ទេពធីតារក្សាព្រៃឈើ
កាលពីព្រេងនាយ មានព្រៃឈើដ៏ធំល្វឹងល្វើយមួយស្ថិតនៅជ្រុងម្ខាងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ព្រៃនេះពោរពេញទៅដោយដើមឈើធំៗ និងសត្វព្រៃកម្រៗជាច្រើនប្រភេទ។ ក្នុងព្រៃដ៏ពិសិដ្ឋនេះ មានទេពធីតាមួយអង្គគង់នៅ ដែលមាននាមថា «នាងរ័ត្ន» ហើយនាងជាអ្នកថែរក្សាព្រៃទាំងអស់នេះ។ នាងរ័ត្នតែងតែអង្គុយលើផ្កាឈូកហោះ ដើរត្រួតពិនិត្យមើលដើមឈើគ្រប់ទិសទី ដើម្បីធានាបាននូវសេចក្តីសុខសាន្តរបស់ធម្មជាតិ។
នាងរ័ត្នមានអំណាចដ៏អស្ចារ្យដែលអាចស្តាប់ឮនូវពាក្យខ្សឹបខ្សៀវរបស់សត្វល្អិតតូចបំផុត រហូតដល់សំឡេងរអ៊ូរទាំរបស់ដើមឈើធំៗ។ នាងតែងតែប្រើកម្លាំងធម្មជាតិរបស់ខ្លួន ដើម្បីផ្តល់ទឹកសន្សើមដ៏បរិសុទ្ធទៅដល់ផ្កា និងព្យាបាលស្លឹកឈើណាដែលជ្រុះ ឬត្រូវខ្យល់បក់បោក។ ក្រោមការថែទាំរបស់នាងរ័ត្ន ព្រៃឈើទាំងមូលក៏មានភាពត្រជាក់ស្រួល ហើយសត្វព្រៃទាំងអស់ក៏រស់នៅដោយសុខសាន្ត គ្មានភ័យខ្លាចអ្វីឡើយ។
តែមួយថ្ងៃ ពេលដែលនាងរ័ត្នកំពុងអង្គុយលេងនៅក្បែរស្ទឹង ក៏ស្រាប់តែមានសំឡេងរំខានប្លែកមួយបានឮលាន់ឮឡើង។ សត្វស្លាបដែលធ្លាប់ច្រៀងលេង ស្រាប់តែកញ្ជ្រៀវហើរចេញពីសម្បុកដោយភ័យខ្លាច ខណៈដែលទេពធីតាចាប់ផ្ដើមឮសំឡេងពូថៅកាប់ឈើ និងសំឡេងម៉ាស៊ីនអារឈើពីចុងព្រៃ។ សំឡេងទាំងនោះបានបង្ហាញថា មនុស្សកំពុងតែចូលមកក្បែរទីជម្រកដ៏ពិសិដ្ឋនេះហើយ។ នាងរ័ត្នបានក្រោកឈរឡើងដោយទឹកមុខព្រួយបារម្ភ ហើយនាងដឹងថា នាងត្រូវតែធ្វើអ្វីមួយដើម្បីការពារព្រៃរបស់នាង។
នាងរ័ត្នបានលោតឡើងលើផ្កាឈូកហោះរបស់នាង ហើយហោះសំដៅទៅទិសដៅនៃសំឡេងរំខាននោះភ្លាមៗ។ កាន់តែខិតទៅជិត ទេពធីតាក៏បានឃើញទិដ្ឋភាពដ៏គួរឱ្យសោកស្ដាយមួយ គឺក្រុមមនុស្សប្រុសខ្លះកំពុងតែកាប់រំលំដើមឈើធំៗ ដោយប្រើពូថៅ និងម៉ាស៊ីនអារឈើ។ នាងរ័ត្នមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំងនៅពេលឃើញមែកធាងដែលនាងថែរក្សាត្រូវដួលរលំ ហើយនាងដឹងថានាងត្រូវតែបញ្ឈប់ពួកគេ។
នាងរ័ត្នបានប្រើអំណាចដ៏អស្ចារ្យរបស់ខ្លួន ដោយបញ្ជាឲ្យខ្យល់ព្យុះតូចមួយបក់បោកមកគ្របដណ្តប់លើតំបន់ដែលកំពុងកាប់ឈើនោះភ្លាមៗ។ ខ្យល់បក់បោកដ៏ខ្លាំងក្លានេះបានធ្វើឲ្យស្លឹកឈើ និងធូលីហុយពេញអាកាស បង្ខំឲ្យក្រុមបុរសទាំងនោះទម្លាក់ពូថៅ និងម៉ាស៊ីនអារឈើរបស់ពួកគេចុះ ដោយសារតែមើលផ្លូវមិនឃើញ។ ពួកអ្នកកាប់ឈើមានការភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានងាកមកមើលនាងរ័ត្ន ដែលកំពុងឈរយ៉ាងត្រដែតត្រដឹមជាមួយនឹងកម្លាំងធម្មជាតិដ៏គួរឱ្យគោរពនៅពីក្រោយនាង។
នាងរ័ត្នបានលាតដៃចេញថ្នមៗ ហើយបាននិយាយដោយសំឡេងដ៏ពីរោះតែម៉ឺងម៉ាត់ទៅកាន់ពួកអ្នកកាប់ឈើទាំងនោះថា ព្រៃឈើនេះមិនមែនជាទ្រព្យសម្បត្តិសម្រាប់បំផ្លាញទេ តែវាជាផ្ទះរបស់សត្វលោក និងជាប្រភពនៃខ្យល់ដង្ហើមសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់។ នាងបានពន្យល់ពួកគេថា ព្រៃឈើនេះត្រូវបានការពារដោយអំណាចនៃធម្មជាតិ ហើយការកាប់បំផ្លាញទាំងឡាយនឹងត្រូវទទួលទោសពីធម្មជាតិវិញ។ ហេតុនេះ នាងរ័ត្នបានប្រាប់ពួកគេថា ត្រូវបញ្ឈប់ការកាប់បំផ្លាញជាបន្ទាន់ ហើយត្រូវចាកចេញពីព្រៃនេះភ្លាម ដោយមិនត្រូវត្រឡប់មកវិញទៀតឡើយ។
ពួកអ្នកកាប់ឈើទាំងនោះមានការតក់ស្លុត និងភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំងនៅចំពោះមុខទេពធីតា ហើយពួកគេដឹងថាការលោភលន់របស់ពួកគេបាននាំមកនូវគ្រោះថ្នាក់។ ពួកគេបានរើសយកឧបករណ៍របស់ពួកគេបន្តិចម្ដងៗ តែមិនហ៊ានសម្លឹងមើលនាងរ័ត្នឡើយ ហើយបានដើរសំដៅចេញពីព្រៃទាំងញាប់ញ័រ ទាំងបន្សល់ទុកនូវគំនរឈើដែលត្រូវដួលរលំ។ ទេពធីតារក្សាព្រៃឈើបានឈរយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់មើលពួកគេចាកចេញ រួចនាងក៏បានលុបបំបាត់ចោលនូវខ្យល់ព្យុះ និងអំណាចទាំងឡាយនោះភ្លាមៗ។ ពេលនោះ ព្រៃឈើក៏បានត្រឡប់ទៅរកភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងសន្តិភាពដូចដើមវិញ ដោយមានតែសំឡេងសត្វយំខ្សឹបខ្សៀវប៉ុណ្ណោះ។
នាងរ័ត្នបានដើរសំដៅទៅកន្លែងដែលការកាប់បំផ្លាញបានកើតឡើង ហើយបានប្រើកម្លាំងនៃជីវិតដើម្បីស្តារអ្វីៗឡើងវិញ។ ដើមឈើធំៗដែលខូចខាតបន្តិចបន្តួចបានដុះស្លឹកថ្មីឡើងវិញភ្លាមៗ រីឯដីក៏បានស្រូបយកស្លាកស្នាមនៃការបំផ្លាញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ នាងរ័ត្នបានដឹងថា ការភ័យខ្លាចដែលនាងបានបន្សល់ទុកក្នុងចិត្តពួកអ្នកកាប់ឈើនោះ នឹងការពារព្រៃនេះបានយូរអង្វែង ហើយសត្វព្រៃទាំងឡាយក៏អាចរស់នៅក្នុងភាពសុខសាន្តវិញ។
នាងរ័ត្នញញឹមដោយក្តីពេញចិត្ត ពេលបានឃើញព្រៃឈើដ៏ធំល្វឹងល្វើយនេះត្រឡប់មកមានភាពរស់រវើក និងស្រស់បំព្រងឡើងវិញ។ នាងបានដឹងថា មនុស្សលោកនឹងយល់ពីតម្លៃពិតនៃធម្មជាតិ ហើយរឿងរ៉ាវរបស់នាងនឹងក្លាយជាការដាស់តឿនដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកដែលគិតចង់បំផ្លាញ។ មុននឹងហោះហើរទៅកាន់ឋានសួគ៌ នាងរ័ត្នបានប្រោះប្រាយគ្រាប់ពូជតូចៗជាច្រើននៅទូទាំងព្រៃ ជាការសន្យាថានឹងការពារវាជារៀងរហូត។
ឆ្នាំក្រោយមក ពួកអ្នកស្រុកបានចងចាំរឿងរ៉ាវរបស់នាងរ័ត្នជានិច្ច ហើយពួកគេបានចាប់ផ្ដើមការពារព្រៃឈើដោយក្ដីស្រឡាញ់ និងការគោរព។ ក្មេងៗបានដាំកូនឈើជាច្រើនដើម ដើម្បីជាការបួងសួងដល់ទេពធីតា និងធានាថាព្រៃឈើនឹងនៅតែបៃតងរៀងទៅ។ ដូច្នេះ ព្រៃឈើដ៏ធំល្វឹងល្វើយនោះក៏បានលូតលាស់ឡើងវិញដោយភាពស្រស់បំព្រង ហើយរឿងនិទានរបស់ទេពធីតារក្សាព្រៃឈើក៏បានក្លាយជារឿងតំណាលសំខាន់មួយដែលបង្រៀនពីការថែរក្សាធម្មជាតិ។
