននៃការយល់ដឹងរបស់យើង ហើយវាបានធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនមានអារម្មណ៍ថា «គ្មានដែនកំណត់» នៅក្នុងពិភពព័ត៌មាន ប៉ុន្តែបែរជា «គ្មានទីពឹង» ក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងទៅវិញ។ ផ្នែកដំបូងនេះ មិនមែនជាការណែនាំអំពីឧបករណ៍ថ្មី ឬយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មឡើយ។ វាគឺជាការអំពាវនាវឱ្យមានការពិនិត្យមើលស៊ីជម្រៅទៅលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភាពជារបស់យើង — តើយើងជានរណា នៅពេលដែលអ្វីៗដែលយើងធ្លាប់ស្គាល់កំពុងរលាយបាត់ទៅ? ការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ថ្ងៃស្អែក មិនមែនចាប់ផ្តើមពីការរៀនកូដ ឬវិនិយោគលើរូបិយប័ណ្ណគ្រីបតូឡើយ ប៉ុន្តែវាចាប់ផ្តើមពីការស្វែងរកនូវ តុល្យភាពខាងក្នុង (Internal Equilibrium) នៅក្នុងព្យុះព័ត៌មានវិទ្យាដ៏ក្ដៅគគុកនេះ។ យើងត្រូវតែបង្កើតទីលំនៅខាងវិញ្ញាណ និងបញ្ញាមួយដែលមិនអាចរំខានបានដោយការជូនដំណឹង (notifications) ឬក្បួនដោះស្រាយ (algorithms)។ បើគ្មានការបោះយុថ្កាខាងក្នុងនេះទេ យើងនឹងក្លាយជាស្លឹកឈើដែលអណ្ដែតតាមលំហូរនៃបច្ចេកវិទ្យា ដោយបាត់បង់ទាំងទិសដៅ និងអត្តសញ្ញាណដើមរបស់យើង។ នេះគឺជាពេលដែលត្រូវកំណត់ឡើងវិញនូវអ្វីដែលជា តម្លៃមនុស្សមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ដែលបច្ចេកវិទ្យាមិនអាចជំនួសបានឡើយ ដូចជា សេចក្ដីមេត្តាធម៌ វិចារណញ្ញាណ ការគិតស៊ីជម្រៅ និងសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសរបស់យើង។ ភាពរស់រានមិនមែនសំដៅលើការរៀនបច្ចេកវិទ្យាថ្មីបំផុតនោះទេ ប៉ុន្តែគឺសំដៅលើការការពារនូវកម្រិតមនុស្សជាតិរបស់យើងពីការបាត់បង់នៅក្នុងហ្វូងនៃទិន្នន័យដ៏ច្រើនលើសលប់។ ដើម្បីរស់រានក្នុងយុគសម័យឌីជីថល យើងត្រូវផ្លាស់ប្តូរពីអ្នកប្រើប្រាស់អកម្ម (Passive Consumers) ទៅជាអ្នកបង្កើតសកម្ម (Active Architects) នៃអនាគតរបស់យើង។ វាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេក្នុងការប្រើប្រាស់កម្មវិធី។ យើងត្រូវយល់ពីរបៀបដែលកម្មវិធីទាំងនោះកំពុងប្រើប្រាស់យើង។ បច្ចេកវិទ្យាបានបង្កើតនូវទម្លាប់នៃភាពងាយស្រួលភ្លាមៗ ដែលជាញឹកញាប់មកជាមួយនឹងតម្លៃលាក់កំបាំងនៃការបាត់បង់ កម្រិតយកចិត្តទុកដាក់ជ្រៅជ្រះ (Deep Attention Span) របស់យើង។ ប្រសិនបើយើងបន្តអនុញ្ញាតឱ្យក្បួនដោះស្រាយកំណត់នូវអ្វីដែលយើងមើល អ្វីដែលយើងគិត និងរបៀបដែលយើងមានអារម្មណ៍នោះ យើងកំពុងលក់ដូរនូវអធិបតេយ្យភាពបញ្ញារបស់យើងក្នុងតម្លៃថោក។ ដំណោះស្រាយគឺស្ថិតនៅក្នុងការបណ្តុះនូវ សេរីភាពខាងបញ្ញា (Intellectual Sovereignty) — សមត្ថភាពក្នុងការជ្រើសរើសនូវអ្វីដែលសក្តិសមនឹងការផ្តោតអារម្មណ៍របស់យើង ហើយបដិសេធនូវអ្វីដែលគ្រាន់តែជាសំឡេងរំខាន។ ការរៀបចំខ្លួនគឺទាមទារឱ្យយើងមានផែនការប្រើប្រាស់ពេលវេលា និងថាមពលផ្លូវចិត្តរបស់យើង ដូចដែលយើងរៀបចំផែនការហិរញ្ញវត្ថុរបស់យើងដែរ។ តើយើងកំពុងចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃបំផុតរបស់យើងទៅលើការរុករកឥតប្រយោជន៍ (scrolling) ឬការកសាងចំណេះដឹងដែលនឹងគង់វង្ស? ការយល់ដឹងនេះគឺជាបន្ទាត់ព្រំដែនរវាងការរស់រាន និងការធ្លាក់ចុះ។ យើងត្រូវតែអនុវត្តនូវ ‘ការតមអាហារព័ត៌មាន’ (Information Fasting) ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យខួរក្បាលរបស់យើងសម្រាក ពិចារណា និងបង្កើតគំនិតដើម។ ភាពរស់រានក្នុងយុគសម័យឌីជីថលមិនមែនគ្រាន់តែជាការភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតនោះទេ វាគឺជាការភ្ជាប់ឡើងវិញជាមួយខ្លួនឯងដែលយើងបានបាត់បង់នៅក្នុងពន្លឺភ្លឹបភ្លែតៗនៃអេក្រង់។ ការត្រៀមខ្លួនចុងក្រោយ គឺការយល់ដឹងថា ភាពអនន្តនៃទិន្នន័យ (Infinitude of Data) មិនស្មើនឹង ភាពជ្រៅនៃប្រាជ្ញា (Depth of Wisdom) នោះទេ។ យើងត្រូវរៀនពីរបៀបធ្វើជាមនុស្សដែលមានឫសគល់រឹងមាំនៅក្នុងយុគសម័យដែលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងកំពុងតែអណ្តែតអណ្តូង។ សៀវភៅនេះនឹងណែនាំអ្នកឱ្យកំណត់នូវតំបន់នៃភាពមិនប្រែប្រួលក្នុងជីវិតរបស់អ្នក — នោះគឺជាជំនាញមនុស្សនិយមដ៏សំខាន់ (Humanistic Skills) ដែលទ្រទ្រង់ភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្ត និងក្រមសីលធម៌របស់យើង។ នេះរាប់បញ្ចូលទាំងការថែរក្សាសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់យើងឱ្យរួចផុតពីការគិតវីរុស (Viral Thinking) ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងពិតប្រាកដ និងការបណ្តុះបណ្តាលសមត្ថភាពរបស់យើងក្នុងការអត់ធ្មត់ និងដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញដោយមិនស្វែងរកចម្លើយភ្លាមៗពីម៉ាស៊ីន។ ភាពរឹងមាំរបស់យើងក្នុងសម័យកាលឌីជីថល គឺស្ថិតនៅលើការបញ្ចូលគ្នានៃភាពបត់បែនខាងបច្ចេកទេស និងភាពស្ងប់ស្ងាត់ខាងស្មារតី។ យើងត្រូវតែរៀនរស់នៅជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យា មិនមែនសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យានោះទេ។ ដូច្នេះ មុនពេលយើងបន្តទៅរកយុទ្ធសាស្ត្រជាក់ស្តែងនៃការធ្វើទំនើបកម្មអាជីព និងហិរញ្ញវត្ថុ ចូរយើងកំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់នូវអ្វីដែលមិនអាចចុះចាញ់បាននៅក្នុងខ្លួនយើង។ ចូរយើងត្រៀមខ្លួនមិនត្រឹមតែសម្រាប់ថ្ងៃស្អែកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់ការបន្ត អធិបតេយ្យភាពនៃស្មារតី (Sovereignty of Consciousness) របស់យើងនៅក្នុងពិភពលោកដែលការសម្រេចចិត្តទាំងអស់ត្រូវបានអូសទាញដោយកម្លាំងដែលមើលមិនឃើញនៃព័ត៌មានវិទ្យា។