ផ្នែកដែលមិនបានកំណត់និយមន័យនេះ គឺមិនមែនជាជំពូកចុងក្រោយឡើយ ប៉ុន្តែជាការអញ្ជើញឱ្យឈានជើងចូលទៅក្នុងចន្លោះទទេនៃការរំពឹងទុក។ នៅពេលយើងបញ្ចប់ការពិភាក្សារបស់យើងអំពីយុទ្ធសាស្ត្រនៃការរស់រានក្នុងសម័យកាលឌីជីថល វាមានចំណុចមួយដែលវិទ្យាសាស្ត្រ និងទស្សនវិជ្ជាត្រូវតែរួមបញ្ចូលគ្នា។ នេះជាកន្លែងដែលផែនទីបង្ហាញផ្លូវត្រូវបញ្ចប់ ហើយការធ្វើដំណើរខាងក្នុងដ៏សំខាន់បំផុតចាប់ផ្តើម។ យើងបានសិក្សាពីរបៀបគ្រប់គ្រងព័ត៌មាន របៀបការពារទិន្នន័យរបស់យើង និងរបៀបធ្វើការសម្រេចចិត្តវិនិយោគលើធនធានបច្ចេកវិទ្យា។ ប៉ុន្តែសំណួរដ៏ជ្រាលជ្រៅបំផុតនៅតែមាន៖ តើភាពជោគជ័យនៃសម័យកាលឌីជីថលមានន័យដូចម្តេច ប្រសិនបើយើងបាត់បង់ ស្នូលមនុស្ស របស់យើង? ដែនកំណត់ដែលយើងបានឆ្លងកាត់គឺជាព្រំដែនរវាងការត្រៀមខ្លួនខាងក្រៅ និងការភ្ញាក់រលឹកខាងក្នុង។ នៅពេលដែលពិភពលោកប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ភាពចាំបាច់មិនមែនជាការរក្សាឱ្យទាន់សម័យនោះទេ ប៉ុន្តែជាការរក្សាឱ្យនៅជាប់នឹងភាពអចិន្ត្រៃយ៍នៃតម្លៃរបស់យើង។ ការរស់រានក្នុងសម័យកាលឌីជីថល មិនមែនជាការរៀនភាសាកូដថ្មីនោះទេ ប៉ុន្តែជាការរៀនអានភាសាបេះដូង និងហេតុផលផ្ទាល់ខ្លួនឡើងវិញ។ នេះគឺជាការអំពាវនាវឱ្យមាន ការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយប្រាជ្ញា (Conscious Deliberation) ចំពោះអត្ថិភាពរបស់យើង។ នៅក្នុងពិភពលោកដែលដំណើរការដោយក្បួនដោះស្រាយ (Algorithms) ដែលព្យាយាមព្យាករណ៍ និងគ្រប់គ្រងរាល់ចលនារបស់យើង យើងត្រូវតែទាមទារមកវិញនូវសិទ្ធិរបស់យើងក្នុងការជ្រើសរើសដោយសេរី។ បច្ចេកវិទ្យាកំពុងនាំយើងទៅរកចំណុចសំខាន់នៃវិវត្តន៍ ដែលតម្រូវឱ្យមានការគិតឡើងវិញនូវរចនាសម្ព័ន្ធសង្គម ស្ថាប័នអប់រំ និងទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួន។ យុគសម័យបន្ទាប់មិនមែនគ្រាន់តែជាយុគសម័យនៃភាពវៃឆ្លាតសិប្បនិម្មិត (AI) ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាយុគសម័យនៃ ភាពចាំបាច់នៃមនសិការ (The Imperative of Consciousness)។ ប្រសិនបើយើងអនុញ្ញាតឱ្យ AI ធ្វើការសម្រេចចិត្តស្មុគស្មាញទាំងអស់សម្រាប់យើង តើអ្វីដែលនៅសល់សម្រាប់ស្មារតីរបស់មនុស្សជាតិ? ចម្លើយគឺស្ថិតនៅក្នុងការបង្វែរថាមពលរបស់យើងពីការប្រកួតប្រជែងជាមួយម៉ាស៊ីន ទៅជាការអភិវឌ្ឍជំនាញដែលមិនអាចធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មបាន៖ ភាពវៃឆ្លាតខាងអារម្មណ៍ ការគិតប្រកបដោយវិចារណញ្ញាណ ការយល់ចិត្តជ្រាលជ្រៅ និងសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតអត្ថន័យ។ អធិបតេយ្យភាពផ្ទាល់ខ្លួន (Personal Sovereignty) របស់យើងស្ថិតនៅលើសមត្ថភាពក្នុងការរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ផ្លូវចិត្តនៅកណ្តាលនៃព្យុះបច្ចេកវិទ្យា។ យើងត្រូវតែបង្កើតទីជម្រកផ្ទៃក្នុង ដែលតម្លៃមិនត្រូវបានកំណត់ដោយភាពលឿននៃការតភ្ជាប់របស់យើងនោះទេ ប៉ុន្តែដោយគុណភាពនៃការឆ្លុះបញ្ចាំងរបស់យើង។ ការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ថ្ងៃស្អែក គឺការសាងសង់មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃភាពជាខ្លួនឯង ដែលគ្មានទិន្នន័យណាមួយអាចលុបបំបាត់បាន។ ដើម្បីជម្នះភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសម័យកាលឌីជីថល យើងត្រូវតែទទួលយកថាបច្ចេកវិទ្យាគ្រាន់តែជាឧបករណ៍ពង្រីកប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនមែនជាដំណោះស្រាយនោះទេ។ ប្រសិនបើយើងពង្រីកភាពល្ងង់ខ្លៅ ភាពលទ្ធផលនឹងជាការបំផ្លាញ។ ប្រសិនបើយើងពង្រីកប្រាជ្ញា និងសេចក្ដីមេត្តាករុណា នោះលទ្ធផលនឹងជាការផ្លាស់ប្តូរទៅរកយុគសម័យនៃការរីកចម្រើនខាងស្មារតី។ ផ្លូវទៅកាន់ភាពរស់រានមិនមែនត្រឹមតែតាមរយៈការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពកម្មវិធីរបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែតាមរយៈការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការមូលដ្ឋាន (Foundational Operating System) នៃស្មារតីរបស់យើង។ នេះតម្រូវឱ្យមានវិន័យដ៏តឹងរ៉ឹងក្នុងការអនុវត្តការផ្ដាច់ខ្លួន—មិនមែនពីពិភពលោកនោះទេ ប៉ុន្តែពីតម្រូវការឥតឈប់ឈររបស់វា។ យើងត្រូវតែរៀនកំណត់ឱ្យច្បាស់ថា តើអ្វីជាការបញ្ចូល (Input) ដែលយើងជ្រើសរើសដើម្បីទទួលយក និងថាតើអ្វីជាលទ្ធផល (Output) ដែលយើងចង់បង្កើត។ ការបង្កើតអនាគតដែលសក្ដិសមនឹងការរស់នៅ ទាមទារឱ្យយើងក្លាយជាអ្នកសរសេរកម្មវិធីដ៏ប៉ិនប្រសប់នៃជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើង ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យក្បួនដោះស្រាយខាងក្រៅកំណត់ជោគវាសនារបស់យើងឡើយ។ ភាពក្លាហានពិតប្រាកដក្នុងយុគសម័យនេះ គឺការប្រឈមមុខនឹងភាពស្ងៀមស្ងាត់នៃខ្លួនឯង ដោយមិនចាំបាច់មានអេក្រង់បំភ្លឺជានិច្ច។ គឺការស្វែងរក ភាពច្បាស់លាស់នៃចេតនា (Clarity of Intention) ដែលជាត្រីវិស័យតែមួយគត់ដែលអាចដឹកនាំយើងឆ្លងកាត់ភាពច្របូកច្របល់នៃបណ្តាញព័ត៌មាន។ នៅទីបំផុត ផ្នែក «undefined» នេះគឺជាលំហដែលយើងត្រូវទទួលស្គាល់ថា ការងារដ៏លំបាកបំផុតនៃការត្រៀមខ្លួន គឺការស្វែងរកនិយមន័យនៃខ្លួនឯងឡើងវិញនៅក្នុងពិភពលោកដែលកំពុងព្យាយាមកំណត់យើងឥតឈប់ឈរ។