ការវិភាគទំនាក់ទំនង៖
សង្គ្រាមត្រជាក់ & សង្គ្រាមនៅកម្ពុជា
(១៩៧០ – ១៩៧៥)
🔎 សេចក្តីផ្តើម៖ កម្ពុជាក្រោមឥទ្ធិពលមហាអំណាច
សង្គ្រាមនៅកម្ពុជាចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧០-១៩៧៥ មិនមែនជាសង្គ្រាមស៊ីវិល (ខ្មែរវាយខ្មែរ) សុទ្ធសាធនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា “សង្គ្រាមតំណាង” (Proxy War)។ កម្ពុជាបានក្លាយជាសមរភូមិក្តៅមួយនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលមហាអំណាចពិភពលោកប្រជែងគ្នាដណ្តើមឥទ្ធិពល។
🇺🇸 សហរដ្ឋអាមេរិក & សាធារណរដ្ឋខ្មែរ
ប្លុកសេរី🇨🇳 ចិន/វៀតណាមខាងជើង & រណសិរ្ស
ប្លុកកុម្មុយនីស្ត៤. ចំណុចគន្លឹះនៃទំនាក់ទំនង
ក. កត្តាភូមិសាស្ត្រនយោបាយ (ផ្លូវលំ ហូជីមិញ)
មូលហេតុចម្បងដែលសង្គ្រាមត្រជាក់ឆាបឆេះនៅកម្ពុជា គឺដោយសារ “ផ្លូវលំ ហូជីមិញ” ដែលឆ្លងកាត់ទឹកដីកម្ពុជាភាគខាងកើត។
ខ. រដ្ឋប្រហារ ១៨ មីនា ១៩៧០
រដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្តេច សីហនុ គឺជាចំណុចរបត់ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាបោះបង់ “អព្យាក្រឹតភាព” ហើយលោតចូលក្នុងភ្លើងសង្គ្រាមត្រជាក់ពេញទំហឹង។ កម្ពុជាបានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អាមេរិកប្រឆាំងនឹងកុម្មុយនីស្តភ្លាមៗ។
គ. លទ្ធផល៖ សង្គ្រាមបង្ហូរឈាម
ការលូកដៃរបស់បរទេសបានធ្វើឱ្យសង្គ្រាមនៅកម្ពុជាកាន់តែសាហាវ។
- អាមេរិកទម្លាក់គ្រាប់បែករាប់លានតោន។
- ខ្មែរក្រហមឆ្លៀតឱកាសប្រើការឈឺចាប់របស់ប្រជាជនដើម្បីកេណ្ឌកម្លាំង។
- ទីបំផុត របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរដួលរលំនៅថ្ងៃទី ១៧ មេសា ១៩៧៥ ហើយកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងរបបវាលពិឃាត។
📝 សន្និដ្ឋានរួម
ទំនាក់ទំនងរវាងសង្គ្រាមត្រជាក់ និងសង្គ្រាមសាធារណរដ្ឋខ្មែរ គឺជារឿងដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាន។ កម្ពុជាបានក្លាយជា “ជនរងគ្រោះ” នៃការប្រកួតប្រជែងមនោគមវិជ្ជារវាងមហាអំណាច។
“ដំរីសារ និងដំរីខ្មៅជល់គ្នា ងាប់ស្មៅនៅកណ្តាល” គឺជាសុភាសិតដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់បំផុតចំពោះកម្ពុជានៅសម័យនោះ។
