កូនស្រមោចតូចមិនចេះបោះបង់
កាលពីព្រេងនាយ ក្នុងអាណាចក្រស្រមោចដ៏ធំមួយដែលស្ថិតនៅក្រោមម្លប់ដើមស្វាយខ្ពស់ត្រដែត មានកូនស្រមោចតូចមួយឈ្មោះថា រិទ្ធិស័ក។ រិទ្ធិស័កមានទំហំតូចជាងគេក្នុងចំណោមបងប្អូនទាំងអស់ ប៉ុន្តែវាមានបេះដូងធំធេង និងស្មារតីឧស្សាហ៍ព្យាយាមដែលមិនចេះរីងស្ងួត។ នៅក្នុងរដូវប្រមូលផលអាហារ ស្រមោចទាំងអស់កំពុងរវល់ខ្លាំង ព្រោះពួកគេដឹងថាមេឃនឹងចាប់ផ្ដើមស្រក់ទឹកនៅពេលឆាប់ៗនេះ។ ម្ដាយមីងរបស់វាបានចាត់តាំងឱ្យ រិទ្ធិស័ក ធ្វើដំណើរទៅយកគ្រាប់អង្ករពណ៌សមួយគ្រាប់ដែលធ្លាក់នៅឯគល់ឈើមួយ ព្រោះគ្រាប់អង្ករនោះមានទំហំធំ ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកជាអាហារដ៏មានតម្លៃបំផុតសម្រាប់ត្រៀមរដូវវស្សា។

រិទ្ធិស័ក បានទៅដល់គោលដៅ ហើយឃើញគ្រាប់អង្ករនោះ។ វាមើលទៅដូចជាថ្មពណ៌សដ៏ធំមួយចំពោះវា។ រិទ្ធិស័កបានប្រើកម្លាំងដែលមានទាំងអស់ដើម្បីរុញ ប៉ុន្តែគ្រាប់អង្ករមិនកម្រើកឡើយ។ វាបានព្យាយាមទាញពីមុខម្តង រួចព្យាយាមរុញពីក្រោយម្តងទៀត។ ជើងតូចៗទាំងប្រាំមួយរបស់វាបានរអិលលើស្លឹកឈើស្ងួត។ អស់ពេលជាងកន្លះម៉ោង គ្រាប់អង្ករនៅតែស្ថិតនៅកន្លែងដដែល។ ស្រមោចធំៗផ្សេងទៀតដែលដើរកាត់ បានសើចចំអកថា «រិទ្ធិស័កអើយ! គ្រាប់អង្ករនោះធំពេកសម្រាប់កូនស្រមោចដូចឯងហើយ បោះបង់វាចោលទៅ!» ប៉ុន្តែ រិទ្ធិស័ក មិនបានស្ដាប់ពាក្យទាំងនោះឡើយ។ វាបានដកដង្ហើមធំ រួចចងចាំពាក្យរបស់ម្ដាយដែលថា៖ «កម្លាំងពិតមិនមែនស្ថិតនៅលើទំហំទេ តែស្ថិតនៅលើឆន្ទៈ»។

បន្ទាប់ពីសម្រាកបន្តិច រិទ្ធិស័ក បានផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រ។ វាមិនព្យាយាមរុញទាំងកម្លាំងទៀតទេ តែបែរជាប្រើប្រាស់ដីខ្សាច់តូចៗដែលនៅក្បែរនោះ មកចាក់ក្បែរគ្រាប់អង្ករដើម្បីបង្កើតជាជំហររឹងមាំមួយ។ ពេលដែលវាមានជំហរល្អហើយ រិទ្ធិស័កក៏ចាប់ផ្ដើមរុញម្ដងទៀត។ គ្រាប់អង្ករក៏ចាប់ផ្ដើមរំកិលយឺតៗ ប៉ុន្តែរឹងមាំ ឆ្ពោះទៅកាន់ផ្លូវរបស់វា។ ប៉ុន្តែភ្លាមៗនោះ វាក៏បានជួបនឹងឧបសគ្គទីពីរ គឺភក់រាវតូចមួយដែលបន្សល់ទុកពីទឹកភ្លៀងកាលពីយប់មិញ។

ភក់នោះគ្រាន់តែជាឧបសគ្គតូចមួយសម្រាប់ស្រមោចធំៗប៉ុណ្ណោះ តែសម្រាប់ រិទ្ធិស័ក វាហាក់ដូចជាសមុទ្រដ៏ធំមួយ។ នៅពេលដែលវាព្យាយាមអូសគ្រាប់អង្ករឆ្លងកាត់ ជើងរបស់វាក៏លិចចូលទៅក្នុងភក់នោះ។ គ្រាប់អង្ករក៏រអិលធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទឹកភក់ ហើយវាចាប់ផ្តើមអណ្តែតថយក្រោយបន្តិចម្ដងៗ។ រិទ្ធិស័ក ស្ទើរតែបាត់បង់កម្លាំងចិត្តជាលើកទីពីរ។ តែវាមិនបានចុះចាញ់ឡើយ។ វាបានរកឃើញសរសៃស្មៅតូចមួយដែលរឹងមាំ ហើយក៏ទាញគ្រាប់អង្ករនោះឡើងមកលើគោកវិញដោយប្រើប្រាស់សរសៃស្មៅជាខ្សែពួរ។ បន្ទាប់មក វាបានរកឃើញបំណែកស្លឹកឈើស្ងួតតូចមួយ ហើយដាក់គ្រាប់អង្ករនោះពីលើ ដើម្បីប្រើជាទូកសម្រាប់អូសឆ្លងកាត់ភក់។

រិទ្ធិស័ក បានបន្តដំណើររបស់វា។ វាមិនបានដើរលឿនដូចស្រមោចដទៃទេ តែវាដើរដោយជំហានទៀងទាត់ និងមិនដែលឈប់សម្រាកយូរឡើយ។ វាត្រូវចំណាយពេលពេញមួយព្រឹកដើម្បីធ្វើដំណើរត្រឡប់មកវិញ។ នៅពេលដែលវាទៅដល់ច្រកចូលសំបុក ស្រមោចទាំងអស់ដែលធ្លាប់មើលងាយវា បានស្ងាត់មាត់ ហើយភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ មហាក្សត្រិយានីស្រមោចបានចេញមកទទួលស្វាគមន៍ រិទ្ធិស័ក ដោយផ្ទាល់។ ព្រះនាងបាននិយាយថា៖ «រិទ្ធិស័ក កូនពិតជាបង្ហាញនូវភាពអង់អាចក្លាហាន និងការតស៊ូដ៏អស្ចារ្យ។ គ្រាប់អង្ករនេះនឹងជួយឱ្យយើងទាំងអស់គ្នាឆ្លងផុតរដូវវស្សា។ កូនបានបង្ហាញថា ទំហំមិនមែនជាឧបសគ្គឡើយ ប្រសិនបើស្មារតីរបស់យើងរឹងមាំ»។

ចាប់ពីពេលនោះមក រិទ្ធិស័ក ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាវីរបុរសតូចមួយនៅក្នុងអាណាចក្រស្រមោច។ រឿងរ៉ាវរបស់វាត្រូវបានគេនិទានតៗគ្នាទៅដល់កូនស្រមោចជំនាន់ក្រោយ ដើម្បីបង្រៀនពួកគេអំពីតម្លៃនៃភាពឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងការតស៊ូអត់ធ្មត់។ រិទ្ធិស័ក បានបន្តធ្វើការងាររបស់ខ្លួនដោយភាពរីករាយ ដោយមិនខ្វល់ពីទំហំខ្លួនឡើយ។ វាដឹងថា ភាពជោគជ័យមិនមែនកើតឡើងដោយសារកម្លាំងបាយសុទ្ធសាធទេ តែដោយសារការប្តេជ្ញាចិត្តមិនបោះបង់នោះឯង។
ពាក្យគន្លឹះ និងអត្ថន័យ (Key Vocabulary)
- ឧស្សាហ៍ព្យាយាម (Oussah Pyeayeam): Diligence / Perseverance. ការខិតខំប្រឹងប្រែងជាប់លាប់មិនចុះចាញ់។
- បោះបង់ (Baoh Bong): Give up / Abandon. ការឈប់ធ្វើអ្វីមួយដោយសារតែអស់សង្ឃឹម ឬគ្មានសមត្ថភាព។
- មហិច្ឆតា (Mohachheta): Ambition / Aspiration. បំណងប្រាថ្នាដ៏ធំ និងមុតមាំចង់បានអ្វីមួយ។
- ឧបសគ្គ (Opasak): Obstacle / Barrier. របាំង ឬការលំបាកដែលរារាំងការសម្រេចគោលដៅ។
- យុទ្ធសាស្ត្រ (Yutthasastr): Strategy. វិធីសាស្ត្រ ឬផែនការដែលបានគិតទុកជាមុនដើម្បីទទួលបានជោគជ័យ។
មេរៀនអប់រំ (Moral of the Story)
កុំវាយតម្លៃមនុស្ស ឬសត្វដោយផ្អែកលើទំហំខាងក្រៅ។ ភាពជោគជ័យមិនអាស្រ័យលើកម្លាំងបាយតែមួយមុខទេ តែវាអាស្រ័យលើឆន្ទៈ ការតស៊ូអត់ធ្មត់ និងភាពមិនចេះបោះបង់។ បើទោះជាយើងតូចតាច ឬជួបការលំបាកយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏យើងអាចសម្រេចគោលដៅបានដែរ បើយើងចេះប្រើប្រាស់គំនិត និងផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រ។
លំហាត់បំពេញល្បះ (Fill in the blanks)
1. កូនស្រមោចតូចឈ្មោះ ត្រូវបានចាត់តាំងឱ្យយកអាហារដ៏សំខាន់។
2. អាហារដែល រិទ្ធិស័ក ត្រូវដឹកនោះគឺជាគ្រាប់ ពណ៌សដ៏ធំមួយ។
3. ដើម្បីឆ្លងកាត់ភក់ វាបានផ្លាស់ប្តូរ ដោយប្រើស្លឹកឈើជាទូក។
4. គុណសម្បត្តិចម្បងរបស់ រិទ្ធិស័ក គឺភាព មិនចុះចាញ់របស់វា។
សំនួរជ្រើសរើស (Multiple Choice)
សំណួរ និងចម្លើយ (Q&A)
- 9. តើ រិទ្ធិស័ក បានធ្វើអ្វីនៅពេលដែលស្រមោចធំៗសើចចំអកឱ្យវា?
ចម្លើយ: វាបានមិនអើពើនឹងពាក្យទាំងនោះឡើយ ហើយចងចាំពាក្យរបស់ម្ដាយដែលថា កម្លាំងពិតស្ថិតនៅលើឆន្ទៈ។ - 10. តើ រិទ្ធិស័ក ប្រើប្រាស់អ្វីដើម្បីបង្កើតជំហររឹងមាំក្នុងការរុញគ្រាប់អង្ករ?
ចម្លើយ: វាបានប្រើប្រាស់ដីខ្សាច់តូចៗដែលនៅក្បែរនោះមកចាក់ ដើម្បីបង្កើតជាជំហររឹងមាំ។ - 11. តើបទពិសោធន៍របស់ រិទ្ធិស័ក បានបង្រៀនអ្វីដល់ស្រមោចជំនាន់ក្រោយ?
ចម្លើយ: បង្រៀនពួកគេអំពីតម្លៃនៃភាពឧស្សាហ៍ព្យាយាម ការតស៊ូអត់ធ្មត់ និងភាពមិនចេះបោះបង់។
