រស្មីដួងចិត្ត

នគរភ្នំពេញដ៏សែនអ៊ូអរ ហាក់ដូចជាផ្ទាំងគំនូររស់រវើកដែលពោរពេញទៅដោយពណ៌ជះចាំង និងសំឡេងខ្ញៀវខ្ញាឥតឈប់ឈរ។ នៅកណ្ដាលរលកជីវិតដែលហក់ឡើងចុះជានិច្ចនេះ មានយុវស្ថាបត្យករម្នាក់នាម កុសល ដែលជាបុត្រនៃសេចក្ដីប្រាថ្នា ត្រូវបានចងភ្ជាប់ទៅនឹងខ្សែវាសនានៃការច្នៃប្រឌិត។ លោកជាអធិករណ៍នៃមហាវិទ្យាល័យស្ថាបត្យកម្មមួយដ៏ល្បីល្បាញ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅកណ្ដាលបេះដូងក្រុង។ រាល់ទិវាវារីដែលរះរៀងរាល់ព្រឹកព្រហាម កុសលតែងតែបោះជំហានដ៏រម្យទមឆ្ពោះទៅកាន់មន្ទីរបណ្ណាល័យដ៏ធំស្កឹមស្កៃ ឬស្ទូឌីយោរចនាដែលពោរពេញទៅដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ ដូចជាព្រះសង្ឃស្វែងរកព្រះធម៌ដូច្នោះដែរ។ ពិភពលោកខាងក្រៅអាចនឹងពោរពេញទៅដោយភាពអនីតិច រីឯពិភពខាងក្នុងរបស់លោកវិញ គឺពោរពេញទៅដោយផែនការគំនូសដ៏ស្មុគស្មាញ និងទស្សនវិជ្ជាជ្រាលជ្រៅនៃការកសាង។ គំនិតរបស់លោក ហាក់ដូចជាសមុទ្រដែលរលករសាត់ចូលច្រាំងឥតដាច់ ខណៈដៃទាំងគូកំពុងកាន់ប៊ិចគូសវាស និងសៀវភៅប្លង់ ដែលជាមិត្តដ៏ស្មោះត្រង់បំផុតសម្រាប់ដួងចិត្តឯកោរបស់លោក។

ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់កុសល គឺវិលជុំវិញការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ការវាស់វែង ការគណនា និងការគូសវាស។ ម៉ោងវេលាជាច្រើនបានកន្លងផុតទៅ ដោយលោកបានលិចលង់នៅក្នុងទំព័រសៀវភៅក្រាស់ៗ ដែលពោរពេញទៅដោយរូបមន្តស្ថាបត្យកម្មបុរាណ និងទំនើប។ ក្លិនទឹកថ្នាំ និងក្រដាស បានក្លាយទៅជាក្លិនក្រអូបដែលដក់ជាប់ក្នុងសតិអារម្មណ៍របស់លោក។ ក្នុងស្ទូឌីយោដ៏ទូលាយនោះ រាល់ផែនទីគំនូសទាំងអស់ គឺប្រៀបដូចជាផ្ទាំងគំនូរនៃអនាគត។ បន្ទាត់នីមួយៗ ចំណុចនីមួយៗ សុទ្ធតែបង្កប់នូវអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ និងមហិច្ឆតាដ៏ធំធេង។ កុសល តែងតែអង្គុយត្រួតពិនិត្យគម្រោងរបស់លោកទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ដោយភ្លើងអគ្គិសនីតែងតែបំភ្លឺបន្ទប់ស្ទូឌីយោរបស់លោក រហូតទាល់តែព្រះអាទិត្យរះជះរស្មីមកដល់។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់នៅជុំវិញលោក គឺមិនមែនជាភាពឯកកោដ៏ទទេស្អាតនោះទេ ប៉ុន្តែជាភាពស្ងប់ស្ងាត់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យគំនិតច្នៃប្រឌិតអាចរីកដុះដាលបានយ៉ាងពេញលេញ។ លោកបានស្វែងរកភាពល្អឥតខ្ចោះ នៅក្នុងរាល់ប្លង់នីមួយៗ ដោយជឿជាក់ថា រាល់សំណង់ដែលនឹងកើតមានឡើង សុទ្ធតែជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីព្រលឹងរបស់ជាតិខ្មែរ។

មហិច្ឆតាដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមរបស់កុសល គឺលើសពីការសាងសង់អគារខ្ពស់ៗធម្មតា។ លោកស្រមៃចង់កសាងសំណង់ដ៏អស្ចារ្យ ដែលមិនត្រឹមតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពទំនើប និងភាពជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណខ្មែរដ៏រឹងមាំ និងវិញ្ញាណបុព្វបុរស។ នៅក្នុងគំនិតរបស់លោក លោកតែងតែឃើញនូវវត្តមាននៃប្រាង្គប្រាសាទបុរាណលាយឡំនឹងកញ្ចក់លាតត្រដាង ភាពទន់ភ្លន់នៃក្បាច់រចនាខ្មែរលាយឡំនឹងភាពរឹងមាំនៃដែកថែប។ នោះគឺជាក្តីស្រមៃដ៏អស្ចារ្យមួយ ដែលលោកចង់បកប្រែពីសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មបុរាណខ្មែរ ឲ្យទៅជាទម្រង់ទំនើបថ្មីមួយដែលអាចរស់រវើកនៅក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន។ លោកជឿជាក់ថា ស្ថាបត្យកម្ម គឺមិនមែនគ្រាន់តែជាសំណង់ឥដ្ឋ និងបេតុងនោះទេ ប៉ុន្តែជាទម្រង់នៃសិល្បៈមួយដែលប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ និងកំណត់ពីអនាគត។ រាល់ការគូសវាសរបស់លោក គឺប្រៀបដូចជាការសរសេរកំណាព្យស្ថាបត្យកម្ម ដែលមានបំណងលើកតម្កើងតម្លៃនៃកេរដំណែលដូនតាផង និងបើកទំព័រថ្មីនៃនវានុវត្តន៍ផង។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្ដីស្រមៃដ៏ខ្ពស់ត្រដែតនេះ តែងតែលាយឡំទៅដោយអារម្មណ៍ឯកោ។ នៅពេលរាត្រីស្ងាត់ជ្រងំ កុសលតែងតែមានអារម្មណ៍ថា ខ្លួនឯងហាក់ដូចជាកំពុងតែហែលឆ្លងមហាសាគរដ៏ធំធេងតែម្នាក់ឯង ដោយមានតែពន្លឺព្រះចន្ទជាមិត្តរួមដំណើរ។ មិត្តភក្តិរួមជំនាន់ជាច្រើនបានចំណាយពេលជាមួយក្រុមគ្រួសារ ឬមិត្តភក្តិរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែកុសលវិញ គឺលះបង់ពេលវេលាទាំងស្រុងទៅឲ្យការសិក្សា និងការងាររបស់លោក។ ភាពឯកកោនេះ ជួនកាលបានក្លាយទៅជាស្រមោលដ៏វែងអន្លាយ ដែលបាំងបិទនូវពន្លឺនៃក្ដីសង្ឃឹមខ្លះៗ ប៉ុន្តែលោកតែងតែរៀនរស់នៅជាមួយវា។ លោកបានចាត់ទុកវាជាផ្នែកមួយនៃដំណើរជីវិតរបស់វិចិត្រករ ជាតម្លៃដែលត្រូវបង់សម្រាប់សេចក្ដីប្រាថ្នាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ ភាពឯកកោ បានបង្រៀនលោកឲ្យស្គាល់ពីតម្លៃនៃភាពស្ងប់ស្ងាត់ ឲ្យចេះពិចារណាដោយខ្លួនឯង និងឲ្យមានភាពរឹងមាំខាងផ្លូវចិត្ត។ វាគឺជាកញ្ចក់មួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យលោកឃើញនូវគោលដៅពិតប្រាកដរបស់លោក ដោយមិនត្រូវបានរំខានដោយឥទ្ធិពលខាងក្រៅ។ ដូច្នេះ ភាពឯកកោនេះ មិនមែនជាឧបសគ្គនោះទេ តែជាកម្លាំងមួយដែលរុញច្រានលោកឲ្យកាន់តែខិតខំប្រឹងប្រែង។

ការងារស្ថាបត្យកម្ម មិនមែនជាការងាយស្រួលនោះទេ។ វាទាមទារនូវការអត់ធ្មត់ ការព្យាយាម និងភាពត្រឹមត្រូវបំផុត។ មានពេលខ្លះ កុសលត្រូវប្រឈមមុខនឹងភាពបរាជ័យជាច្រើនដង ផែនការដែលបានគូសវាសយ៉ាងល្អិតល្អន់ ត្រូវផ្លាស់ប្ដូរជាច្រើនសារ។ មានពេលខ្លះទៀត ភាពនឿយហត់បានធ្វើឲ្យកែវភ្នែករបស់លោកស្រវាំង រីឯស្មារតីក៏ហាក់ដូចជាចង់បាក់បែក។ ប៉ុន្តែរាល់ពេលដែលលោកមានអារម្មណ៍បែបនេះ លោកតែងតែនឹកឃើញដល់កេរដំណែលនៃបុព្វបុរសខ្មែរ ដែលបានកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏មហិមា ដោយមិនមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចសព្វថ្ងៃ។ ការនឹកឃើញនេះ បានក្លាយទៅជាប្រភពនៃកម្លាំងចិត្តដ៏មហិមាសម្រាប់លោក។ លោកបានងើបឈរឡើងវិញ យកប៊ិចគូសវាសមកគូសបន្ត ដោយមានទឹកចិត្តមុតមាំជាងមុន។ រាល់បន្ទាត់ រាល់មុំ ត្រូវបានគណនាដោយភាពយកចិត្តទុកដាក់បំផុត ព្រោះលោកដឹងថា រាល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់នេះ នឹងក្លាយទៅជាសសរស្ដម្ភនៃអគារដ៏ខ្ពស់ត្រដែតនាពេលអនាគត។ ស្រមោលនៃផែនទីគំនូសបានប្លង់លើក្តីស្រមៃរបស់លោក ជួនកាលក៏លាក់បាំងនូវភាពស្រស់បំព្រងនៃក្តីស្រមៃនោះដែរ ប៉ុន្តែរាល់ស្រមោលទាំងនោះ គឺគ្រាន់តែជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីភាពរឹងមាំនៃការតាំងចិត្តរបស់លោកប៉ុណ្ណោះ។

លោកមិនគ្រាន់តែសាងសង់អគារនោះទេ លោកកំពុងតែសាងសង់ស្ពានមួយរវាងអតីតកាលដ៏រុងរឿង និងអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។ ស្ពានដែលភ្ជាប់ប្រាជ្ញាបុរាណជាមួយនឹងនវានុវត្តន៍ទំនើប។ សម្រាប់កុសល អគារនីមួយៗដែលលោកស្រមៃ គឺមិនមែនគ្រាន់តែជាលំហសម្រាប់មនុស្សរស់នៅ ឬធ្វើការនោះទេ ប៉ុន្តែជាសារមន្ទីរមានជីវិត ជាសក្ខីភាពនៃវប្បធម៌ និងជាកន្លែងដែលរឿងរ៉ាវរបស់ជាតិខ្មែរត្រូវបានបន្តនិទាន។ លោកមានបំណងចង់ឲ្យស្នាដៃរបស់លោក មិនត្រឹមតែឈរត្រដែតត្រដឹមនៅកណ្ដាលទីក្រុងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាប្រភពនៃការបំផុសគំនិតសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយផងដែរ។ ការសិក្សារបស់លោក គឺមិនមែនសម្រាប់តែខ្លួនលោកផ្ទាល់នោះទេ តែសម្រាប់មាតុភូមិទាំងមូល។ លោកជឿជាក់ថា រាល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោក គឺជាគ្រាប់ពូជដែលនឹងដុះលូតលាស់ទៅជាព្រៃឈើដ៏ខៀវស្រងាត់នៃភាពរីកចម្រើន និងអត្តសញ្ញាណជាតិ។

ដូច្នេះហើយ ទោះបីជាអារម្មណ៍ឯកោខ្លះតែងលាយឡំជាមួយនឹងការតាំងចិត្តដ៏មុតមាំរបស់លោកក្តី ក៏កុសលមិនដែលបោះបង់ចោលក្តីស្រមៃរបស់លោកឡើយ។ ស្រមោលប្លង់ដែលបានបន្សល់ទុកលើផែនទីគំនូសរបស់លោក គឺប្រៀបដូចជាស្រមោលដែលបានប្លង់លើក្តីស្រមៃរបស់លោកដូច្នោះដែរ។ វាគឺជាភស្តុតាងនៃកម្លាំងពលកម្ម នៃគំនិតច្នៃប្រឌិត និងនៃការតាំងចិត្តដ៏មុតមាំ។ រាល់បន្ទាត់នៃប្លង់ គឺប្រៀបដូចជាបន្ទាត់នៃជោគវាសនា ដែលកំពុងតែត្រូវបានគូសវាសដោយដៃរបស់លោកផ្ទាល់។ កុសល នៅតែបន្តដើរលើមាគ៌ានៃក្ដីស្រមៃរបស់លោក ដោយមានសេចក្ដីសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ថ្ងៃណាមួយ សំណង់ដែលលោកបានស្រមៃ នឹងលេចចេញជារូបរាងឡើង ដើម្បីជានិមិត្តរូបនៃភាពរុងរឿងថ្មីរបស់កម្ពុជា។ គាត់គឺជាអ្នកសាងសង់ក្តីស្រមៃ អ្នកគូរវាសអនាគត ដែលបេះដូងពោរពេញទៅដោយរស្មីនៃមហិច្ឆតាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

ក្នុង​ចំណោម​រស្មី​ព្រះអាទិត្យ​ដំបូង​ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ចាំង​ជះ​លើ​ដំបូល​ប្រាសាទ​បុរាណ​នៃ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ដ៏​រុងរឿង និង​រំលេច​ពណ៌​មាស​លើ​កំពូល​វត្តអារាម​ខ្ពស់ត្រដែត មាន​កញ្ញា​មួយ​រូប​ឈ្មោះ​សោភា ដែល​ជា​បណ្ឌិត​សិល្បៈ​នៃ​ការ​ថតរូប​។ នាង​ប្រៀប​ដូចជា​ផ្កា​រំដួល​ដែល​រីក​សាយភាយ​ក្លិន​ក្រអូប​នៅ​ពេល​ព្រឹកព្រលឹម ពោរពេញ​ដោយ​ថាមពល និង​ភាព​ស្រស់ស្រាយ​។ រាល់​ថ្ងៃ​នាង​តែង​ដើរ​លី​កាមេរ៉ា​ដ៏​ស្មោះស្ម័គ្រ​មួយ​ដោយ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​កាយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​វិថី​នានា​ក្នុង​បេះដូង​នគរ​នេះ ប្រៀប​ដូចជា​សត្វ​ឃ្មុំ​ស្វែងរក​លំអង​ផ្កា​ដ៏​មាន​ឱជារស​។ កែវភ្នែក​របស់​នាង​ពុំ​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​គ្រាប់ភ្នែក​ធម្មតា​ទេ តែ​ជា​កែវយឹត​ដ៏​វិសេសវិសាល​ដែល​អាច​ឆ្លុះ​ចាប់​យក​នូវ​សម្រស់​ដ៏​លាក់កំបាំង​នៃ​អត្ថិភាព​ដែល​តែង​ហូរ​កន្លង​ទៅ​ដោយ​គ្មាន​អ្នកណា​ចាប់អារម្មណ៍​។

សម្រាប់​សោភា រាល់​ជ្រុង​នៃ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​សុទ្ធតែ​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​រស់រវើក​ដែល​រង់ចាំ​ការ​ចាប់​យក​នូវ​ទម្រង់​មួយ​ដ៏​ពិសេស​។ នាង​ពុំ​បាន​ស្វែងរក​តែ​អ្វី​ដែល​លេចធ្លោ​ត្រដែត​ចំពោះ​ភ្នែក​នោះ​ឡើយ តែ​នាង​តែង​រាវរក​នូវ​ដួងព្រលឹង​នៃ​មនុស្ស​លោក និង​ពន្លឺ​ដ៏​តូចល្អិត​ដែល​បញ្ចេញ​នូវ​ភាព​វិជ្ជមាន​ក្នុង​ជីវិត​។ ពន្លឺ​ថ្ងៃ​ដែល​ចាំង​ទម្លុះ​ស្លឹកឈើ​ពណ៌​បៃតង​ខ្ចី​នៅ​តាម​ដងផ្លូវ ស្នាមញញឹម​ដ៏​ស្រស់ថ្លា​របស់​អ្នកលក់​កាហ្វេ​នៅ​ក្បែរ​កន្លែង​ធ្វើការ កាយវិការ​ដ៏​ទន់ភ្លន់​របស់​ស្រ្តី​ម្នាក់​ដែល​លើក​បាយ​សម្ល​ប្រគេន​ព្រះសង្ឃ​នៅ​មុខ​វត្ត ពន្លឺ​ភ្លើង​ចម្រុះ​ពណ៌​ដែល​បញ្ចេញ​ពី​ផ្ទះ​នានា​នៅ​ពេល​រាត្រី​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់ – ទាំងអស់​នេះ​សុទ្ធតែ​ជា​មាស​ប្រាក់​ដ៏​មានតម្លៃ​សម្រាប់​កែវយឹត​របស់​នាង​។ នាង​ចាប់​យក​រូបភាព​នីមួយៗ​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន ប្រៀប​ដូចជា​កវី​និពន្ធ​កំណាព្យ​ដ៏​ពិរោះ ដោយ​ប្រើប្រាស់​ពន្លឺ​ជា​ទឹកថ្នាំ និង​ស្រមោល​ជា​អត្ថន័យ​។

នៅ​តាម​ដងផ្លូវ​នានា នាង​ប្រៀប​ដូចជា​ស្រមោច​ដែល​ដើរ​ស្វែងរក​ចំណី ជួនកាល​នាង​ឱន​ចុះ ជួនកាល​ងើប​ឡើង ជួនកាល​អង្គុយ​ស្ងៀម​មួយ​កន្លែង​រង់ចាំ​ពេលវេលា​ដ៏​ល្អ​បំផុត​ដើម្បី​ចុច​ប៊ូតុង​។ នាង​បាន​ឃើញ​ភាព​មមាញឹក​នៃ​ទីផ្សារ​ព្រឹកព្រលឹម ដែល​សំឡេង​នៃ​ការ​ជួញដូរ​លាយឡំ​ជាមួយ​ក្លិន​គ្រឿងទេស​ហុយ​អណ្ដែត​ខ្យល់​។ នាង​ចាប់​យក​ទិដ្ឋភាព​នៃ​ក្មេងៗ​រត់លេង​ដេញ​ចាប់​គ្នា​នៅ​មុខ​ផ្ទះ​បុរាណ​ចាស់ៗ ដែល​បន្សល់​ទុក​នូវ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏​យូរលង់​។ នាង​ឃើញ​យុវជន​យុវនារី​អង្គុយ​អាន​សៀវភៅ​ក្រោម​ម្លប់ឈើ​ត្រជាក់ នៅ​ក្បែរ​មាត់ទន្លេ​ដែល​ទឹក​ហូរ​រឹមៗ ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពន្លឺ​មាស​នៃ​ថ្ងៃលិច​។ រាល់​រូបភាព​ទាំងនោះ​ប្រៀប​ដូចជា​បំណែក​នៃ​ផ្ទាំង​ល្ខោន​ដ៏​ធំធេង​នៃ​ជីវិត​ដែល​នាង​បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​ដើម្បី​បង្កើត​ជា​រឿងនិទាន​មួយ​ដ៏​ស្រស់បំព្រង​។

កាមេរ៉ា​របស់​នាង​ពុំ​មែន​ត្រឹមតែ​ជា​ឧបករណ៍​សម្រាប់​ថតរូប​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ស្ពាន​ភ្ជាប់​នាង​ទៅ​នឹង​ពិភពលោក​។ តាមរយៈ​កែវយឹត​របស់​វា នាង​បាន​ចូលរួម​ជាមួយ​នឹង​ជីវិត​របស់​មនុស្ស​ជាច្រើន​។ នាង​បាន​ឃើញ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​របស់​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ចំណាស់​ដែល​អង្គុយ​ក្បែរ​គ្នា​មើល​កូនចៅ​លេង ភាព​អត់ធ្មត់​របស់​អ្នក​ជួសជុល​នាឡិកា​ដែល​សម្លឹង​មើល​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន​ដ៏​តូចល្អិត និង​ភាព​រីករាយ​របស់​កុមារ​ដែល​ទទួល​បាន​ស្ករគ្រាប់​មួយ​គ្រាប់​។ នាង​ជឿ​ថា សម្រស់​ដ៏​ពិតប្រាកដ​នៃ​ជីវិត​មិនមែន​ស្ថិត​នៅ​លើ​អ្វី​ដែល​អស្ចារ្យ​នោះ​ទេ តែ​វា​ស្ថិត​នៅ​លើ​អ្វី​ដែល​សាមញ្ញ និង​ពិត​ប្រាកដ​។ នាង​ចង់​ឲ្យ​មនុស្ស​គ្រប់រូប​បាន​ឃើញ​នូវ​ពន្លឺ​ដែល​នាង​បាន​ឃើញ ដើម្បី​ឲ្យ​ពួកគេ​ដឹង​ថា ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ក៏​មាន​ភាព​ស្រស់ស្អាត​មិន​ចាញ់​អ្វី​ដែល​មនុស្ស​តែង​ប្រាថ្នា​ចង់បាន​នោះ​ដែរ​។

ពេល​ខ្លះ នាង​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​ហាង​កាហ្វេ​ចាស់​មួយ​កន្លែង​ដែល​មាន​ក្លិន​កាហ្វេ​ឈ្ងុយ​ឈ្ងប់ ហើយ​ចាប់​យក​រូបភាព​នៃ​ពែង​កាហ្វេ​ដែល​មាន​ផ្សែង​ហុយៗ​ចេញ​ពី​មាត់​ពែង ឬ​ក៏​ស្រមោល​ដែល​ធ្លាក់​លើ​ជញ្ជាំង​ក្បែរ​បង្អួច​។ សម្រាប់​នាង រាល់​ពន្លឺ និង​ស្រមោល​សុទ្ធតែ​ជា​ភាសា​មួយ​ដែល​អាច​និយាយ​ទៅកាន់​ដួងចិត្ត​មនុស្ស​បាន​។ នាង​យល់​ថា ជីវិត​នេះ​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ភាព​ផ្ទុយគ្នា​ដ៏​ស្រស់ស្អាត – ភាព​អ៊ូអរ​និង​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់ ភាព​ចាស់​និង​ភាព​ថ្មី ភាព​សប្បាយរីករាយ​និង​ទុក្ខសោក​។ នាង​មាន​គោលបំណង​ចង់​ចាប់​យក​នូវ​តុល្យភាព​នៃ​រឿងរ៉ាវ​ទាំងនេះ ហើយ​បង្ហាញ​វា​ទៅកាន់​ពិភពលោក​ថា ភាព​មិន​ល្អឥតខ្ចោះ​របស់​ជីវិត​ក៏​ជា​សម្រស់​មួយ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ផង​ដែរ​។

សោភា​ជា​ក្មេងស្រី​ម្នាក់​ដែល​មាន​ចិត្ត​បើកទូលាយ​ចំពោះ​អ្វីៗ​គ្រប់យ៉ាង​។ នាង​ស្រឡាញ់​ការ​ដើរ​រុករក​ទីកន្លែង​ថ្មីៗ ជួប​មនុស្ស​ថ្មីៗ និង​ស្វែងយល់​ពី​វប្បធម៌​ផ្សេងៗ​។ រាល់​បទពិសោធន៍​ដែល​នាង​បាន​ឆ្លងកាត់​សុទ្ធតែ​ក្លាយជា​ចំណែក​មួយ​នៃ​ការ​យល់ដឹង​របស់​នាង ហើយ​បាន​ជួយ​ឲ្យ​កែវយឹត​របស់​នាង​កាន់តែ​ច្បាស់លាស់​ឡើង​។ នាង​តែងតែ​និយាយ​ថា ការ​ថតរូប​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​ចុច​ប៊ូតុង​នោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​ដកស្រង់​អារម្មណ៍​ចេញពី​ដួងចិត្ត ហើយ​បោះ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស៊ុម​មួយ​។ នាង​ចង់​ឲ្យ​រូបភាព​របស់​នាង​មាន​ជីវិត អាច​និយាយ​ទៅកាន់​អ្នកទស្សនា ហើយ​ធ្វើឲ្យ​ពួកគេ​មាន​អារម្មណ៍​ថា ពួកគេ​ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​រឿងរ៉ាវ​ដែល​បាន​បង្ហាញ​ដែរ​។

សោភា​ជា​អ្នក​និទានរឿង​ដ៏​អស្ចារ្យ​ម្នាក់​តាមរយៈ​រូបភាព​។ នាង​ប្រៀប​ដូចជា​សិល្បករ​ដែល​ឆ្លាក់​រូប​ដោយ​ប្រើប្រាស់​កាំបិត​ដ៏​មុត​ដើម្បី​បិតបំបាត់​ផ្នែក​ដែល​មិន​ចាំបាច់ ហើយ​បន្សល់​ទុក​តែ​ផ្នែក​សំខាន់​ៗ​ប៉ុណ្ណោះ​។ នាង​មាន​ក្តី​ស្រមៃ​ដ៏​ធំធេង​ក្នុង​ការ​បង្កើត​ជា​សៀវភៅ​រូបភាព​មួយ​ក្បាល​ដែល​នឹង​បង្ហាញ​ពី​សម្រស់​ដ៏​ពិតប្រាកដ​នៃ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ និង​ប្រជាជន​របស់​ខ្លួន – ជា​ស្នាដៃ​ដែល​នឹង​ស្ថិតស្ថេរ​គង់វង្ស​ដូចជា​ផ្ទាំង​គំនូរ​បុរាណ​នៅ​ជញ្ជាំង​វត្តអារាម​។ នាង​ពុំ​បាន​គិត​តែ​ពី​ភាព​ល្បីល្បាញ​នោះ​ទេ តែ​នាង​ចង់​ទុក​កេរដំណែល​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់​របស់​នាង​ចំពោះ​ជីវិត និង​មនុស្សលោក​តាមរយៈ​សិល្បៈ​របស់​នាង​។

រាល់​ថ្ងៃ​របស់​សោភា​គឺ​ជា​ដំណើរ​ផ្សងព្រេង​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ​។ នាង​ពុំ​ដែល​នឿយហត់​នឹង​ការ​ស្វែងរក​ពន្លឺ​ថ្មីៗ ទិដ្ឋភាព​ថ្មីៗ និង​រឿងរ៉ាវ​ថ្មីៗ​នោះ​ទេ​។ នាង​ដឹង​ថា ជីវិត​នេះ​ជា​អំណោយ​ដ៏​ថ្លៃថ្លា ហើយ​រាល់​ពេល​វេលា​សុទ្ធតែ​ជា​ឱកាស​ដើម្បី​ចាប់​យក​នូវ​សម្រស់​ដ៏​រលត់​បាត់​ទៅ​វិញ​នោះ​។ នាង​មាន​បំណង​ចង់​ធ្វើ​ជា​ស្មារតី​មួយ​ដែល​រំលឹក​ដល់​មនុស្ស​គ្រប់រូប​ឲ្យ​បើក​ភ្នែក​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​ទូលាយ​ដើម្បី​មើល​ឃើញ​សម្រស់​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​យើង​។ នាង​គឺជា​ពន្លឺ​ដ៏​ស្រស់បំព្រង​ដែល​បាន​បំភ្លឺ​ផ្លូវ​នៃ​ភាព​ស្រស់ស្អាត​ក្នុង​លោក​ដ៏​មមាញឹក​នេះ​។ កែវភ្នែក​របស់​នាង​នឹង​បន្ត​តាម​ចាប់​រូបភាព​ជីវិត​រហូត​ដល់​ទីបំផុត​នៃ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ដ៏​អស្ចារ្យ​របស់​នាង​។

ពី​ព្រលឹម​ទល់​យប់ ពី​ពន្លឺ​ដល់​ស្រមោល សោភា​ដើរ​លី​កាមេរ៉ា​ឆ្លងកាត់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ដ៏​ចំណាស់​តែ​ពោរពេញ​ដោយ​ជីវិត​។ នាង​ប្រៀប​ដូចជា​វិញ្ញាណ​នៃ​សិល្បៈ​ដែល​បក់បោក​ទៅ​គ្រប់​ទីកន្លែង បន្សល់​ទុក​នូវ​ស្នាដៃ​ដ៏​មាន​អត្ថន័យ​។ នាង​ពុំ​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​អ្នក​ថតរូប​នោះ​ទេ តែ​នាង​គឺជា​អ្នក​បង្កើត​រឿង​មួយ​រូប ដែល​ប្រែក្លាយ​ភាព​សាមញ្ញ​ទៅជា​ភាព​អស្ចារ្យ ហើយ​ធ្វើឲ្យ​រាល់​ពេល​វេលា​ក្លាយជា​អនុស្សាវរីយ៍​ដែល​ពុំ​អាច​បំភ្លេច​បាន​។ រូបភាព​នីមួយៗ​របស់​នាង​គឺ​ជា​បង្អួច​មួយ​ដែល​បើក​ទៅកាន់​ដួងព្រលឹង​នៃ​ជីវិត​។

នាង​គឺ​ជា​សោភា ជា​កញ្ញា​ថតរូប​ដែល​មាន​ទេពកោសល្យ​ដ៏​វិសេសវិសាល ជា​អ្នក​ស្រឡាញ់​ជីវិត​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ ជា​អ្នក​ស្វែងរក​សម្រស់​ពិតប្រាកដ​ដែល​លាក់​ខ្លួន​ក្នុង​ទិដ្ឋភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​។ ក្តី​ស្រមៃ​របស់​នាង​គឺ​ចង់​បង្ហាញ​សម្រស់​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​តាមរយៈ​កែវយឹត​របស់​នាង ហើយ​នាង​បាន​សម្រេច​នូវ​ក្តី​ស្រមៃ​នេះ​រាល់​ថ្ងៃ តាមរយៈ​ការ​ចុច​ប៊ូតុង​កាមេរ៉ា​របស់​នាង​។ នាង​ជា​មនុស្ស​ស្រស់ស្រាយ ពោរពេញ​ដោយ​ថាមពល និង​ភាព​ចង់​ដឹង​ចង់​ឃើញ​។ ហើយ​នាង​នឹង​បន្ត​បំពេញ​ភារកិច្ច​ដ៏​ថ្លៃថ្លា​នេះ​រហូត​ដល់​ទីបញ្ចប់ ដោយ​បន្សល់​ទុក​នូវ​បណ្ដុំ​រូបភាព​ដែល​ជា​សក្ខីភាព​នៃ​សម្រស់​នៃ​អត្ថិភាព​។

ល្ហើយ​ខ្យល់​រំភើយ​នាវាសាន្ត​រាត្រី​ដំបូង​នៃ​ពិធីបុណ្យ​សិល្បៈ​និង​វប្បធម៌​ប្រចាំ​សាកលវិទ្យាល័យ បាន​បក់ផាត់​នាំ​មក​នូវ​ក្លិន​នៃ​រំដួល​និង​ម្លិះ ដែល​ដុះ​លូតលាស់​ជុំវិញ​បរិវេណ​មហាវិទ្យាល័យ។ ទីធ្លា​ដែល​ធ្លាប់តែ​ស្ងាត់ជ្រងំ​ដោយសារ​សំឡេង​នៃ​ការបង្រៀន​និង​ការសិក្សា បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ទីប្រជុំ​ដ៏​អ៊ូអរ​នៃ​ភាព​រស់រវើក​និង​ភាព​រីករាយ​។ ពន្លឺ​ភ្លើង​ចម្រុះ​ពណ៌​រាប់​ពាន់​បាន​ព្យួរ​ទម្លាក់​ពី​មែកឈើ​ខ្ពស់ៗ ដូច​ផ្កាយ​រាប់​លាន​បាន​ធ្លាក់​មក​ដល់​ផែនដី ឆ្លុះបញ្ចាំង​លើ​ផ្ទៃមុខ​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​របស់​យុវតី​និង​យុវជន​ខ្មែរ​រាប់​ពាន់​នាក់​។

សំឡេង​តូរ្យតន្ត្រី​ប្រកប​ដោយ​វាសនា​បាន​លាយឡំ​គ្នា​រវាង​បុរាណ​និង​សម័យ បង្កើត​បាន​ជា​ចង្វាក់​បេះដូង​មួយ​ដែល​លោត​រណ្តំ​ពេញ​សាកលវិទ្យាល័យ​។ ភ្លេង​ពីណ្យពាទ្យ​ដ៏​អន្លង់អន្លូច​បាន​បន្លឺឡើង​ពី​ឆាក​មួយ រីឯ​សំឡេង​ភ្លេង​សម័យ​ដែល​មាន​ចង្វាក់​ញាប់​បាន​បន្លឺ​ពី​ឆាក​មួយទៀត​។ នេះ​ជា​ការ​រួមបញ្ចូល​គ្នា​ដ៏​អស្ចារ្យ​នៃ​អតីតកាល​ដែល​ចារឹក​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​ដ៏​រុងរឿង​របស់​យើង ជាមួយនឹង​បច្ចុប្បន្នភាព​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​នវានុវត្តន៍​។ ក្លិន​អាហារ​ឆ្ងាញ់ៗ​រាប់​រយ​មុខ​បាន​សាយភាយ​ពេញ​អាកាស​។ ក្លិន​គុយទាវ​ឆា ក្លិន​នំបញ្ចុក ក្លិន​បាយឆា និង​អាហារ​សម្រន់​ខ្មែរ​ជាច្រើន​ទៀត​បាន​អូសទាញ​អារម្មណ៍​របស់​អ្នក​ទស្សនា ឲ្យ​ឈប់​សម្រាក​នៅ​តាម​ស្តង់​នីមួយៗ​។ ទាំងនេះ​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​អាហារ​ទេ តែ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ព្រលឹង​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ដ៏​ផូរផង់​។

គ្រប់​ទីកន្លែង​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​សាល​ពិព័រណ៍​សិល្បៈ​ដ៏​ធំ​មួយ​។ ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​ល្អ​វិចិត្រ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ទិដ្ឋភាព​ធម្មជាតិ រឿងនិទាន​ខ្មែរ​បុរាណ និង​អរូបីយកម្ម​បែប​ទំនើប បាន​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​លើ​ជញ្ជាំង​នីមួយៗ​នៃ​អគារ​។ រូបចម្លាក់​ធ្វើ​ពី​ថ្ម ឈើ និង​លោហៈធាតុ​បាន​បង្ហាញ​ពី​ទេពកោសល្យ​របស់​និស្សិត​ផ្នែក​វិចិត្រសិល្បៈ​។ ស្នាដៃ​សិប្បកម្ម​ដូចជា​ការ​ត្បាញ​សូត្រ គំនូរ​លើ​ក្រមា ការ​ឆ្លាក់​ប្រាក់ និង​ការ​ធ្វើ​គ្រឿងអលង្ការ​ប្រពៃណី​បាន​ទាក់ទាញ​ចំណាប់អារម្មណ៍​អ្នកទស្សនា​គ្រប់​ស្រទាប់វណ្ណៈ​។ និស្សិត​គ្រប់រូប​ស្លៀកពាក់​ស្រស់​ស្អាត​ជាពិសេស​។ យុវតី​ខ្មែរ​ស្លៀកពាក់​សម្លៀកបំពាក់​ប្រពៃណី​ដូចជា​អាវ​ប៉ាក់​និង​សំពត់​ហូល ខ្លះ​ស្លៀក​រ៉ូប​កាត់​បែប​សម័យ​តែ​រក្សា​នូវ​លំនាំ​ខ្មែរ​។ រីឯ​យុវជន​ខ្មែរ​ស្លៀកពាក់​អាវ​គង់​ផាមួង ឬ​អាវធំ​បែប​ប្រពៃណី​។ ពួកគេ​ដើរ​ឆ្លងកាត់​គ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក​ដោយ​ទឹកមុខ​រីករាយ​និង​មោទកភាព​។ គ្រប់​ស្នាមញញឹម គ្រប់​កាយវិការ​បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ស្រលាញ់​និង​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​ចំពោះ​វប្បធម៌​របស់​ខ្លួន​។

នៅ​ចំ​កណ្តាល​នៃ​ទីធ្លា​មហាវិទ្យាល័យ មាន​ឆាក​ធំ​មួយ​ដែល​បាន​រៀបចំ​យ៉ាង​ប្រណិត​សម្រាប់​ការ​សម្តែង​សិល្បៈ​។ ពន្លឺ​ស្ប៉ត​បាន​ចាំង​ចែង​លើ​ឆាក​ដែល​តុបតែង​ដោយ​ក្បាច់រចនា​ខ្មែរ​បុរាណ​។ នៅ​លើ​ឆាក ក្រុម​របាំ​ព្រះរាជទ្រព្យ​បាន​សម្តែង​របាំ​អប្សរា​យ៉ាង​ទន់ភ្លន់​និង​រស់រវើក​។ ដៃ​និង​ជើង​របស់​អ្នក​របាំ​បាន​បត់បែន​តាម​ចង្វាក់​ភ្លេង​ដ៏​យឺតៗ​របស់​ពីណ្យពាទ្យ ដូច​ផ្កា​រីក​រីងរៃ​តាម​ខ្យល់​។ រាល់​ចលនា​បាន​បង្កប់​នូវ​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ បង្ហាញ​ពី​រឿងនិទាន​បុរាណ​ដែល​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​អរិយធម៌​ខ្មែរ​ដ៏​រុងរឿង​។ អ្នកទស្សនា​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​អង្គុយ​ឬ​ឈរ​ប្រជ្រៀត​គ្នា​យ៉ាង​ស្ងៀមស្ងាត់​ដើម្បី​ទស្សនា​ការ​សម្តែង​នេះ​។ ភ្នែក​របស់​ពួកគេ​គ្រប់រូប​បាន​សម្លឹង​ទៅ​លើ​ឆាក​ដោយ​ការ​កោតសរសើរ​និង​ភាព​ទាក់ទាញ​។

បន្ទាប់ពី​របាំ​អប្សរា​ដ៏​រន្ធត់ចិត្ត ក្រុម​របាំ​ប្រជាប្រិយ​បាន​ឡើង​មក​សម្តែង​របាំ​ក្ងោក របាំ​ត្រុយ និង​របាំ​រមាស់​ទំពាំង​។ ចង្វាក់​ភ្លេង​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ពី​ភាព​អន្លង់អន្លូច​ទៅ​ជា​ភាព​រស់រវើក​និង​លេងសើច​។ អ្នក​របាំ​ស្លៀកពាក់​សម្លៀកបំពាក់​ចម្រុះ​ពណ៌​ស្រស់​ឆើតឆាយ ធ្វើ​កាយវិការ​លេងសើច​និង​កំប្លុកកំប្លែង​ដែល​បាន​ធ្វើឲ្យ​អ្នកទស្សនា​ផ្ទុះ​សំណើច​និង​ទះដៃ​អបអរសាទរ​យ៉ាង​ខ្លាំង​។ ភាព​ស្និទ្ធស្នាល​និង​ភាព​រីករាយ​បាន​សាយភាយ​ពេញ​បរិវេណ​។ នេះ​ជា​ការ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ចម្រុះ​នៃ​សិល្បៈ​ខ្មែរ ទាំង​ភាព​ឧត្ដុង្គឧត្ដម​នៃ​របាំ​ព្រះរាជទ្រព្យ និង​ភាព​រស់រវើក​នៃ​របាំ​ប្រជាប្រិយ​។ ទាំងអស់​នេះ​ជា​ដួងព្រលឹង​របស់​ខ្មែរ​ដែល​នៅ​តែ​បន្ត​មាន​ជីវិត​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​។

មិនមែន​ត្រឹមតែ​ការ​សម្តែង​និង​ការ​តាំង​បង្ហាញ​ទេ ពិធីបុណ្យ​នេះ​ក៏​ជា​កន្លែង​សម្រាប់​ការ​ជួបជុំ​និង​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​បទពិសោធន៍​ផង​ដែរ​។ និស្សិត​និង​សាស្រ្តាចារ្យ​បាន​អង្គុយ​ជុំគ្នា​នៅ​តាម​តុ​ដែល​រៀបចំ​នៅ​ក្រោម​ម្លប់ឈើ ពិភាក្សា​អំពី​សិល្បៈ វប្បធម៌ និង​អនាគត​នៃ​ប្រទេសជាតិ​។ សំឡេង​សើច​ក្អាកក្អាយ​និង​ការ​ជជែក​គ្នា​លេង​បាន​ធ្វើឲ្យ​បរិយាកាស​កាន់តែ​កក់ក្តៅ​។ សូម្បីតែ​និស្សិត​បរទេស​ដែល​កំពុង​សិក្សា​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​នេះ​ក៏​បាន​ចូលរួម​យ៉ាង​សកម្ម​ផង​ដែរ​។ ពួកគេ​បាន​ស្លៀកពាក់​សម្លៀកបំពាក់​ខ្មែរ ថតរូប​ជាមួយ​និស្សិត​ខ្មែរ និង​សាកល្បង​ភ្លក់​អាហារ​ខ្មែរ​។ នេះ​ជា​ការ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ទាក់ទាញ​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ដែល​អាច​ធ្វើឲ្យ​មនុស្ស​គ្រប់ជាតិសាសន៍​ចូលចិត្ត​និង​កោតសរសើរ​។

រស្មី​ព្រះចន្ទ​ពេញបូណ៌មី​បាន​រះ​ឡើង​លើ​មេឃ​ខ្ពស់​ៗ បំភ្លឺ​បរិវេណ​ទាំងមូល​ឲ្យ​កាន់តែ​ស្រស់​ស្អាត​។ ពន្លឺ​ពណ៌​មាស​នៃ​ព្រះចន្ទ​បាន​រួមបញ្ចូល​គ្នា​ជាមួយ​ពន្លឺ​ភ្លើង​ចម្រុះ​ពណ៌​នៅ​លើ​ដី បង្កើត​បាន​ជា​ទិដ្ឋភាព​មួយ​ដែល​ពិបាក​នឹង​បំភ្លេច​បាន​។ យុវជន​ខ្មែរ​ជាច្រើន​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​នៅ​ក្បែរ​ឆាក​ដើម្បី​រាំ​លេង​កម្សាន្ត​តាម​ចង្វាក់​ភ្លេង​សម័យ​។ ពួកគេ​លោត​កញ្ឆក់​កញ្ឆែង​ដោយ​ភាព​រីករាយ​និង​សេរីភាព​។ ការ​រួមបញ្ចូល​គ្នា​នៃ​សិល្បៈ​ប្រពៃណី​និង​សម័យ​ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា វប្បធម៌​ខ្មែរ​មិនមែន​ជា​អ្វី​ដែល​ជាប់គាំង​ក្នុង​អតីតកាល​នោះ​ទេ តែ​ជា​អ្វី​ដែល​មាន​ជីវិត រីកចម្រើន​និង​វិវត្តន៍​ជានិច្ច​។ វា​ជា​ដើមឈើ​ដែល​មាន​ឫសគល់​យ៉ាង​ជ្រៅ​ទៅ​ក្នុង​ដី​បន្សល់​ទុក​ពី​ដូនតា​ដ៍​អស្ចារ្យ តែ​មាន​មែកធាង​និង​ស្លឹក​ថ្មី​រីក​លូតលាស់​ទៅ​រក​ពន្លឺ​ថ្ងៃ​នា​ថ្ងៃ​អនាគត​។

យុវវ័យ​គឺជា​អ្នក​បន្តវេន​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ថែរក្សា​និង​លើកស្ទួយ​វប្បធម៌​ជាតិ​។ តាមរយៈ​ពិធីបុណ្យ​បែបនេះ ពួកគេ​មិនមែន​ត្រឹមតែ​រៀនសូត្រ​អំពី​តម្លៃ​នៃ​សិល្បៈ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ក៏​បាន​យល់ដឹង​កាន់តែ​ច្បាស់​អំពី​អត្តសញ្ញាណ​និង​មោទកភាព​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ​។ រាល់​ចម្រៀង រាល់​របាំ រាល់​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​ដែល​បាន​បង្ហាញ​នៅ​ទីនេះ គឺជា​សារ​មួយ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​អនាគត​។ វា​ជា​ការ​បញ្ជាក់​ថា ទោះ​ពិភពលោក​វិវត្តន៍​ទៅ​មុខ​យ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ ព្រលឹង​ខ្មែរ​នៅ​តែ​រស់រវើក​និង​រឹងមាំ​ជានិច្ច​។ ពិធីបុណ្យ​នេះ​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​ការ​ជួបជុំ​ដើម្បី​កម្សាន្ត​នោះ​ទេ តែ​ជា​ការ​អប់រំ​មួយ​ដ៏​ធំធេង​អំពី​កេរដំណែល​របស់​ដូនតា​។ វា​ជា​ការ​ដាស់តឿន​ឲ្យ​យុវជន​គ្រប់រូប​ចងចាំ​ជានិច្ច​ថា ពួកគេ​ជា​អ្នក​ស្នង​តំណែង​ដ៏​មាន​តម្លៃ​មួយ​។

នៅពេល​រាត្រី​កាន់តែ​ជ្រៅ​ទៅៗ ភាព​អ៊ូអរ​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​រលត់​បាត់​ទៅណា​ទេ​។ សំឡេង​ភ្លេង​នៅ​តែ​បន្លឺឡើង សំឡេង​សំណើច​នៅ​តែ​លាន់ឮ​។ ក្លិន​អាហារ​នៅ​តែ​សាយភាយ​។ ទោះ​រាងកាយ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ហត់នឿយ​បន្តិច​មែន តែ​ដួងចិត្ត​របស់​អ្នកចូលរួម​គ្រប់រូប​ពោរពេញ​ដោយ​ភាព​សប្បាយរីករាយ​និង​មោទកភាព​។ នេះ​ជា​មហោស្រព​នៃ​ដួងព្រលឹង​ខ្មែរ ជា​បេះដូង​នៃ​សិល្បៈ​ដែល​កំពុង​លោត​រណ្តំ​ដោយ​កម្លាំង​វ័យក្មេង​។ វា​ជា​ការ​បង្ហាញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា សិល្បៈ​និង​វប្បធម៌​មិនមែន​ជា​គ្រាន់តែ​ជា​អ្វី​ដែល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​តាំង​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​សារមន្ទីរ​នោះ​ទេ តែ​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដែល​រស់រវើក​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ ជាពិសេស​គឺ​យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​។ ពួកគេ​គឺជា​អ្នក​កាន់​ចង្កៀង​បំភ្លឺ​ផ្លូវ​សម្រាប់​អនាគត​ដ៏​ភ្លឺស្វាង​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​។ រស្មី​នៃ​ដួងចិត្ត​វប្បធម៌​នៅ​តែ​បន្ត​ចាំង​ចែង​គ្មាន​ថ្ងៃ​រលត់​។

ក្នុង​វិថី​ជីវិត​មួយ​ដ៏​សុខសាន្ត​នៃ​បុប្ផា​កាល​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន កុសល ជា​ស្ថាបត្យករ​ដែល​មាន​បេះដូង​បរិសុទ្ធ​ប្រៀប​នឹង​ពេជ្រ​គ្មាន​មន្ទិល និង​គំនិត​ដ៏​ឧត្តុង្គឧត្តម​ដូច​ពន្លឺ​ចន្ទ្រា​នៅ​រាត្រី​ពេញ​បូណ៌មី លោក​បាន​បង្ហាញ​ស្នាដៃ​ប្លង់​រចនា​អគារ​បៃតង​ដ៏​ទំនើប​របស់​លោក​ដល់​សាធារណជន។ ទីកន្លែង​នៃ​ការ​តាំង​ពិព័រណ៍​ប្រៀប​បាន​នឹង​សួន​ឧទ្យាន​មួយ​ដែល​រួម​បញ្ចូល​នូវ​ក្តី​ស្រមៃ​នៃ​អនាគត និង​ការ​គោរព​ចំពោះ​ធម្មជាតិ។ កុសល​ឈរ​ក្បែរ​ស្នាដៃ​របស់​ខ្លួន​ដោយ​ភាព​ថ្លៃថ្នូរ និង​ឥរិយាបថ​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់ តែ​ពោរពេញ​ដោយ​ជំនឿ​ចិត្ត​ដែល​ចាំង​ចេញ​ពី​ដួងចិត្ត​ដ៏​មុតមាំ។ រាល់​ពាក្យ​ពេចន៍​ដែល​លោក​បន្លឺ​ឡើង​ប្រៀប​បាន​នឹង​បទ​ចម្រៀង​នៃ​ព្រលឹង ដែល​រៀបរាប់​ពី​ទស្សនវិជ្ជា​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​នៃ​ការ​រស់នៅ​ប្រកប​ដោយ​ចីរភាព ការ​បញ្ចូល​ធាតុ​ធម្មជាតិ​ទៅ​ក្នុង​សំណង់​មនុស្ស និង​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ការ​កសាង​ពិភពលោក​មួយ​ដែល​មនុស្ស​និង​ធម្មជាតិ​អាច​រួមរស់​ជាមួយគ្នា​ដោយ​សុខដុមរមនា។

ម៉ូដែល​អគារ​បៃតង​នោះ មិន​ត្រឹមតែ​ជា​សំណង់​មួយ​ដុំ​ថ្ម ឬ​ដែក​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ វា​ជា​រូប​តំណាង​នៃ​បេះដូង​របស់​កុសល ជា​ក្តី​ស្រមៃ​ដែល​បាន​រំលេច​រូបរាង​ឡើង​ដោយ​ញើស​ឈាម និង​បញ្ញា​កល្ប។ ផ្ទៃ​ខាង​ក្រៅ​ដែល​គ្របដណ្ដប់​ដោយ​រុក្ខជាតិ​បៃតង​ខ្ចី​ផូរផង់ ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្ត្រ​ដែល​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ភ្លៀង​ឡើងវិញ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព និង​បន្ទះ​សូឡា​ដែល​ស្រូប​យក​ថាមពល​សុរិយា​យ៉ាង​ស្ងៀមស្ងាត់ សុទ្ធសឹងតែ​ជា​សក្ខីភាព​នៃ​ការ​គិតគូរ​ដ៏​ល្អិតល្អន់ និង​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​មិន​ងាករេ​របស់​លោក​ចំពោះ​បរិស្ថាន។ រាល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​នៃ​គម្រោង​នេះ ត្រូវ​បាន​លោក​ពន្យល់​យ៉ាង​ក្បោះក្បាយ ពី​របៀប​ដែល​ពន្លឺ​ធម្មជាតិ​ហូរ​ចូល​តាម​បង្អួច​ធំៗ ដល់​ប្រព័ន្ធ​ខ្យល់​ចេញចូល​ធម្មជាតិ​ដែល​រក្សា​សីតុណ្ហភាព​ក្នុង​អគារ​ឱ្យ​ត្រជាក់​ល្មម​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​ប្រើប្រាស់​ថាមពល​ច្រើន។ អ្នក​ទស្សនា​ជាច្រើន​បាន​ងក់ក្បាល​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​ទស្សនវិស័យ​ដ៏​អស្ចារ្យ​របស់​លោក ខណៈ​ខ្លះ​ទៀត​បាន​សួរ​សំណួរ​យ៉ាង​ច្រើន​ដើម្បី​ស្វែងយល់​ស៊ីជម្រៅ​អំពី​គំនិត​បដិវត្តន៍​នេះ។ កុសល​បាន​ឆ្លើយតប​ទៅ​កាន់​ពួកគេ​ដោយ​ស្នាម​ញញឹម​ដ៏​ស្រទន់ និង​ពាក្យ​សម្ដី​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ឈ្លាសវៃ​យ៉ាង​ខ្ពង់ខ្ពស់។

នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ហ្វូង​មនុស្ស​ដែល​កំពុង​តែ​ផ្ចិតផ្ចង់​ស្ដាប់​ពាក្យ​ពន្យល់​របស់​កុសល នាង​សោភា​បាន​លេច​ឡើង​ដូចជា​ផ្កា​រីក​ស្រស់​ក្នុង​ចំណោម​មែកឈើ​ទាំងឡាយ។ នាង​ជា​អ្នក​ថតរូប​អាជីព​ដែល​មាន​ភ្នែក​មុត​ស្រួច​ប្រៀប​ដូច​ភ្នែក​ឥន្ទ្រី​ដែល​សម្លឹង​រក​ចំណី និង​ព្រលឹង​ដ៏​ឆ្ងាញ់​ពិសារ​ដូច​សិល្បករ​ដែល​តែងតែ​ស្វែងរក​សម្រស់​ពិត​ក្នុង​ពិភពលោក​ដ៏​មមាញឹក។ កាមេរ៉ា​របស់​នាង​បាន​ព្យួរ​នៅ​កញ្ចឹងក​យ៉ាង​រហ័សរហួន រីឯ​ម្រាមដៃ​ដ៏​ស្រទន់​របស់​នាង​បាន​ប៉ះ​ប៊ូតុង​ថត​រូប​ដោយ​ភាព​ស្ទាត់ជំនាញ។ នាង​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ឱ្យ​មក​ថតរូប​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​នាង រាល់​រូបភាព​ដែល​នាង​ថត​បាន​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​អារម្មណ៍ និង​រឿងរ៉ាវ​ដែល​បង្កប់​នៅ​ពីក្រោយ​វត្ថុ​នោះ។ ភ្នែក​របស់​នាង​បាន​ចាប់​យក​រាល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​នៃ​ស្នាដៃ​របស់​កុសល តាំងពី​ខ្សែកោង​នៃ​ដំបូល​ដែល​ប្រៀប​ដូច​ស្លឹកឈើ​រហូត​ដល់​លម្អិត​នៃ​រុក្ខជាតិ​ដែល​ដុះ​ឡើង​តាម​ជញ្ជាំង​អគារ។ រូបភាព​មួយ​បន្ទាប់​ពី​រូបភាព​មួយ​ទៀត​បាន​ថត​ជាប់​ក្នុង​កែវ​កាមេរ៉ា​របស់​នាង​ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ។ នាង​មិន​ត្រឹមតែ​ថតរូប​អគារ​នោះ​ទេ តែ​នាង​ថតរូប​ព្រលឹង​ដែល​បង្កប់​ក្នុង​អគារ​នោះ ព្រលឹង​ដែល​បាន​ផ្តល់​កំណើត​ដល់​គំនិត​ដ៏​អស្ចារ្យ​នេះ។

ពេល​នាង​បាន​ថត​រួច​នូវ​រូបភាព​ជាច្រើន​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​រុងរឿង​នៃ​សំណង់​នោះ នាង​បាន​សម្រេចចិត្ត​ថា​ត្រូវ​ថតរូប​មួយ​សន្លឹក​ទៀត ដែល​ជា​រូបភាព​ដែល​អាច​ចាប់​យក​បរិយាកាស​ទាំងមូល​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍ និង​វត្តមាន​របស់​ស្ថាបត្យករ​ផ្ទាល់។ នាង​បាន​ងើប​ភ្នែក​ចេញ​ពី​កែវ​កាមេរ៉ា ហើយ​ហាក់ដូចជា​មាន​កម្លាំង​អាថ៌កំបាំង​មួយ​បាន​ដឹកនាំ​ភ្នែក​របស់​នាង​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ម្ចាស់​ស្នាដៃ​ដែល​កំពុង​តែ​ពន្យល់​ទៅ​កាន់​អ្នក​ទស្សនា​ដោយ​ទឹកមុខ​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់​ដដែល។ នៅ​ត្រង់​ចំណុច​នោះ ភ្នែក​របស់​កុសល​ដែល​កំពុង​តែ​រំកិល​មើល​ទៅ​ជុំវិញ​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ទស្សនា​ដើម្បី​ស្វែងរក​ការ​យល់​ដឹង​ពី​ពួកគេ បាន​ប៉ះទង្គិច​នឹង​ភ្នែក​របស់​នាង​សោភា​ដោយ​ចៃដន្យ​មួយ​រំពេច។ វា​ដូចជា​ពន្លឺ​ពីរ​ដែល​បាន​ប៉ះទង្គិច​គ្នា​យ៉ាង​ស្រាល តែ​មាន​កម្លាំង​រំញ័រ​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​អាច​ដក់​ជាប់​ក្នុង​ក្រអៅបេះដូង។ ក្នុង​ពេល​មួយ​រំពេច​នោះ ពេលវេលា​បាន​ឈប់​បង្វិល ហ្វូង​មនុស្ស​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​មួយ ហើយ​សំឡេង​នៃ​ពិភពលោក​ខាងក្រៅ​បាន​បាត់បង់​អស់​ទៅ។ មានតែ​ភ្នែក​របស់​ពួកគេ​ទាំង​ពីរ​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​បាន​សម្លឹង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ដូចជា​ព្រលឹង​ពីរ​ដែល​បាន​ស្វែងរក​គ្នា​រាប់​ពាន់​ជាតិ​មក​ហើយ​បាន​ជួបគ្នា​ឡើងវិញ​ក្នុង​ភព​ផែនដី​នេះ។

ពន្លឺ​មួយ​បាន​ភ្លឺ​ចែងចាំង​ក្នុង​ដួង​ភ្នែក​របស់​កុសល ជា​ពន្លឺ​ដែល​មិន​មែន​ត្រឹមតែ​ជា​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​នោះ​ទេ តែ​ជា​ការ​ទទួល​ស្គាល់​នូវ​អ្វីមួយ​ដែល​លោក​មិន​ធ្លាប់​ជួប​ប្រទះ​ពី​មុន​មក។ រីឯ​ក្នុង​ដួង​ភ្នែក​របស់​សោភា​វិញ នាង​បាន​ឃើញ​នូវ​ភាព​ស្មោះត្រង់ ភាព​ថ្លៃថ្នូរ និង​ក្តី​ស្រឡាញ់​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ចំពោះ​ស្នាដៃ​របស់​លោក ដែល​នោះ​គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​នាង​តែងតែ​ស្វែងរក​ក្នុង​វត្ថុ​ដែល​នាង​ថត។ វា​មិនមែន​ជា​ការ​ទាក់ទាញ​ដោយ​សម្រស់​នោះ​ទេ តែ​ជា​ការ​ទាក់ទាញ​ដោយ​ភាព​ស៊ីជម្រៅ​នៃ​ព្រលឹង ដោយ​ពន្លឺ​នៃ​ក្តី​ស្រមៃ​ដែល​បាន​ចាំង​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​គ្នា​ទៅវិញទៅមក។ ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​ដ៏​គួរ​ឱ្យ​គោរព​មួយ​បាន​លាត​សន្ធឹង​រវាង​ពួកគេ​អស់​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​វិនាទី ដែល​ហាក់ដូចជា​រាប់​ម៉ោង​សម្រាប់​ព្រលឹង​របស់​ពួកគេ។

ជា​ចុងក្រោយ កុសល​បាន​ងក់ក្បាល​តិចៗ​ដោយ​ស្នាម​ញញឹម​ដ៏​ស្រទន់​មួយ​ដែល​បង្កប់​នូវ​អត្ថន័យ​រាប់​មិន​អស់ រួច​លោក​ក៏​បាន​បន្ត​ពន្យល់​ទៅ​កាន់​អ្នក​ទស្សនា​ទៀត​ដោយ​សំឡេង​ដែល​មាន​កម្លាំង​ជាង​មុន​បន្តិច។ រីឯ​សោភា​វិញ នាង​បាន​ងាក​ចេញ​ទៅ​វិញ​ដោយ​ទឹកមុខ​ដែល​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ភាព​ស្រពេចស្រពិល។ កាមេរ៉ា​របស់​នាង​នៅតែ​កាន់​ក្នុង​ដៃ ប៉ុន្តែ​បេះដូង​របស់​នាង​បាន​ចាប់ផ្តើម​ថត​នូវ​រូបភាព​ថ្មី​មួយ​ដែល​មិន​អាច​មើល​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ​បាន។ ពន្លឺ​ដែល​បាន​ជួបគ្នា​នោះ បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​ស្នាម​ដក់​ជាប់​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​ពួកគេ​ម្នាក់ៗ ដូចជា​គ្រាប់ពូជ​ដែល​បាន​ធ្លាក់​លើ​ដី​មាន​ជីជាតិ រង់ចាំ​ថ្ងៃ​លូតលាស់​ទៅ​ជា​ដើម​ឈើ​ដ៏​ខ្ពស់​ត្រដែត។ នេះ​គឺ​ជា​ចំណុច​ចាប់ផ្តើម​នៃ​រឿងរ៉ាវ​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ពន្លឺ​នៃ​ដួងចិត្ត ពន្លឺ​នៃ​ក្តី​សង្ឃឹម និង​ពន្លឺ​នៃ​ការ​យល់​ដឹង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ដែល​ចាប់​ផ្តើម​ពី​ចំណុច​នៃ​ស្នាដៃ​មួយ​ដែល​បាន​ច្នៃប្រឌិត​ចេញ​ពី​បេះដូង។ ពិភពលោក​បាន​បន្ត​បង្វិល​ទៅ​មុខ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​កុសល​និង​សោភា ពេល​នេះ​វា​បាន​បង្វិល​ទៅ​មុខ​ដោយ​មាន​ពន្លឺ​ថ្មី​មួយ​ដែល​បាន​ចាំង​ចូល​មក​ក្នុង​ជីវិត​របស់​ពួកគេ​ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន។

ក្រោម​រស្មី​ថ្ងៃ​រៀបលិច​ពណ៌​មាស​ច្រាល​ថ្លា ដែល​ចាំង​ជះ​ចូល​តាម​បង្អួច​នៃ​វិចិត្រសាល​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់​មួយ សោភា​បាន​ឈរ​ទស្សនា​ផ្ទាំង​ស្នាដៃ​រចនា​ដ៏​វិចិត្រ​មួយ​ដោយ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​និង​ការ​គយគន់​ឥត​ព្រិច​។ ស្នាដៃ​នោះ​ជា​របស់​លោក​កុសល​ដែល​ជា​សិល្បករ​មួយ​រូប​ដ៏​មាន​ទេពកោសល្យ​តែង​រស់នៅ​ដោយ​ស្ងៀមស្ងាត់​បំផុត​។ រាល់​បន្ទាត់​កោង រាល់​ជ្រុង​មុតស្រួច រាល់​ពណ៌​ដែល​បាន​រំលេច​ឡើង សុទ្ធតែ​បាន​បង្កប់​នូវ​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​ដែល​ហាក់​ដូចជា​បាន​ទាញ​ទម្លុះ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ជម្រៅ​នៃ​បេះដូង​របស់​នាង​។ វា​មិន​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​រចនា​មួយ​ផ្ទាំង​នោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ព្រលឹង​នៃ​សិល្បៈ​មួយ​ដែល​បាន​ដក់​ជាប់​ក្នុង​ក្រអៅ​បេះដូង​របស់​សោភា​។

នាង​បាន​រៀបរាប់​ដោយ​វាចា​ដ៏​ទន់ភ្លន់​និង​ជ្រាលជ្រៅ​ថា «ឱ! លោក​កុសល​អើយ! ស្នាដៃ​របស់​លោក​ពិត​ជា​ប្រៀប​បាន​នឹង​ផ្ទាំងគំនូរ​នៃ​វិញ្ញាណ​មួយ​ដែល​បាន​រំលេច​ចេញ​ពី​ជម្រៅ​បេះដូង​ដ៏​បរិសុទ្ធ។ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​នូវ​ភាព​ច្នៃប្រឌិត​ដ៏​ឥត​ខ្ចោះ​របស់​លោក​ដែល​បាន​បំប្លែង​គំនិត​អរូបី​ទៅ​ជា​រូបរាង​ជាក់ស្តែង​ដ៏​មាន​ន័យ​។ រាល់​បន្ទាត់ រាល់​ពណ៌​ដែល​លោក​បាន​ជ្រើសរើស សុទ្ធតែ​មាន​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ ប្រៀប​បាន​នឹង​ខ្សែទឹក​ដែល​ហូរ​រលាស់​នាំ​យក​សារ​មួយ​ពី​អតីតកាល​ដ៏​វែងឆ្ងាយ ឆ្លងកាត់​បច្ចុប្បន្ន​ដ៏​ពិត​ប្រាកដ រហូត​ដល់​អនាគត​ដ៏​ភ្លឺស្វាង​។ វា​មិន​មែន​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​រចនា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ទស្សនៈ​របស់​លោក​ចំពោះ​ជីវិត ចំពោះ​សម្រស់​នៃ​ពិភពលោក​ទាំងមូល​។ ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​នូវ​ទស្សនវិជ្ជា​នៃ​ការ​លូតលាស់​លាក់បំពួន​ក្នុង​រូបរាង​ធរណីមាត្រ​ដ៏​ស្មុគស្មាញ និង​សារ​នៃ​សាមគ្គីភាព​រវាង​ធាតុ​ផ្សេងៗ​គ្នា​ដែល​បញ្ចូល​គ្នា​បង្កើត​បាន​ជា​ភាព​ចុះសម្រុង​គ្នា​យ៉ាង​ប្រពៃ​។ រាល់​ស្រមោល​ដែល​លោក​បាន​បោះ​បង់​ចោល ឬ​ពន្លឺ​ដែល​លោក​បាន​លើក​ស្ទួយ​ឡើង ហាក់​ដូចជា​បាន​បង្កប់​នូវ​អាថ៌កំបាំង​នៃ​អត្ថិភាព​ដ៏​ជ្រៅជ្រះ​មួយ​។ វា​ពិតជា​ស្នាដៃ​ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ទស្សនា​លិចលង់​ទៅ​ក្នុង​ភวัง្គ​នៃ​ការ​គិត​ពិចារណា​ពី​អត្ថន័យ​នៃ​ជីវិត​។»

លោក​កុសល​ដែល​បាន​ឮ​ពាក្យ​សរសើរ​ដ៏​កម្រ​និង​ជ្រាលជ្រៅ​យ៉ាងនេះ ក៏​មាន​អារម្មណ៍​ភ្ញាក់ផ្អើល​បន្តិចបន្តួច​។ កម្រ​ណាស់​ដែល​មាន​អ្នកណា​ម្នាក់​អាច​យល់​និង​បកស្រាយ​ស្នាដៃ​របស់​លោក​បាន​ដល់​កម្រិត​នេះ​។ បេះដូង​របស់​លោក​បាន​លោត​ញាប់​បន្តិច​ដោយ​ក្ដី​រំភើប​លាយឡំ​នឹង​ភាព​ខ្មាសអៀន​។ អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ លោក​បាន​បណ្ដុះ​នូវ​សិល្បៈ​របស់​ខ្លួន​ដោយ​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់ ផ្ដោត​លើ​ការ​បញ្ចេញ​គំនិត​របស់​ខ្លួន​ជាជាង​ការ​ស្វែងរក​ការ​កោតសរសើរ​ពី​ខាងក្រៅ​។ ប៉ុន្តែ​ពាក្យពេចន៍​របស់​លោកស្រី​សោភា​បាន​ចាក់​ទម្លុះ​នូវ​ជញ្ជាំង​នៃ​ភាព​ឯកោ​ដែល​លោក​បាន​កសាង​ឡើង ហើយ​បាន​នាំ​មក​នូវ​ភាព​កក់ក្ដៅ​មួយ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​មក​។ លោក​បាន​ងក់ក្បាល​តិចៗ ហើយ​ឆ្លើយតប​ដោយ​វាចា​ទន់ភ្លន់​ថា «ឱ! លោកស្រី​សោភា​អើយ! វាចា​របស់​លោកស្រី​ពិតជា​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ស្នាដៃ​របស់​ខ្ញុំ​មាន​តម្លៃ​ជាង​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​គិត​ទៅ​ទៀត​។ ខ្ញុំ​ពិតជា​កោតសរសើរ​នូវ​ការ​យល់ដឹង​និង​ការ​ពិពណ៌នា​ដ៏​ល្អិតល្អន់​របស់​លោកស្រី​។ ការ​ដែល​លោកស្រី​អាច​មើល​ឃើញ​ដល់​ជម្រៅ​នៃ​ទស្សនវិជ្ជា​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​បង្កប់​ទុក​ក្នុង​ស្នាដៃ​នេះ វា​ជា​កិត្តិយស​មួយ​ដែល​ខ្ញុំ​មិន​អាច​ថ្លែង​បាន​។ វា​បាន​បញ្ជាក់​ថា​វិញ្ញាណ​នៃ​សិល្បៈ​ពិតជា​អាច​ទំនាក់ទំនង​គ្នា​បាន​ដោយ​ពុំ​ចាំបាច់​ប្រើ​វាចា​ផ្ទាល់​តែម្ដង​។»

ការ​សន្ទនា​ខ្លី​មួយ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ដោយ​ធម្មជាតិ​បំផុត ប្រៀប​បាន​នឹង​ខ្សែទឹក​ពីរ​ដែល​បាន​ហូរ​រួមគ្នា​។ សោភា​បាន​ចែករំលែក​ពី​ចំណូលចិត្ត​របស់​នាង​ចំពោះ​សិល្បៈ​គ្រប់​ទម្រង់ ជាពិសេស​ការ​រចនា​ដែល​នាង​ជឿ​ថា​មាន​អំណាច​ក្នុង​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ការ​យល់ឃើញ​របស់​មនុស្ស​។ «សម្រាប់​ខ្ញុំ ការ​រចនា​មិន​មែន​ត្រឹមតែ​ជា​ការ​តុបតែង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​បង្កើត​ភាសា​ថ្មី​មួយ​ដែល​អាច​និយាយ​ទៅ​កាន់​បេះដូង​និង​គំនិត​របស់​មនុស្ស​បាន​។» នាង​បាន​ពោល​ដោយ​ទឹកមុខ​រំភើប​។ «វា​ជា​ការ​រៀបចំ​នូវ​ធាតុ​ផ្សេងៗ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ចុះសម្រុង​គ្នា ដើម្បី​បញ្ជូន​សារ​មួយ​ដ៏​មាន​ន័យ​។»

លោក​កុសល​បាន​ឆ្លើយតប​ដោយ​ញញឹម​យល់ព្រម​។ «ពិត​ជា​ដូច្នេះ​មែន​។ រាល់​ស្នាដៃ​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​បង្កើត គឺ​សុទ្ធតែ​ចេញ​ពី​ការ​បណ្ដុះបណ្ដាល​នូវ​ការ​គិត​ដ៏​យូរអង្វែង ពី​ការ​ស្វែងរក​នូវ​តុល្យភាព​រវាង​ទម្រង់​និង​មុខងារ​។ វា​ជា​ការ​តស៊ូ​មួយ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​គំនិត​ដែល​អណ្ដែត​ក្នុង​ខ្យល់​ក្លាយទៅជា​រូបរាង​ដ៏​ជាក់ស្តែង​ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​វិញ្ញាណ​មនុស្ស​។ ហើយ​សម្រាប់​ខ្ញុំ ក្រៅពី​ការ​រចនា ការ​ថតរូប​ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​ដែល​ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​និង​អនុវត្ត​ដែរ​។ វា​ជា​មធ្យោបាយ​មួយ​ដើម្បី​ចាប់​យក​សម្រស់​នៃ​ពិភពលោក​ដែល​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទៅ​តាម​ពេលវេលា​។»

«ខ្ញុំ​ក៏​គិត​ថា​ការ​ថតរូប​ក៏​ជា​សិល្បៈ​មួយ​ដែល​អាច​ចាប់​យក​ពេលវេលា​ដ៏​ស្រស់ស្អាត​ទុក​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ​ដែរ​។» សោភា​បាន​រៀបរាប់​បន្ត​។ «វា​ប្រៀប​បាន​នឹង​ការ​កត់ត្រា​នូវ​ដង្ហើម​របស់​ធម្មជាតិ នូវ​អារម្មណ៍​របស់​មនុស្ស​ជាតិ​។ រូបថត​មួយ​សន្លឹក​អាច​និយាយ​បាន​រាប់​ពាន់​ម៉ាត់​ដោយ​មិន​ចាំបាច់​បញ្ចេញ​សំឡេង​។ វា​អាច​ដាស់​អារម្មណ៍​មួយ​ដែល​យើង​ធ្លាប់​បាត់បង់​ឲ្យ​រស់​រវើក​ឡើងវិញ វា​អាច​នាំ​យើង​ទៅ​កាន់​ទីកន្លែង​ដែល​យើង​មិន​ធ្លាប់​បាន​ទៅ​ដល់​។ វា​ជា​សិល្បៈ​នៃ​ការ​អភិរក្ស​នូវ​ភាព​បណ្ដោះអាសន្ន​នៃ​ជីវិត​។»

កុសល​បាន​ញញឹម​យល់ព្រម​។ «ពិត​ជា​ដូច្នេះ​មែន​។ ការ​ថតរូប​និង​ការ​រចនា​មាន​គោលការណ៍​រួម​គ្នា​ជាច្រើន​ដូចជា​សមាសភាព ពន្លឺ​និង​ស្រមោល និង​ការ​និទានរឿង​។ ខ្ញុំ​តែងតែ​ប្រើប្រាស់​ការ​ថតរូប​ជា​ប្រភព​នៃ​ការ​បំផុសគំនិត​សម្រាប់​ការងារ​រចនា​របស់​ខ្ញុំ​។ ការ​សង្កេត​មើល​ពី​របៀប​ដែល​ពន្លឺ​ធ្លាក់​មក​លើ​វត្ថុ​ផ្សេងៗ ការ​ចាប់​យក​ស្រមោល​ដែល​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទៅ​តាម​ពេលវេលា​បាន​ជួយ​ខ្ញុំ​ឲ្យ​យល់​កាន់តែ​ច្បាស់​ពី​ជម្រៅ​និង​ទំហំ​ក្នុង​សិល្បៈ​របស់​ខ្ញុំ​។ ទាំងពីរ​នេះ​ជា​មធ្យោបាយ​មួយ​សម្រាប់​ខ្ញុំ​ក្នុង​ការ​ស្វែងយល់​និង​បង្ហាញ​ពី​ភាព​អស្ចារ្យ​នៃ​ធម្មជាតិ និង​ស្មារតី​របស់​មនុស្ស​។»

ពាក្យពេចន៍​បាន​បន្ត​ហូរ​ចេញ​ពី​បបូរមាត់​អ្នក​ទាំងពីរ​ដោយ​គ្មាន​ទីបញ្ចប់ ប្រៀប​ដូចជា​ទឹកហូរ​ទៅ​រក​មហាសាគរ​ដ៏​ធំធេង​។ ទោះបី​ជា​រយៈពេល​នៃ​ការ​សន្ទនា​នោះ​ខ្លី​ក៏ដោយ ក៏​វា​បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​ចំណាប់អារម្មណ៍​ដ៏​ល្អ​ឥត​អាច​បំភ្លេច​បាន​ក្នុង​បេះដូង​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​។ និស្ស័យ​មួយ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ចាក់​ឬស​យ៉ាង​ជ្រៅ​ពី​ការ​សរសើរ​ដ៏​ស្មោះត្រង់​មួយ​ម៉ាត់​។ វា​មិន​មែន​ត្រឹមតែ​ជា​ការ​កោតសរសើរ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​ស្ពាន​នៃ​ការ​យល់​ដឹង​និង​ការ​គោរព​រវាង​មនុស្ស​ពីរ​រូប​ដែល​មាន​វិញ្ញាណ​សិល្បៈ​ដូចគ្នា​។ រស្មី​នៃ​ក្តី​សង្ឃឹម​និង​មិត្តភាព​ថ្មី​មួយ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​រះ​ឡើង​ក្នុង​បេះដូង​របស់​ពួកគេ ប្រៀប​បាន​នឹង​ព្រះអាទិត្យ​រះ​ផុត​ពពក​នា​ពេល​ព្រឹក​ព្រលឹម​។ ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​ដែល​ធ្លាប់​គ្របដណ្ដប់​លើ​វិចិត្រករ​នោះ ហាក់​ដូចជា​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​បន្តិច​ម្ដងៗ​ដោយ​រស្មី​នៃ​ពាក្យពេចន៍​ដ៏​មាន​ន័យ​។ វា​ជា​ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​ផ្លូវ​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​មួយ ដែល​ប្រហែលជា​នឹង​នាំ​ពួកគេ​ទៅ​កាន់​ចំណង​នៃ​មិត្តភាព​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ ឬ​និស្ស័យ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​ក៏​ថា​បាន​។

ក្រោយ​ពី​ពិធីបុណ្យ​បាន​បញ្ចប់​ដោយ​ភាព​សោមនស្ស​រីករាយ​លាយឡំ​នឹង​ភាព​អាឡោះអាល័យ​នៃ​ការ​បែកគ្នា​នោះ បរិយាកាស​ក្នុង​បរិវេណ​សាកលវិទ្យាល័យ​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​រក​សភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​ប្រក្រតី​វិញ​។ ស្លឹកឈើ​ជ្រុះ​តាម​ដងផ្លូវ​ត្រូវ​បាន​បោស​សម្អាត​អស់ រីឯ​សំឡេង​ហ៊ោកញ្ជ្រៀវ​ក៏​បាន​បាត់បង់​ជំនួស​វិញ​ដោយ​សំឡេង​ខ្យល់​រំហើយ​បក់​ផាត់​បោកបក់​លើ​គូថ​ស្លឹក​ត្នោត​យ៉ាង​រំភើយ​។ ក្នុង​ពេល​នោះ គណៈកម្មការ​កាសែត​សាកលវិទ្យាល័យ​បាន​ប្រកាស​នូវ​គម្រោង​ពិសេស​មួយ គឺ​ការ​បោះពុម្ព​កាសែត​ប្រចាំឆ្នាំ​មួយ​ដែល​រៀបរាប់​អំពី​ព្រឹត្តិការណ៍​នានា​ក្នុង​សាកលវិទ្យាល័យ ព្រមទាំង​សមិទ្ធផល​របស់​និស្សិត​ផង​ដែរ​។ ការប្រកាស​នេះ​បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​មានការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​បន្តិចបន្តួច តែ​ក៏​មាន​ការ​សាទរ​ជា​ខ្លាំង​ពី​សំណាក់​និស្សិត​ជាច្រើន​។

កុសល ជា​និស្សិត​ដែល​មាន​ទេពកោសល្យ​ផ្នែក​គំនូរ និង​រចនាប្លង់ ត្រូវ​បាន​គេ​អញ្ជើញ​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​គម្រោង​នេះ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ប្លង់ និង​ក្រាហ្វិក​។ ដំណឹង​នេះ​បាន​ធ្វើឲ្យ​ចិត្ត​កំលោះ​រូប​នេះ​លោត​ញាប់​តិចៗ​ដោយ​ក្ដី​រំភើប​។ កុសល​តែង​ស្រមៃ​ចង់​ឃើញ​ស្នាដៃ​របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បង្ហាញ​ជា​សាធារណៈ ហើយ​ឱកាស​នេះ​ពិតជា​ស័ក្តិសម​ណាស់​សម្រាប់​គេ​។ គេ​បាន​ស្រមៃ​គិត​ដល់​ការ​រៀបចំ​ទំព័រ​នីមួយៗ នៃ​កាសែត​ដោយ​ប្រុងប្រយ័ត្ន លាយឡំ​នឹង​ការ​ច្នៃប្រឌិត​ខ្ពស់ ដើម្បី​ឲ្យ​កាសែត​នោះ​មាន​ភាព​ទាក់ទាញ និង​មាន​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​។ តែ​អ្វី​ដែល​ធ្វើឲ្យ​គេ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នោះ គឺ​នៅ​ពេល​ដែល​គេ​ដឹង​ថា ផ្នែក​រូបភាព​នឹង​ត្រូវ​ទទួលបន្ទុក​ដោយ​កញ្ញា សោភា ដែល​ជា​បវរកញ្ញា​មាន​សម្រស់​ផូរផង់​ដូច​ទេពអប្សរ​មួយ​អង្គ ព្រមទាំង​មាន​ទេពកោសល្យ​ផ្នែក​ថតរូប​យ៉ាង​ប៉ិនប្រសប់​។

រីឯ​សោភា នាង​ជា​និស្សិត​ស្រី​ម្នាក់​ដែល​មាន​ទឹកចិត្ត​ស្ងប់ស្ងាត់ តែ​មាន​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​ចាប់យក​នូវ​រូបភាព​ដែល​មាន​អត្ថន័យ​។ នាង​បាន​ទទួល​ដំណឹង​នេះ​ដោយ​ភាព​ភ្ញាក់ផ្អើល​លាយឡំ​នឹង​ភាព​រីករាយ​ក្នុង​ចិត្ត​យ៉ាង​ស្ងប់ស្ងាត់​។ នាង​តែងតែ​មាន​ក្ដី​ស្រមៃ​ចង់​បង្កើត​ស្នាដៃ​រូបថត​ដ៏​វិសេសវិសាល​មួយ​ដែល​អាច​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​សម្រស់​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ ព្រមទាំង​ជីវិត​រស់នៅ​របស់​និស្សិត​ផង​ដែរ​។ កាល​ដែល​នាង​ដឹង​ថា កុសល ជា​អ្នក​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​រចនាប្លង់ នាង​មាន​អារម្មណ៍​ថា​បេះដូង​របស់​នាង​លោត​ញាប់​ខុសប្លែក​ពី​ធម្មតា​បន្តិច​។ នាង​ធ្លាប់​លួច​សង្កេតឃើញ​នូវ​ស្នាដៃ​គំនូរ​របស់​កំលោះ​រូប​នេះ​ម្ដងម្កាល​រួចមក​ហើយ ហើយ​នាង​តែងតែ​កោតសរសើរ​នូវ​ទេពកោសល្យ​ដ៏​ប៉ិនប្រសប់​របស់​គេ​។ ការ​បាន​ធ្វើការ​រួមគ្នា​នេះ​ហាក់ដូចជា​និស្ស័យ​មួយ​ដែល​ធម្មជាតិ​បាន​ចារ​ទុក​សម្រាប់​អ្នក​ទាំងពីរ​។

កិច្ចប្រជុំ​ដំបូង​រវាង​អ្នក​ទាំងពីរ​បាន​ប្រព្រឹត្តទៅ​ក្រោម​ភាព​រម្យទម និង​ការ​គោរព​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ កុសល​បាន​ចាប់ផ្ដើម​បង្ហាញ​ពី​គំនិត​ប្លង់​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​លម្អិត​ពី​របៀប​រៀបចំ​ទំព័រ ការ​ប្រើប្រាស់​ពណ៌ និង​ធាតុ​ក្រាហ្វិក​នានា​។ រីឯ​សោភា នាង​បាន​ស្ដាប់​ដោយ​យកចិត្តទុកដាក់ ព្រមទាំង​បាន​ផ្ដល់​យោបល់​នូវ​គំនិត​ល្អៗ​មួយចំនួន​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ជ្រើសរើស​រូបភាព និង​មុំ​ថត​ដែល​អាច​ស័ក្តិសម​នឹង​ប្លង់​ដែល​កុសល​បាន​រចនា​។ ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​គំនិត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​នេះ​បាន​ប្រព្រឹត្តទៅ​យ៉ាង​រលូន​ដោយ​គ្មាន​ការ​ជំទាស់​អ្វី​ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ​វា​បាន​បង្កើត​នូវ​ចំណុច​រួម​មួយ​ដែល​អ្នក​ទាំងពីរ​អាច​ចាប់ផ្ដើម​កសាង​ស្នាដៃ​រួមគ្នា​បាន​។ ពួកគេ​ហាក់ដូចជា​យល់ចិត្ត​គ្នា​តាំងពី​យូរយារ​ណាស់​មក​ហើយ ទោះបីជា​ទើបតែ​បាន​ស្គាល់គ្នា​ជា​ផ្លូវការ​ក៏ដោយ​។

ថ្ងៃ​កន្លង​ផុត​ទៅ​ជាច្រើន​ថ្ងៃ អ្នក​ទាំងពីរ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​លិចលង់​ទៅ​ក្នុង​ពិភព​នៃ​ការងារ​ដ៏​មមាញឹក​។ កុសល​បាន​ចំណាយពេល​រាប់​ម៉ោង​នៅ​មុខ​កុំព្យូទ័រ​ដើម្បី​រៀបចំ​ប្លង់​កាសែត​ឲ្យ​មាន​ភាព​ស្រស់​ស្អាត និង​មាន​របៀបរៀបរយ​។ គេ​បាន​ដាក់​ចិត្ត​ដាក់​កាយ​ដើម្បី​បង្កើត​នូវ​ស្នាដៃ​មួយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស អាច​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ព្រលឹង​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​។ រីឯ​សោភា នាង​បាន​កាន់​ម៉ាស៊ីនថតរូប​របស់​នាង​ដើរ​កាត់​ទីធ្លា​សាកលវិទ្យាល័យ ថត​យក​នូវ​រាល់​ទិដ្ឋភាព​ដ៏​ស្រស់ត្រកាល​នៃ​អគារ​បុរាណ​នានា សម្រស់​ធម្មជាតិ​នៃ​ដើមឈើ​ធំៗ​ដែល​ដុះ​ត្រឈឹងត្រឈៃ រួម​ទាំង​សកម្មភាព​រស់រវើក​របស់​និស្សិត​ជាច្រើន​។ រូបភាព​នីមួយៗ​របស់​នាង​សុទ្ធតែ​មាន​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ និង​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ជីវិត​។

នៅ​រៀងរាល់​ល្ងាច​បន្ទាប់​ពី​ថ្នាក់រៀន​បាន​បញ្ចប់ អ្នក​ទាំងពីរ​តែងតែ​ជួបគ្នា​នៅ​បណ្ណាល័យ​ ឬ​នៅ​បន្ទប់​ធ្វើការ​របស់​គណៈកម្មការ​កាសែត​ដើម្បី​ពិភាក្សា​ការងារ​។ កុសល​បាន​បង្ហាញ​ពី​ប្លង់​ដែល​គេ​បាន​រចនា រីឯ​សោភា​ក៏បាន​បង្ហាញ​ពី​រូបភាព​ដែល​នាង​បាន​ថត​។ ពួកគេ​បាន​ពិភាក្សា​គ្នា​ដោយ​ហ្មត់ចត់​អំពី​ការ​ជ្រើសរើស​រូបភាព​ណា​ដែល​ស័ក្តិសម​បំផុត​សម្រាប់​ដាក់​ក្នុង​ប្លង់​នីមួយៗ របៀប​កាត់ត​រូបភាព ព្រមទាំង​ការ​រៀបចំ​ចំណងជើង​ឲ្យ​មាន​ភាព​ទាក់ទាញ​។ ក្នុង​ពេល​ដែល​កំពុង​ធ្វើការ​រួមគ្នា​នេះ អ្នក​ទាំងពីរ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ស្គាល់​នូវ​អត្តចរិត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​កាន់តែ​ច្បាស់​។ កុសល​បាន​កោតសរសើរ​នូវ​ភាព​ហ្មត់ចត់ និង​រសើប​ក្នុង​ការ​ចាប់យក​អារម្មណ៍​របស់​សោភា រីឯ​សោភា​ក៏បាន​កោតសរសើរ​នូវ​ភាព​ច្នៃប្រឌិត និង​គំនិត​ទូលំទូលាយ​របស់​កុសល​ផង​ដែរ​។

ភាព​ស្និទ្ធស្នាល​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​បាន​រីកចម្រើន​បន្តិច​ម្ដងៗ​ដូច​ជា​ដំណក់ទឹក​ភ្លៀង​ដែល​ស្រក់​ចុះ​លើ​ផែនដី​ស្ងួត​។ ពី​ការ​ពិភាក្សា​ការងារ​ធម្មតា ពួកគេ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ចែករំលែក​នូវ​រឿងរ៉ាវ​ផ្ទាល់ខ្លួន​មួយចំនួន ដូចជា​ក្ដី​ស្រមៃ អារម្មណ៍​រីករាយ និង​ក្ដី​បារម្ភ​នានា​។ កុសល​បាន​ប្រាប់​សោភា​អំពី​មហិច្ឆតា​របស់​គេ​ក្នុង​ការ​ក្លាយជា​អ្នក​រចនា​ល្បីឈ្មោះ​ម្នាក់​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត រីឯ​សោភា​ក៏បាន​រៀបរាប់​អំពី​បំណង​របស់​នាង​ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់​កាមេរ៉ា​ដើម្បី​ថត​យក​នូវ​សម្រស់​ធម្មជាតិ​ដែល​រង​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ដោយ​កណ្ដាប់ដៃ​មនុស្ស​។ ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ខ្លួន​មាន​ទស្សនៈ​ដូចគ្នា​ជាច្រើន​ទាក់ទង​នឹង​ជីវិត សិល្បៈ និង​ការ​រួមចំណែក​ដល់​សង្គម​។ រាល់​ពាក្យសម្ដី​ដែល​បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​បាន​ក្លាយជា​ចំណង​ដែល​ចងភ្ជាប់​ព្រលឹង​អ្នក​ទាំងពីរ​ឲ្យ​កាន់តែ​ជិតស្និទ្ធ​។

ពេលខ្លះ​បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ការងារ​ពេល​ល្ងាច ពួកគេ​ក៏​បាន​ដើរលេង​ជុំវិញ​បរិវេណ​សាកលវិទ្យាល័យ​ក្រោម​ពន្លឺ​ព្រះចន្ទ​ដ៏​ត្រជាក់​។ កុសល​បាន​និយាយ​អំពី​ការ​រចនា​ដ៏​អស្ចារ្យ​នៃ​ធម្មជាតិ រីឯ​សោភា​បាន​រៀបរាប់​អំពី​ភាព​អស្ចារ្យ​នៃ​ពន្លឺ​និង​ស្រមោល​ដែល​អាច​បង្កើត​បាន​ជា​រូបភាព​ដ៏​រស់រវើក​។ រាល់​ពេល​ដែល​បាន​នៅ​ជិតគ្នា​ អ្នក​ទាំងពីរ​ហាក់ដូចជា​មាន​អារម្មណ៍​ថា​មាន​កម្លាំង​ចិត្ត​កាន់តែ​ខ្លាំង​ឡើង ហើយ​បេះដូង​របស់​ពួកគេ​ក៏បាន​បើកចំហ​ទៅវិញទៅមក​ដោយ​គ្មាន​ការ​លាក់បាំង​អ្វី​ឡើយ​។ រស្មី​នៃ​ដួងចិត្ត​មួយ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ចែងចាំង​ឡើង​យ៉ាង​ភ្លឺ​ផ្លេក​ក្នុង​ជម្រៅ​នៃ​ព្រលឹង​អ្នក​ទាំងពីរ​។ វា​ជា​ពន្លឺ​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ដែល​កើតចេញពី​ការ​គោរព​គ្នា ភាព​យល់ចិត្ត​គ្នា និង​ការ​ចែករំលែក​ឧត្តមគតិ​រួម​។

គម្រោង​កាសែត​ពិសេស​នោះ​បាន​ក្លាយជា​ស្ពាន​មាស​មួយ​ដែល​បាន​ចម្លង​អ្នក​ទាំងពីរ​ឲ្យ​ឆ្លង​ផុត​ពី​ភាព​ឯកោ​របស់​ខ្លួន​ទៅកាន់​ពិភព​នៃ​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​។ វា​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​កិច្ចការ​មួយ​ដែល​តម្រូវឲ្យ​ពួកគេ​សហការគ្នា​នោះ​ទេ តែ​វា​គឺជា​មធ្យោបាយ​មួយ​ដែល​ធម្មជាតិ​បាន​រៀបចំ​ទុក​ដើម្បី​ឲ្យ​ព្រលឹង​ពីរ​បាន​ជួបគ្នា​។ រាល់​ទំព័រ​នីមួយៗ​នៃ​កាសែត​មិនមែន​ត្រឹមតែ​មាន​រូបភាព​និង​អត្ថបទ​នោះ​ទេ តែ​វា​មាន​ទាំង​បេះដូង និង​ព្រលឹង​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​ដែល​បាន​លាយឡំ​គ្នា​យ៉ាង​សុខដុម​ផង​ដែរ​។ កុសល និង​សោភា បាន​រក​ឃើញ​នូវ​ចំណងមិត្តភាព​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​មួយ​ដែល​អាច​នឹង​រីកដុះដាល​ក្លាយជា​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ដ៏​បរិសុទ្ធ​មួយ​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​។ ការ​ធ្វើការ​រួមគ្នា​នេះ​បាន​បណ្ដុះ​នូវ​ពន្លឺ​នៃ​ក្ដី​សង្ឃឹម និង​សុភមង្គល​ដ៏​ផូរផង់​នៅក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​។

កាល​នោះ​ឯង​វេលា​ល្ងាច​ព្រាងៗ ទាប​អរុណ​រះ​រៀប​រៃ​ជះ​រស្មី​ពន្លឺ​មាស​ច្រាល​ច្រាល​ទៅ​លើ​ជើង​មេឃ​បូព៌ា​ឯ​ណោះ​។ ខ្យល់​រំភើយ​ផាត់​បក់​ពី​ទិស​ឧត្ដរ​ហាក់​ដូចជា​នាំ​សារ​នៃ​សេចក្ដី​សុខ​សាន្ត​មក​ចរចា​នឹង​មែក​រុក្ខជាតិ​នានា​ដែល​រេរា​ល្វឹងល្វើយ​តាម​ចរន្ត​ខ្យល់​។ ក្នុង​សាល​ប្រជុំ​មួយ​ដ៏​សែន​ស្ងប់ស្ងាត់​នា​ជាន់​ទី​ពីរ​នៃ​អាគារ​ចាស់​មួយ​ក្បែរ​មាត់​ទន្លេ​នោះ ភាព​តានតឹង​មួយ​បាន​ចាប់​កំណើត​ឡើង​យឺតៗ​។ មិនមែន​ជា​ភាព​តានតឹង​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​គំនុំ​គុំកួន​នោះ​ទេ តែ​ជា​ភាព​តានតឹង​នៃ​ការ​ជួបជុំ​រវាង​ដួង​ចិត្ត​ពីរ​ដែល​មាន​ចរិត​លក្ខណៈ​ខុស​គ្នា​ស្រឡះ​តែ​មាន​វាសនា​ត្រូវ​មក​សហការ​គ្នា​។

កុសល ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​វ័យក្មេង​ដែល​មាន​គំនិត​ជ្រៅជ្រះ​តែ​សម្បូរ​ដោយ​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​បាន​អង្គុយ​ទល់មុខ​សោភា​។ ភ្នែក​របស់​លោក​មិន​សូវ​ជា​រវើក​សម្លឹង​មើល​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុន្មាន​ទេ តែ​នៅ​ពេល​ដែល​វា​បាន​ជួប​នឹង​ភ្នែក​របស់​សោភា ហាក់​ដូចជា​មាន​រលក​ចរន្ត​អគ្គិសនី​មួយ​បាន​ឆក់​ទាញ​អន្ទង​ដួង​ចិត្ត​ឲ្យ​មាន​រំភើប​ស្រាលៗ​។ សោភា វិញ​ជា​នារី​ស្រស់​ស្អាត​មាន​ទឹកមុខ​រួសរាយ​រាក់ទាក់​ពោរពេញ​ដោយ​ថាមពល​នៃ​ការ​ច្នៃប្រឌិត​។ នាង​ចូលចិត្ត​និយាយ​រៀបរាប់​ពី​គំនិត​របស់​នាង​យ៉ាង​ប៉ិនប្រសប់​និង​មាន​ទំនុកចិត្ត​ខ្ពស់​។ ពួកគេ​ទាំងពីរ​ជា​បង្គោល​ដ៏​សំខាន់​ក្នុង​គម្រោង​កាសែត​ថ្មី​មួយ​ដែល​មាន​បំណង​ចង់​បំភ្លឺ​ដួង​ចិត្ត​និង​គំនិត​នៃ​មហាជន​។ កិច្ចប្រជុំ​លើក​ដំបូង​នេះ​គឺ​ជា​ជំហាន​ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់​មួយ​ក្នុង​ការ​កំណត់​ទិសដៅ​និង​ចែករំលែក​ទស្សនៈ​ដំបូង​។

ដំបូង​ឡើយ ភាព​ស្ងាត់ស្ងៀម​បាន​រត់​មក​គ្របដណ្ដប់​ក្នុង​បន្ទប់​ប្រជុំ​។ កុសល​បាន​រៀបចំ​ឯកសារ​របស់​លោក​យ៉ាង​មាន​របៀបរៀបរយ​។ រាល់​ចលនា​របស់​លោក​ហាក់​ដូចជា​មាន​ន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​។ សោភា​បាន​បំបែក​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​នោះ​ដោយ​ស្នាមញញឹម​ស្រស់ថ្លា​និង​សំឡេង​ដ៏​ស្រទន់​។ «លោក​កុសល​អើយ!» នាង​ថ្លែង​ទៅ​កាន់​កុសល «ខ្ញុំ​គិត​ថា​យើង​គួរ​ចាប់ផ្ដើម​ដោយ​ការ​កំណត់​គោលបំណង​ដ៏​ច្បាស់លាស់​សម្រាប់​កាសែត​របស់​យើង​។ តើ​យើង​ចង់​ឲ្យ​កាសែត​នេះ​បម្រើ​គោលបំណង​អ្វី​ដល់​សង្គម​?»

កុសល​ងើបមុខ​ឡើង​យឺតៗ​ដោយ​សម្លឹង​មើល​ភ្នែក​របស់​សោភា​ដោយ​ផ្ទាល់​មួយ​ស្របក់ រួច​ក៏​ទម្លាក់​ត្របកភ្នែក​ចុះ​បន្តិច​។ «ពាក្យ​របស់​អ្នក​ស្រី​សោភា​ប្រកប​ដោយ​គតិបណ្ឌិត​ណាស់​» លោក​ឆ្លើយតប​ដោយ​សំឡេង​ទាប​តែ​ច្បាស់លាស់ «កាសែត​នេះ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​មធ្យោបាយ​សម្រាប់​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​គួរ​តែ​ជា​ប្រភព​នៃ​ពន្លឺ​បញ្ញា ជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ការពិត​និង​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ​នៃ​ជីវិត​។ យើង​ត្រូវ​ការ​ស្វែងរក​ការពិត​ដែល​មិន​ប្រែប្រួល មិន​ងាករេ​តាម​ចរន្ត​នៃ​ភាព​ល្ងង់ខ្លៅ​។»

សោភា​បាន​ងក់ក្បាល​យល់ព្រម​ដោយ​ទឹកមុខ​ញញឹម​ស្រស់​។ «ពិត​មែន​ហើយ​លោក​កុសល​។ ខ្ញុំ​យល់ស្រប​ទាំងស្រុង​។ កាសែត​របស់​យើង​គួរ​តែ​បណ្ដុះ​គំនិត​ពិចារណា​រិះគិត​ក្នុង​ចំណោម​មហាជន​។ មិនមែន​គ្រាន់តែ​បំប៉ន​ព័ត៌មាន​ដែល​មិន​មាន​ខ្លឹមសារ​ឡើយ​។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​យើង​អាច​មាន​ផ្នែក​ពិសេស​មួយ​ដែល​និយាយ​អំពី​ទស្សនវិជ្ជា​និង​ការ​បង្រៀន​ពី​បុរាណ​ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​មនុស្ស​យល់​ពី​អត្ថន័យ​នៃ​ជីវិត​កាន់តែ​ច្បាស់​»។ នាង​ថ្លែង​ដោយ​ទឹកមុខ​រំភើប​។

កុសល​បាន​ចាប់ផ្ដើម​កត់ត្រា​ចំណុច​សំខាន់ៗ​ទាំងនោះ​យ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់​។ «គំនិត​របស់​អ្នក​ស្រី​ល្អ​ណាស់​។ ខ្ញុំ​ក៏​យល់​ឃើញ​ដែរ​ថា​ផ្នែក​ទស្សនវិជ្ជា​នេះ​ជា​មូលដ្ឋាន​ដ៏​រឹងមាំ​មួយ​សម្រាប់​បណ្ដុះបណ្ដាល​គំនិត​របស់​អ្នក​អាន​។ ក្រៅពី​នេះ​តើ​យើង​គួរ​មាន​ផ្នែក​អ្វី​ទៀត​ដើម្បី​បំពេញ​បន្ថែម​ដល់​ឧត្ដមគតិ​របស់​យើង​?» លោក​សួរ​ដោយ​លើក​ភ្នែក​សម្លឹង​ទៅ​នាង​ម្ដងទៀត​។ ពេលនេះ​រវាង​ពួកគេ​ហាក់​មាន​ចរន្ត​នៃ​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​មួយ​បាន​កើតឡើង​។

សោភា​បាន​រៀបរាប់​បន្ត​ដោយ​មិន​មាន​ភាព​ស្ទាក់ស្ទើរ​។ «យើង​គួរ​តែ​មាន​ផ្នែក​ព័ត៌មាន​ប្រចាំថ្ងៃ​ដែល​មាន​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​និង​ទូលំទូលាយ​។ មិនមែន​ព័ត៌មាន​ដែល​បំផុស​ការ​ស្អប់ខ្ពើម​ឬ​ការ​ភ័យខ្លាច​ឡើយ​។ ក្រៅពី​នេះ​យើង​ក៏​អាច​មាន​ផ្នែក​អក្សរសាស្ត្រ​ដែល​ប្រមូលផ្ដុំ​នូវ​រឿងព្រេង​និទាន​កំណាព្យ​និង​រឿង​ប្រលោមលោក​ដែល​មាន​ខ្លឹមសារ​អប់រំ​ជ្រាលជ្រៅ​។ ខ្ញុំ​ក៏​ចង់​ឲ្យ​មាន​ផ្នែក​សិល្បៈ​និង​វប្បធម៌​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​តម្លៃ​នៃ​កេរដំណែល​ដូនតា​យើង​ផង​ដែរ​។»

កុសល​ស្ដាប់​ដោយ​យកចិត្តទុកដាក់​រាល់​ពាក្យសម្ដី​របស់​សោភា​។ រាល់​គំនិត​ដែល​នាង​បាន​លើកឡើង​សុទ្ធតែ​មាន​អត្ថន័យ​ជ្រៅជ្រះ​និង​ទូលំទូលាយ​។ លោក​មាន​អារម្មណ៍​ថា​នាង​ជា​មនុស្ស​ដែល​មាន​គំនិត​ស្រស់ថ្លា​និង​មាន​ចក្ខុវិស័យ​ច្បាស់លាស់​។ «ពិត​ជា​គំនិត​ដ៏​អស្ចារ្យ​ណាស់​អ្នក​ស្រី​សោភា​។ ផ្នែក​អក្សរសាស្ត្រ​និង​សិល្បៈ​វប្បធម៌​ពិត​ជា​ចាំបាច់​ណាស់​ដើម្បី​បណ្ដុះ​ព្រលឹង​មនុស្ស​ឲ្យ​មាន​ភាព​ផូរផង់​និង​ស្គាល់​នូវ​អត្ថន័យ​នៃ​សម្រស់​ដ៏​ពិតប្រាកដ​។ ខ្ញុំ​ក៏​ចង់​បន្ថែម​នូវ​ផ្នែក​មួយ​ទៀត​គឺ​ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​និង​បុរាណវិទ្យា​។ ការ​សិក្សា​ពី​អតីតកាល​នឹង​ជួយ​ឲ្យ​យើង​យល់​ពី​បច្ចុប្បន្នកាល​និង​រៀបចំ​ផែនការ​សម្រាប់​អនាគត​ដ៏​ភ្លឺស្វាង​មួយ​»។

សោភា​ញញឹម​ដោយ​រីករាយ​។ «ពិត​មែន​ហើយ​លោក​កុសល​។ គំនិត​របស់​លោក​ពិតជា​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ​។ ខ្ញុំ​ក៏​ធ្លាប់​គិត​ដែរ​ថា​ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​គឺ​សំខាន់​ណាស់​។ បើ​យើង​មិន​យល់​ពី​ឫសគល់​របស់​ខ្លួន​ទេ តើ​យើង​អាច​រំពឹង​អ្វី​ពី​ការ​រីកចម្រើន​ទៅ​មុខ​បាន​?» ភ្នែក​របស់​ពួកគេ​បាន​ជួបគ្នា​ម្ដងទៀត​។ ភាព​តានតឹង​ពី​ដើម​បាន​រលាយ​បាត់​បន្សល់​ទុក​តែ​ភាព​ស្និទ្ធស្នាល​និង​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។

ពួកគេ​បាន​បន្ត​ពិភាក្សា​គ្នា​យ៉ាង​វែងអន្លាយ​ដោយ​ចែករំលែក​គំនិត​យោបល់​យ៉ាង​ផុសផុល​។ កុសល​ជា​មនុស្ស​ស្ងៀមស្ងាត់​ចូលចិត្ត​គិតគូរ​និង​មាន​ហេតុផល​ច្បាស់លាស់​បាន​ផ្ដល់​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​ដ៏​រឹងមាំ​សម្រាប់​រចនាសម្ព័ន្ធ​នៃ​កាសែត​។ រីឯ​សោភា​ជា​មនុស្ស​រួសរាយ​រាក់ទាក់​ចូលចិត្ត​និយាយ​និង​មាន​គំនិត​ច្នៃប្រឌិត​បាន​នាំ​មក​នូវ​ភាព​រស់រវើក​និង​វិសាលភាព​ដ៏​ទូលំទូលាយ​ដល់​គម្រោង​។ ដូច​ជា​មែកធាង​រុក្ខជាតិ​ដែល​រីក​សុះសាយ​ទៅ​លើ​ផ្ទៃ​ផែនដី​ដោយ​មាន​ឫសគល់​ដ៏​ជ្រៅជ្រះ​យ៉ាង​ដូច្នោះ​ដែរ​។

ពួកគេ​បាន​កំណត់​នូវ​ទិសដៅ​ច្បាស់លាស់​មួយ​គឺ​បង្កើត​កាសែត​មួយ​ដែល​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​ប្រភព​នៃ​ការ​អប់រំ ការ​ត្រិះរិះ​ពិចារណា និង​ការ​លើកកម្ពស់​តម្លៃ​មនុស្ស​ជាតិ​។ តាមរយៈ​ការ​សហការ​គ្នា ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ភាព​ខុសប្លែក​គ្នា​នៃ​ចរិតលក្ខណៈ​របស់​ពួកគេ​មិនមែន​ជា​ឧបសគ្គ​ឡើយ តែ​ជា​កម្លាំង​ដ៏​សំខាន់​ដែល​ធ្វើឲ្យ​ការងារ​របស់​ពួកគេ​កាន់តែ​មាន​ភាព​ច្បាស់លាស់​និង​ល្អ​ប្រសើរ​។

វេលា​ល្ងាច​កាន់តែ​ជ្រាលជ្រៅ​ទៅៗ ពន្លឺ​ព្រះអាទិត្យ​ចុងក្រោយ​បាន​រលត់​បាត់​បន្សល់​ទុក​តែ​ភាព​ងងឹត​ដែល​យាង​ចូល​មក​ជំនួស​។ តែ​ក្នុង​ដួង​ចិត្ត​របស់​កុសល​និង​សោភា ហាក់​ដូចជា​មាន​រស្មី​មួយ​បាន​ចាប់​កំណើត​ឡើង​។ រស្មី​នៃ​ការ​យល់ដឹង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក រស្មី​នៃ​ភាព​សហការ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ផ្លែផ្កា និង​រស្មី​នៃ​សេចក្ដីសង្ឃឹម​សម្រាប់​ថ្ងៃ​អនាគត​ដ៏​ត្រចះត្រចង់​។ នេះ​ជា​ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​ដំណើរ​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​មួយ ដែល​មាន​គោលដៅ​ចង់​បំភ្លឺ​លោកិយ​តាមរយៈ​ពាក្យពេចន៍​និង​គំនិត​ជ្រាលជ្រៅ​។ ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​ដែល​បាន​វិលត្រឡប់​មក​វិញ​ពេលនេះ មិនមែន​ជា​ភាព​ស្ងាត់ស្ងៀម​នៃ​ភាព​តានតឹង​ទៀត​ទេ តែ​ជា​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ការ​ពេញចិត្ត​និង​ការ​រំពឹងទុក​ដ៏​សែន​ស្រស់បំព្រង​។ ពួកគេ​ដឹង​ថា​ផ្លូវ​នៅ​វែងឆ្ងាយ​តែ​ពួកគេ​ក៏​ដឹង​ដែរ​ថា​ពួកគេ​នឹង​ដើរ​ជាមួយគ្នា​។

អភព្វកាល​មួយ​រំលង​ទៅ​មួយ​រំលង​ទៀត​ក្នុង​វិមាន​នៃ​ការិយាល័យ​កាសែត​សាកលវិទ្យាល័យ ដែល​ជា​ទីឋាន​សម្រាប់​បណ្ដុះបណ្ដាល​នូវ​គំនិត​ប្រាជ្ញា​និង​សោភ័ណភាព​នៃ​ព័ត៌មាន​។ ទីនោះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​សង្វៀន​នៃ​កិច្ចការ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​សេចក្ដី​ហ្មត់ចត់​របស់​កុសល និង​សោភា​។

កុសល ជា​អ្នក​ប្រណិត​ក្នុង​ការ​រចនា​ប្លង់​ទំព័រ​នីមួយៗ​។ រៀងរាល់​ព្រឹក ពេល​ដែល​រស្មី​ព្រះអាទិត្យ​ចាំង​ជះ​ចូល​តាម​បង្អួច​នៃ​បន្ទប់​ការិយាល័យ ភ្នែក​របស់​គេ​បាន​សម្លឹង​មើល​ទៅ​លើ​ក្រដាស​ស​ជាច្រើន ដែល​ត្រៀម​នឹង​ត្រូវ​បាន​បំពេញ​ដោយ​អក្សរ​និង​រូបភាព​។ ម្រាមដៃ​របស់​គេ​មាន​ភាព​រហ័សរហួន​និង​ប្រុងប្រយ័ត្ន​បំផុត​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​សមាសភាព​នៃ​ប្លង់​ឲ្យ​មាន​តុល្យភាព​និង​ភាព​ទាក់ទាញ​។ រាល់​ការ​គូសវាស​នៃ​បន្ទាត់​នីមួយៗ រាល់​ការ​ជ្រើសរើស​ទំហំ​អក្សរ​នីមួយៗ រាល់​ការ​កាត់ត​រូបភាព​នីមួយៗ សុទ្ធសឹងតែ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​និង​ទស្សនៈ​សិល្បៈ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​របស់​គេ​។ គេ​ប្រៀប​ដូចជា​ជាង​គំនូរ​ម្នាក់ ដែល​បង្កើត​ស្នាដៃ​សិល្បៈ​មួយ​ផ្ទាំង​ៗ​លើ​ក្រដាស តែ​ស្នាដៃ​របស់​គេ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​សម្រស់​ភ្នែក​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ស្ពាន​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់​ចំណេះដឹង​និង​ការ​យល់ដឹង​។

ចំណែកឯ​សោភា នាង​គឺជា​វិញ្ញាណ​នៃ​ការ​ចាប់​យក​រូបភាព​។ នាង​ប្រៀប​ដូចជា​អ្នក​បរបាញ់​កំណប់​ទ្រព្យ ដែល​ស្វែងរក​ពន្លឺ​និង​ស្រមោល​ដែល​លាក់កំបាំង​ក្នុង​ពិភពលោក​ជុំវិញ​ខ្លួន​។ ជាមួយនឹង​កាមេរ៉ា​ដ៏​ស្មោះត្រង់​របស់​នាង នាង​បាន​ដើរ​កាត់​ទីធ្លា​សាកលវិទ្យាល័យ ចូល​ទៅ​ក្នុង​បន្ទប់​បង្រៀន ទៅ​កាន់​ទីលាន​កីឡា ហើយ​ថត​យក​នូវ​រាល់​ពេល​វេលា​ដ៏​មាន​អត្ថន័យ​។ នាង​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ថតរូប​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​នាង​បាន​ថត​យក​ព្រលឹង​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍​នីមួយៗ​។ ភ្នែក​របស់​នាង​មាន​ភាព​មុតស្រួច​ក្នុង​ការ​មើលឃើញ​នូវ​អារម្មណ៍​ដែល​លាក់កំបាំង​នៅ​ក្នុង​ស្នាមញញឹម ភាព​តានតឹង​នៅ​ក្នុង​កែវភ្នែក និង​សេចក្ដី​សង្ឃឹម​នៅ​ក្នុង​កាយវិការ​។ នាង​បាន​ត្រលប់​មក​ការិយាល័យ​វិញ​ជាមួយ​នឹង​រូបភាព​រាប់រយ​សន្លឹក ហើយ​ចំណាយ​ពេល​ជាច្រើន​ម៉ោង​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​និង​ជ្រើសរើស​នូវ​រូបភាព​ដ៏​ល្អ​បំផុត​មួយ​ចំនួន​ដែល​អាច​រៀបរាប់​រឿងរ៉ាវ​បាន​យ៉ាង​ច្បាស់លាស់​ដោយ​មិនបាច់​ប្រើ​ពាក្យពេចន៍​ច្រើន​។ នាង​ដឹង​ថា រូបភាព​មួយ​សន្លឹក​មាន​តម្លៃ​ជាង​ពាក្យ​មួយ​ពាន់​ម៉ាត់​ទៅទៀត​។

ដំបូង ការ​ធ្វើការ​របស់​ពួកគេ​នៅ​មាន​ភាព​ជា​ផ្លូវការ​នៅឡើយ​។ រាល់​ការ​សន្ទនា​របស់​ពួកគេ​គឺ​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​ការងារ​ទាំងស្រុង​។ «កុសល រូបភាព​នេះ​គួរតែ​ដាក់​ត្រង់​នេះ​ទេ?» សោភា​បាន​សួរ​ដោយ​សំឡេង​ទន់ភ្លន់​។ «សោភា រូបភាព​នេះ​ពិតជា​ស្រស់​ស្អាត​ណាស់ តែ​ខ្ញុំ​គិត​ថា បើ​យើង​រំកិល​វា​បន្តិច​ទៅ​ខាងឆ្វេង វា​នឹង​ធ្វើឲ្យ​ទំព័រ​នេះ​មាន​ភាព​រស់រវើក​ជាង​មុន​» កុសល​បាន​ឆ្លើយតប​ដោយ​ភាព​ថ្លៃថ្នូរ​។ ពួកគេ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​យល់​ពី​របៀប​ធ្វើការ​របស់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​បន្តិច​ម្ដងៗ​។ កុសល​បាន​រៀន​ស្វែងយល់​ពី​របៀប​ដែល​សោភា​មើល​ឃើញ​ពន្លឺ​និង​សមាសភាព​ក្នុង​រូបភាព​នីមួយៗ ហើយ​សោភា​ក៏បាន​យល់ដឹង​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​លំនឹង​និង​ភាព​ស៊ីសង្វាក់​គ្នា​នៃ​អក្សរ​និង​រូបភាព​ដែល​កុសល​តែងតែ​ប្រឹងប្រែង​រក្សា​។ ការ​សហការ​របស់​ពួកគេ​បាន​កាន់តែ​មាន​ភាព​រលូន​ទៅៗ ប្រៀប​ដូចជា​ទន្លេ​ពីរ​ដែល​ហូរ​រួមគ្នា​ទៅ​កាន់​មហាសាគរ​ដ៏​ធំធេង​។ ពួកគេ​បាន​រៀន​ជឿទុកចិត្ត​លើ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ នៅពេល​ដែល​កុសល​ត្រូវ​ការ​រូបភាព​សម្រាប់​ទំព័រ​ពិសេស​មួយ គេ​គ្រាន់តែ​ពោល​ពាក្យ​មួយ​ម៉ាត់ សោភា​ក៏បាន​ដឹង​ភ្លាម​ថា​គេ​ចង់បាន​រូបភាព​បែបណា​។ ដូចគ្នា​ដែរ នៅពេល​ដែល​សោភា​មាន​រូបភាព​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ នាង​បាន​ដឹង​ថា​កុសល​នឹង​អាច​រៀបចំ​វា​បាន​យ៉ាង​ល្អ​បំផុត​ដើម្បី​បង្ហាញ​ពី​សម្រស់​របស់​វា​។

ថ្ងៃ​មួយ ខណៈ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​កំពុង​ពិនិត្យ​មើល​ប្លង់​ទំព័រ​ចុងក្រោយ​សម្រាប់​កាសែត​ប្រចាំ​ខែ​។ រូបភាព​ដ៏​រស់រវើក​របស់​សោភា ដែល​ជា​រូប​និស្សិត​ម្នាក់​កំពុង​អង្គុយ​អាន​សៀវភៅ​ក្រោម​ម្លប់​ដើមឈើ​ធំ​មួយ​នៅ​កណ្ដាល​សាកលវិទ្យាល័យ បាន​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​និង​ការ​ផ្ដោត​អារម្មណ៍​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​។ កុសល​បាន​សម្លឹង​មើល​រូបភាព​នោះ​ដោយ​ភាព​ស្ញប់ស្ញែង​។ «រូបភាព​នេះ​ពិតជា​មាន​ព្រលឹង​ណាស់ សោភា​» គេ​បាន​ពោល​ដោយ​សំឡេង​តិចៗ​។ «វា​ដូចជា​រូប​ខ្ញុំ​កាលពី​នៅ​ឆ្នាំ​ទីមួយ​អញ្ចឹង​» នាង​បាន​ឆ្លើយតប​ដោយ​ស្នាមញញឹម​ស្រទន់​។ «ខ្ញុំ​ចូលចិត្ត​អាន​សៀវភៅ​ណាស់​នៅ​ក្រោម​ដើមឈើ​នោះ​។ វា​ផ្ដល់​អារម្មណ៍​ស្ងប់ស្ងាត់​និង​សេរីភាព​»​។

ពី​ចំណុច​នេះ​ហើយ​ដែល​រឿងរ៉ាវ​របស់​ពួកគេ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​វិវឌ្ឍ​ទៅ​មុខ​លើសពី​រឿង​ការងារ​។ ការ​សន្ទនា​អំពី​ការងារ​បាន​ប្រែក្លាយ​ទៅ​ជា​ការ​ចែករំលែក​ចំណង់ចំណូលចិត្ត​។ កុសល​បាន​ប្រាប់​សោភា​អំពី​ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​គេ​ក្នុង​ការ​ក្លាយ​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែល​អាច​ចងក្រង​រឿងរ៉ាវ​នៃ​អតីតកាល​ដ៏​រុងរឿង​របស់​ជាតិ​ឲ្យ​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​បាន​ស្គាល់​។ រីឯ​សោភា នាង​បាន​ចែករំលែក​ពី​បំណង​ប្រាថ្នា​របស់​នាង​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ដើម្បី​ថតរូប​ជីវិត​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប​ដែល​មាន​វប្បធម៌​ខុសៗ​គ្នា​។ នាង​ចង់​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ស្រស់​ស្អាត​នៃ​ភាព​ចម្រុះ​របស់​មនុស្ស​ជាតិ​។ ពួកគេ​បាន​រកឃើញ​ថា ពួកគេ​មាន​ចំណង់ចំណូលចិត្ត​ជាច្រើន​ដែល​ស្រដៀង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ដូចជា​ការ​ស្រឡាញ់​អក្សរសិល្ប៍ ភាពយន្ត​ឯកសារ និង​តន្ត្រី​បុរាណ​។ ពេលខ្លះ ពួកគេ​បាន​ជជែក​គ្នា​រហូតដល់​ល្ងាច​ជ្រៅ ទោះបីជា​ការងារ​បាន​ចប់​តាំងពី​យូរហើយ​ក្ដី​។ ពន្លឺ​ព្រះអាទិត្យ​ពណ៌​មាស​ដែល​ចាំង​ជះ​ពី​ទិសខាងលិច បាន​ចាក់​ស្រោច​ចូល​ក្នុង​បន្ទប់​ការិយាល័យ បង្កើត​ជា​ស្រមោល​ដ៏​វែងអន្លាយ​។ ក្នុង​បរិយាកាស​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់​បែបនេះ ពួកគេ​បាន​រកឃើញ​នូវ​ភាព​កក់ក្ដៅ​និង​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។

រៀងរាល់​ថ្ងៃ​ដែល​កន្លងផុត​ទៅ ជញ្ជាំង​ដែល​មើល​មិនឃើញ​នៃ​ភាព​ជា​អ្នកធ្វើការ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​រលាយ​បាត់​បន្តិច​ម្ដងៗ​។ ពួកគេ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​អ្នក​ស្គាល់គ្នា​កាន់តែ​ច្បាស់​ជាង​មុន​ទៅទៀត​។ កុសល​បាន​ចាប់ផ្ដើម​កត់សម្គាល់​នូវ​រឿង​តូចៗ​របស់​សោភា ដូចជា​របៀប​ដែល​នាង​តែងតែ​ដាក់​ប៊ិច​មួយ​ដើម​នៅ​ពីក្រោយ​ត្រចៀក​របស់​នាង​នៅពេល​ដែល​នាង​កំពុង​ផ្ដោត​អារម្មណ៍ ឬ​របៀប​ដែល​នាង​តែងតែ​ញញឹម​ដាក់​ខ្លួនឯង​នៅពេល​ដែល​នាង​រកឃើញ​រូបភាព​ដ៏​ល្អ​ឥតខ្ចោះ​។ ចំណែកឯ​សោភា នាង​ក៏បាន​ចាប់ផ្ដើម​យល់​ពី​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​របស់​កុសល​។ នាង​បាន​ដឹង​ថា ក្រោយ​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​នោះ មាន​គំនិត​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​និង​អារម្មណ៍​ដ៏​រសើប​លាក់កំបាំង​នៅ​ពីក្រោយ​។ ពួកគេ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​មាន​ទម្លាប់​មួយ​ដែល​តែងតែ​ជួបគ្នា​នៅ​ហាង​កាហ្វេ​ក្បែរ​សាកលវិទ្យាល័យ​មុនពេល​ចូល​ធ្វើការ ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​ព័ត៌មាន​ថ្មីៗ​ឬ​គ្រាន់តែ​ចែករំលែក​រឿងរ៉ាវ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​។ ពេលខ្លះ កុសល​បាន​នាំ​សៀវភៅ​ថ្មី​មួយ​ក្បាល​មក​ឲ្យ​សោភា​អាន​។ ពេលខ្លះ​ទៀត សោភា​បាន​បង្ហាញ​រូបភាព​ដែល​នាង​ថត​បាន​នៅ​ថ្ងៃ​ចុង​សប្ដាហ៍​ឲ្យ​កុសល​មើល​។

ការ​ធ្វើការ​រួមគ្នា​របស់​ពួកគេ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​កិច្ចការ​មួយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កាសែត​សាកលវិទ្យាល័យ​មាន​ភាព​រុងរឿង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ក៏​ជា​កម្លាំង​មួយ​ដែល​បាន​ចងក្រង​ព្រលឹង​របស់​ពួកគេ​ឲ្យ​បាន​ជាប់​ជំពាក់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ផង​ដែរ​។ វិស័យ​ការងារ​ដែល​ធ្លាប់តែ​ជា​ទីឋាន​សម្រាប់​បណ្ដុះបណ្ដាល​ទេពកោសល្យ​រៀងៗ​ខ្លួន បាន​ប្រែក្លាយ​ទៅ​ជា​សួនច្បារ​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​មួយ​ដែល​ផ្កា​នៃ​មិត្តភាព​និង​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​បាន​រីក​ស្គុសស្គាយ​។ ចំណង​នៃ​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​នេះ​បាន​ដុះដាល​ជា​បន្តបន្ទាប់​ពី​រៀងរាល់​បន្ទាត់​ដែល​កុសល​បាន​រៀបចំ និង​ពី​រៀងរាល់​រូបភាព​ដែល​សោភា​បាន​ជ្រើសរើស​។ វា​គឺជា​ចំណង​ដែល​រុំព័ទ្ធ​ដោយ​ការ​គោរព​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ការ​ជឿទុកចិត្ត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក និង​ការ​រីករាយ​ជាមួយ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ ពួកគេ​បាន​រកឃើញ​នូវ​សេចក្ដី​សុខ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​កិច្ចការ​ជាមួយ​គ្នា ហើយ​បាន​ដឹង​ថា រាល់​ថ្ងៃ​ដែល​ពួកគេ​ចំណាយ​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ជោគវាសនា​ដែល​បាន​កំណត់​មក​សម្រាប់​ពួកគេ​។ ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​ក្នុង​ការិយាល័យ​ដែល​ធ្លាប់តែ​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការ​ផ្ដោត​អារម្មណ៍​យ៉ាង​ខ្លាំង​នោះ ឥឡូវនេះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​សញ្ញា​នៃ​ភាព​សុខដុមរមនា​ដែល​មិន​ចាំបាច់​ប្រើ​ពាក្យ​សំដី​ច្រើន​។ ពួកគេ​បាន​ដឹង​ថា ពួកគេ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​អ្នកធ្វើការ​ជាមួយគ្នា​នោះ​ទេ តែ​ពួកគេ​គឺជា​ព្រលឹង​ពីរ​ដែល​បាន​រកឃើញ​គ្នា​តាមរយៈ​វិស័យ​ការងារ​។ ចំណង​នេះ​ប្រៀប​ដូចជា​សរសៃ​អំបោះ​មាស​ដែល​បាន​ចាក់​ស្រែះ​ចូលគ្នា​យ៉ាង​ស្អិតល្មួត បង្កើត​បាន​ជា​កម្រាល​សូត្រ​មួយ​ផ្ទាំង​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​ដែល​គ្មាន​អ្វី​អាច​កាត់ផ្ដាច់​បាន​ឡើយ​។

រាត្រី​ដ៏​វែង​ជាមួយ​រឿងរ៉ាវ​ផ្ទាល់ខ្លួន

ល្ងាច​យល់​ជ្រាលជ្រៅ​រាល់​ថ្ងៃ​…​ក្រោយ​ពី​ភារកិច្ច​ការងារ​ដ៏​មមាញឹក​ក្នុង​លំហ​នៃ​ការិយាល័យ​បាន​ចប់​សព្វគ្រប់​។ កុសល និង សោភា ពីរ​ដួង​ចិត្ត​ដែល​បៀម​ដោយ​ក្ដី​បំណង​ប្រាថ្នា​ខុសៗ​គ្នា​តែ​មាន​វាសនា​បាន​ជួប​គ្នា​បាន​រក្សា​ទម្លាប់​មួយ​យ៉ាង​ផ្អែមល្ហែម​។ ពួកគេ​មិន​បាន​ប្រញាប់ប្រញាល់​ត្រឡប់​ទៅ​លំនៅឋាន​រៀងៗ​ខ្លួន​ឡើយ​។ ហាង​កាហ្វេ​មួយ​ក្បែរ​នោះ​…​មាន​ពន្លឺ​ភ្លើង​ពណ៌​លឿង​ទុំ​រលត់​រលុប​មើល​ទៅ​ដូចជា​ទី​ឋាន​ដែល​ទេព្តា​នៃ​សេចក្ដី​ស្និទ្ធស្នាល​បាន​ចារិក​ទុក​សម្រាប់​ដួង​វិញ្ញាណ​ទាំងឡាយ​មក​រំលែក​រឿងរ៉ាវ​ក្នុង​បេះដូង​។

កុសល ជា​បុរស​មាន​គំនិត​ជ្រៅជ្រះ​…​តែង​អង្គុយ​ដោយ​កាយវិការ​ថ្លៃថ្នូរ​…​ដៃ​កាន់​ពែង​កាហ្វេ​ខ្មៅ​ដែល​ចំហាយ​ហុយ​ផាយ​ដូច​ផ្សែង​ជីវិត​ដែល​មិន​ដាច់​។ ចំណែក​សោភា ជា​នារី​មាន​ចិត្ត​រីករាយ​…​ពោរពេញ​ដោយ​ថាមពល​ជីវិត​…​នាង​តែង​បញ្ជា​កាហ្វេ​ទឹកដោះគោ​ត្រជាក់​ដែល​មាន​ស្រទាប់​ពពុះ​ពី​លើ​ដូចជា​ស្នាមញញឹម​នៃ​ភព​ផែនដី​នេះ​។ ពេល​ដែល​រាត្រី​យាង​ចូល​មក​ដល់​…​បន្សល់​ទុក​នូវ​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​…​មាន​តែ​សំឡេង​តូរ្យតន្ត្រី​ស្រាលៗ​…​និង​សំឡេង​សន្ទនា​របស់​ពួកគេ​ដែល​លាយឡំ​នឹង​ក្លិន​កាហ្វេ​ក្រអូប​ឈ្ងុយ​។

រឿងរ៉ាវ​ដែល​ពួកគេ​បាន​ចែករំលែក​គ្នា​…​មិនមែន​ត្រឹមតែ​រឿង​ធម្មតា​ក្នុង​ការងារ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​។ ពួកគេ​បាន​ជ្រើសរើស​រំលែក​ពី​ចំណង​គ្រួសារ​…​ដែល​ជា​ឫសគល់​នៃ​ជីវិត​របស់​ពួកគេ​។ សោភា តែង​រៀបរាប់​ពី​ឧបសគ្គ​ក្នុង​វ័យ​កុមារ​ដែល​នាង​បាន​ឆ្លងកាត់​…​ពី​ជីវិត​ដែល​ជួនកាល​ត្រូវ​ដេក​អត់​…​ឃ្លាន​អត់​…​ពី​ការ​តស៊ូ​ដើម្បី​បាន​រៀនសូត្រ​…​ដោយ​ពាក្យ​ពេចន៍​កំប្លុកកំប្លែង​…​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កុសល​ទប់​សំណើច​មិន​បាន​។ នាង​មាន​ទេពកោសល្យ​ក្នុង​ការ​បង្វែរ​រឿង​សោកសៅ​ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​រឿង​គួរ​ឲ្យ​អស់សំណើច​…​ដោយ​ឃើញ​ទុក្ខ​ជា​មិត្ត​…​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ជីវិត​។

«កាល​នោះ​បង​កុសល​ដឹង​ទេ​» សោភា រៀបរាប់​ទាំង​ភ្នែក​ភ្លឹបភ្លែត​ «ខ្ញុំ​ទៅ​រៀន​ទាំង​ពោះ​ទទេ​…​ពេល​គ្រូ​សួរ​ចម្លើយ​ខ្ញុំ​ឆ្លើយ​លឿន​ជាង​គេ​ព្រោះ​ខ្លាច​ដល់​ពេល​សម្រាក​ទៅ​គេ​រត់​ទៅ​ទិញ​នំ​អស់​»។ កុសល សើច​តិចៗ​ហើយ​ងក់ក្បាល​។ «ប៉ុន្តែ​បង​កុសល​ជឿ​ទេ​…​ពេល​នោះ​ខ្ញុំ​គិត​ថា​នេះ​ជា​ឱកាស​របស់​ខ្ញុំ​ដើម្បី​ក្លាយ​ជា​អ្នក​រត់ប្រណាំង​លំដាប់​ប្រទេស​…​ព្រោះ​ល្បឿន​រត់​ទៅ​ទិញ​នំ​របស់​ខ្ញុំ​គ្មាន​អ្នក​ណា​តាមទាន់​ឡើយ​»។ នាង​សើច​ឮៗ​។

កុសល តែង​ស្ដាប់​ដោយ​យកចិត្តទុកដាក់​…​ដោយ​ទឹកមុខ​ញញឹម​ស្រាលៗ​…​ជា​ស្នាមញញឹម​ដែល​ពេញ​ដោយ​ការ​យល់ចិត្ត​។ គាត់​ឆ្លើយតប​ដោយ​ពាក្យ​ប្រកប​ដោយ​គតិបណ្ឌិត​…​ដែល​បង្កប់​ដោយ​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​។ គាត់​ក៏​បាន​ចែករំលែក​រឿងរ៉ាវ​របស់​គាត់​ផង​ដែរ​…​ពី​ការ​តស៊ូ​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ផ្លូវ​ជីវិត​…​ពី​សម្ពាធ​នៃ​ការ​រំពឹង​ទុក​របស់​គ្រួសារ​…​និង​ពី​ការ​ព្យាយាម​សម្រេច​ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​ខ្លួន​ឯង​។

«ប្អូន​សោភា​ដឹង​ទេ​» កុសល ចាប់ផ្ដើម​ដោយ​សំឡេង​ស្រទន់​ «ជីវិត​របស់​បង​…​ប្រៀប​ដូចជា​ទន្លេ​មួយ​ដែល​មាន​ចរន្ត​ទឹក​ហូរ​ខុសៗ​គ្នា​។ ជួនកាល​វា​ហូរ​យ៉ាង​លឿន​…​ជួនកាល​វា​ហូរ​យឺតៗ​…​ជួនកាល​ទៀត​វា​ត្រូវ​ជួប​នឹង​ថ្មបំបែក​ផ្លូវ​។ ការសិក្សា​របស់​បង​…​ជា​ផ្លូវ​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​មួយ​…​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ការ​លះបង់​…​ហើយ​ការ​សម្រេចចិត្ត​នីមួយៗ​គឺ​សុទ្ធតែ​មាន​ទម្ងន់​ធ្ងន់​។ បង​តែង​ប្រាប់​ខ្លួនឯង​ថា​…​ទោះ​បី​ជា​ផ្លូវ​ទៅ​មុខ​លំបាក​ប៉ុណ្ណា​ក៏​ដោយ​…​ក៏​យើង​ត្រូវ​តែ​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​ដែរ​…​ព្រោះ​នៅ​ខាង​មុខ​នឹង​មាន​ពន្លឺ​ភ្លឺស្វាង​រង់ចាំ​ជានិច្ច​»។

ពួកគេ​មិន​ត្រឹមតែ​រំលែក​រឿងរ៉ាវ​អតីតកាល​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​។ ពួកគេ​ក៏​បាន​និយាយ​ពី​ក្តី​ស្រមៃ​…​ពី​មហិច្ឆតា​…​និង​ពី​ក្ដី​បារម្ភ​ចំពោះ​អនាគត​ផង​ដែរ​។ សោភា បាន​រៀបរាប់​ពី​បំណង​ប្រាថ្នា​ចង់​ជួយ​គ្រួសារ​ឲ្យ​មាន​ជីវភាព​ធូរធារ​…​ចង់​បង្កើត​អាជីវកម្ម​ផ្ទាល់ខ្លួន​មួយ​ដែល​អាច​ផ្ដល់​ការងារ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​។ ចំណែក​កុសល​វិញ​…​គាត់​បាន​និយាយ​ពី​បំណង​ចង់​ក្លាយ​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​…​ចង់​ចែករំលែក​ចំណេះដឹង​និង​បទពិសោធន៍​ជីវិត​របស់​គាត់​ទៅ​កាន់​មនុស្ស​ជាច្រើន​។

ម៉ោង​វេលា​ហាក់​ដូចជា​ហោះហើរ​យ៉ាង​លឿន​រហ័ស​នៅ​ក្នុង​រាត្រី​ដ៏​វែង​ឆ្ងាយ​ទាំងនេះ​។ ពី​ដំបូង​ឡើយ​…​វា​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​សន្ទនា​ធម្មតា​របស់​មិត្តភក្ដិ​រួម​ការងារ​។ ប៉ុន្តែ​បន្តិច​ម្ដងៗ​…​ជញ្ជាំង​ដែល​បិទបាំង​ដួងចិត្ត​របស់​ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​រលាយ​បាត់​ទៅ​។ ភាព​ស្និទ្ធស្នាល​បាន​ចាក់​ឫស​យ៉ាង​ជ្រៅ​ទៅ​ក្នុង​បេះដូង​របស់​អ្នក​ទាំង​ពីរ​។ ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​…​ទោះ​បី​ជា​ជីវិត​របស់​ពួកគេ​មាន​លក្ខណៈ​ខុសៗ​គ្នា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​…​ក៏​នៅ​តែ​មាន​ចំណុច​ជាច្រើន​ដែល​ភ្ជាប់​ពួកគេ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​មួយ​ដែរ​។ នោះ​គឺ​ការ​តស៊ូ​…​ការ​ស្រឡាញ់​គ្រួសារ​…​និង​ក្តី​សង្ឃឹម​ទៅ​លើ​ថ្ងៃ​អនាគត​។

រាត្រី​ដ៏​វែង​ឆ្ងាយ​ទាំងនេះ​…​បាន​បង្រួម​គម្លាត​នៃ​ដួងចិត្ត​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​កាន់តែ​កៀក​គ្នា​។ វា​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ទី​សក្ការៈ​មួយ​…​ដែល​វិញ្ញាណ​ទាំងឡាយ​បាន​រក​ឃើញ​ភាព​ស្ងប់សុខ​…​និង​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ នៅ​ក្នុង​ភាព​ងងឹត​នៃ​រាត្រី​…​ពន្លឺ​នៃ​ការ​យល់​ដឹង​និង​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​បាន​រះ​ឡើង​…​បំភ្លឺ​ផ្លូវ​នៃ​មិត្តភាព​…​ហើយ​ប្រហែលជា​អាច​ជា​ផ្លូវ​នៃ​អ្វី​ដែល​ជ្រាលជ្រៅ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នា​ពេល​អនាគត​។ ពួកគេ​បាន​រៀន​ពី​គ្នា​…​លួងលោម​គ្នា​…​និង​ជា​កម្លាំងចិត្ត​សម្រាប់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ រឿងរ៉ាវ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ទាំងនេះ​…​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​អតីតកាល​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​…​តែ​ជា​ចំណង​ដែល​បាន​ភ្ជាប់​ដួងចិត្ត​អ្នក​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​កាន់តែ​រឹងមាំ​។ វា​ជា​ភស្តុតាង​នៃ​អំណាច​នៃ​ការ​និយាយ​ស្ដី​…​នៃ​ការ​ស្ដាប់​…​និង​នៃ​ការ​ចែករំលែក​ពី​បេះដូង​មួយ​ទៅ​បេះដូង​មួយ​ទៀត​។

រស្មីដួងចិត្ត

កាលពីព្រេងនាយ កុសល ជាស្ថាបត្យករមួយរូប ដែលមានចិត្តវាងវៃ និងគំនិតប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត បានទទួលបន្ទុកលើគម្រោងស្ថាបត្យកម្មដ៏ធំមួយ ដែលទាមទារនូវកម្លាំងកាយ កម្លាំងចិត្ត និងបញ្ញាដ៏មហិមា។ រាល់ថ្ងៃលោកខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើការងារដោយយកចិត្តទុកដាក់បំផុត ហាក់ដូចជារូបលោកកំពុងសូនរូបព្រះមួយអង្គយ៉ាងដូច្នេះដែរ។ ប៉ុន្តែថ្ងៃមួយ អ្វីៗបានប្រែប្រួល។ ពន្លឺក្នុងភ្នែករបស់លោក កុសល ដែលធ្លាប់តែភ្លឺចែងចាំង ឥឡូវនេះបានស្រអាប់ចុះ ដូចជាផ្កាយមួយដួងដែលកំពុងតែរលត់បន្តិចម្តងៗ។ ស្នាមញញឹមដ៏ស្រស់បំព្រងរបស់លោក បានប្រែក្លាយទៅជាស្នាមជ្រីវជ្រួញនៃការគិតគូរ ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីបន្ទុកធ្ងន់ដែលលោកកំពុងតែសង្កត់លើស្មា។ ភាពហត់នឿយបានគ្របដណ្ដប់លើរូបលោក ហាក់ដូចជាពពកខ្មៅងងឹតដែលកំពុងតែបង្អុរភ្លៀងមកលើវាលស្រែ ដែលពីមុនធ្លាប់តែមានពន្លឺថ្ងៃយ៉ាងស្រស់បំព្រង។ លោកមើលទៅអស់សង្ឃឹមបន្តិច ដូចជាអ្នកធ្វើដំណើរដែលបានវង្វេងផ្លូវក្នុងព្រៃជ្រៅ ហើយរកផ្លូវចេញមិនឃើញ។ សម្ពាធការងារបានប្រៀបដូចជាទម្ងន់ថ្មរាប់ពាន់តោន ដែលកំពុងតែសង្កត់សង្កិនលើស្មារបស់លោក បណ្ដាលឲ្យរូបលោកហាក់ដូចជាកំពុងតែទ្រាំទ្រពិភពលោកទាំងមូលយ៉ាងដូច្នេះដែរ។ ភ្នែករបស់លោកបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការតស៊ូដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយ ការតស៊ូដែលមិនអាចនិយាយចេញបានដោយពាក្យសម្ដី។ ជារៀងរាល់យប់ លោកតែងតែរវល់គិតគូរអំពីគំនូរ ផែនការ និងការរៀបចំគ្រប់យ៉ាង ដែលមិនអាចគេងលក់បានស្រួលនោះទេ។ លោកមានអារម្មណ៍ថាឯកា ក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់នៃបន្ទុករបស់លោក។

សោភា ដែលជាមិត្តរួមអាជីព និងជាអ្នកដែលបានស្គាល់ពីចិត្តគំនិត កុសល បានសង្កេតឃើញនូវការប្រែប្រួលដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នេះ។ នាងមានចិត្តអាណិតអាសូរចំពោះ កុសល ដែលកំពុងតែប្រឈមមុខនឹងទុក្ខលំបាកនេះ។ នាងយល់ពីអារម្មណ៍របស់លោក ពីព្រោះនាងក៏ធ្លាប់ឆ្លងកាត់នូវបទពិសោធន៍បែបនេះដែរ។ ភាពទន់ខ្សោយ និងភាពឯកោរបស់ កុសល ត្រូវបាននាងសង្កេតឃើញយ៉ាងច្បាស់។ នាងបានសម្រេចចិត្តចូលទៅជិតលោក កុសល ដោយជំហានយឺតៗ ហាក់ដូចជាខ្យល់រំភើយដែលបក់មកប៉ះផ្ទៃមុខ ដោយមិនចង់រំខានដល់ការគិតគូររបស់លោក។ ទឹកមុខរបស់នាងញញឹមដោយក្ដីមេត្តាធម៌ និងការយល់ចិត្ត ដែលបានលាតត្រដាងនូវភាពកក់ក្ដៅដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យពេលព្រឹកព្រលឹម។ នាងបានចាប់ផ្ដើមនិយាយទៅកាន់ កុសល ដោយសំឡេងដ៏ស្រទន់ ហាក់ដូចជាបទភ្លេងដ៏ពិរោះ ដែលអាចព្យាបាលដួងចិត្តដែលកំពុងតែឈឺចាប់។ “បង កុសល អើយ” នាងបាននិយាយ “ខ្ញុំមើលឃើញថាបងហាក់ដូចជាកំពុងតែមានបន្ទុកធ្ងន់ធ្ងរណាស់នាពេលនេះ។ សូមបងកុំឲ្យភាពឯកោគ្របដណ្ដប់លើស្មារតីរបស់បងឡើយ។ ចូរចាំថា នៅក្នុងផ្លូវជីវិត គ្មាននរណាម្នាក់អាចដើរតែម្នាក់ឯងនោះទេ ទោះបីជាពួកគេខ្លាំងពូកែយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ពេលខ្លះ ការចែករំលែកនូវអ្វីដែលជាទុក្ខលំបាករបស់យើង គឺជាកម្លាំងដ៏ធំមួយ ដែលអាចជួយឲ្យយើងបន្តដំណើរទៅមុខទៀតបាន”។

ពាក្យសម្ដីរបស់ សោភា ហាក់ដូចជាដំណក់ទឹកសន្សើមត្រជាក់ ដែលបានស្រោចស្រពលើដួងចិត្តដែលកំពុងតែស្ងួតក្រៀមក្រោះរបស់ កុសល។ លោកបានងើបមុខឡើង មើលទៅនាងដោយក្រសែភ្នែកដែលពោរពេញទៅដោយភាពភ្ញាក់ផ្អើល និងការថ្លែងអំណរគុណ។ កុសល មិនបានដឹងថាមាននរណាម្នាក់អាចយល់ពីអារម្មណ៍របស់លោកបានយ៉ាងជ្រាលជ្រៅយ៉ាងដូច្នេះនោះទេ។ ទឹកភ្នែករបស់លោកហៀបនឹងស្រក់ចុះ ព្រោះតែភាពកក់ក្ដៅដែលបានទទួលពីពាក្យសម្ដីរបស់នាង។ សោភា បានបន្តទៀតថា “បង កុសល ខ្ញុំក៏ធ្លាប់ឆ្លងកាត់នូវបទពិសោធន៍បរាជ័យជាច្រើនដែរ។ ខ្ញុំធ្លាប់មានគម្រោងមួយ ដែលខ្ញុំបានដាក់ចិត្តដាក់កាយទាំងស្រុងក្នុងការកសាងវា ហាក់ដូចជាខ្ញុំកំពុងតែសាងសង់ប្រាសាទបាក់បែកមួយឲ្យមានជីវិតឡើងវិញយ៉ាងដូច្នេះដែរ។ ខ្ញុំបានចំណាយពេលរាប់ខែ រាប់ឆ្នាំ ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ក្នុងការគូសវាស គិតគូរ និងរៀបចំផែនការគ្រប់យ៉ាង។ ខ្ញុំបានស្រមៃចង់ឃើញវាលេចចេញជារូបរាងឡើង ដោយភាពត្រចះត្រចង់ និងអស្ចារ្យ។ ខ្ញុំបានដាក់ក្ដីសង្ឃឹម និងមហិច្ឆតាដ៏ធំធេងទៅក្នុងគម្រោងនោះ។ ខ្ញុំគិតថាវាគឺជាស្នាដៃដ៏កំពូលរបស់ខ្ញុំ ដែលនឹងធ្វើឲ្យខ្ញុំទទួលបានកិត្តិយស និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថាវាគឺជាគម្រោងដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ដែលគ្មាននរណាអាចប្រៀបផ្ទឹមបាន”។

នាងបានដកដង្ហើមវែងៗមួយ រួចបន្តថា “ប៉ុន្តែអ្វីៗមិនបានដូចការគិតរបស់ខ្ញុំនោះទេ។ គម្រោងនោះបានបរាជ័យ។ ភាពបរាជ័យនោះបានវាយប្រហារខ្ញុំយ៉ាងដំណំ ហាក់ដូចជាផ្គរលាន់បាញ់មកលើដើមឈើ ដែលកំពុងតែរីកលូតលាស់យ៉ាងស្រស់បំព្រង។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាពិភពលោកទាំងមូលបានរលំរលាយទៅហើយ។ ក្ដីសង្ឃឹមរបស់ខ្ញុំបានរលាយបាត់ទៅ ដូចជាផ្សែងអ័ព្ទដែលបាត់បង់ទៅតាមខ្យល់។ ខ្ញុំបានបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង ព្រោះតែគម្រោងដែលខ្ញុំបានដាក់ចិត្តដាក់កាយទាំងស្រុង ក្នុងការកសាងនោះបានបរាជ័យ។ ខ្ញុំបានចំណាយពេលជាច្រើនថ្ងៃ រាប់ខែ រាប់ឆ្នាំ ក្នុងការគិតគូរ និងស្ដីបន្ទោសខ្លួនឯង។ ខ្ញុំបានគិតថាខ្ញុំគឺជាមនុស្សដែលគ្មានសមត្ថភាព គ្មានទេពកោសល្យ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាខ្ញុំមិនអាចបន្តដំណើរទៅមុខទៀតបានទេ ព្រោះតែភាពបរាជ័យនោះបានដិតដាមនៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ខ្ញុំបានលាក់បាំងនូវភាពបរាជ័យរបស់ខ្ញុំ ពីមនុស្សគ្រប់គ្នា ព្រោះខ្ញុំមិនចង់ឲ្យពួកគេដឹងថាខ្ញុំគឺជាមនុស្សដែលបរាជ័យ។ ខ្ញុំបានធ្វើពុតជាខ្លាំង ធ្វើពុតជាមិនអី”។

សោភា បានបន្តទៅទៀត ដោយទឹកមុខដែលបង្ហាញពីភាពឈឺចាប់កាលពីអតីតកាល “ប៉ុន្តែបន្ទាប់មក ខ្ញុំបានដឹងថាការលាក់បាំងនូវភាពទន់ខ្សោយរបស់ខ្ញុំ វាកាន់តែធ្វើឲ្យខ្ញុំរងទុក្ខវេទនាថែមទៀត។ ខ្ញុំបានដឹងថាភាពងាយរងគ្រោះ វាមិនមែនជាសញ្ញានៃភាពទន់ខ្សោយនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាផ្នែកមួយនៃដំណើរនៃការលូតលាស់របស់យើង។ វាគឺជាកញ្ចក់ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពពិតនៃជីវិតរបស់យើង។ ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តទទួលស្គាល់នូវភាពបរាជ័យរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំបានរៀនពីកំហុសរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំបានចាប់ផ្ដើមយល់ថាភាពបរាជ័យ វាមិនមែនជាទីបញ្ចប់នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាឱកាសមួយសម្រាប់យើងក្នុងការចាប់ផ្ដើមសារជាថ្មី ដោយមានបទពិសោធន៍ និងមេរៀនជាច្រើនដែលបានរៀនសូត្រពីកំហុសកន្លងមក។ ភាពបរាជ័យបានបង្រៀនខ្ញុំពីភាពរាបទាប ពីភាពអត់ធ្មត់ និងពីសារៈសំខាន់នៃការតស៊ូ។ ខ្ញុំបានដឹងថាគ្មាននរណាម្នាក់ល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ហើយមនុស្សគ្រប់រូបតែងតែមានកំហុសជានិច្ច។ ការបង្ហាញនូវភាពងាយរងគ្រោះរបស់យើង គឺជាសញ្ញានៃភាពក្លាហាន មិនមែនជាសញ្ញានៃភាពទន់ខ្សោយនោះទេ”។

“វាគឺជាការអនុញ្ញាតឲ្យពិភពលោកបានឃើញពីភាពពិតរបស់យើង ដែលគ្មានការលាក់បាំង។ ពីព្រោះតែពេលខ្លះ នៅក្នុងចំណោមភាពងងឹតនៃការបរាជ័យ យើងនឹងរកឃើញនូវពន្លឺនៃកម្លាំងចិត្ត និងក្តីសង្ឃឹម។ បង កុសល អើយ សូមបងកុំឲ្យភាពបរាជ័យ ឬសម្ពាធទាំងនេះ មកធ្វើឲ្យបងបាត់បង់នូវជំនឿលើខ្លួនឯងនោះទេ។ ចូរចាំថា ការលូតលាស់ពិតប្រាកដ វាមិនមែនកើតឡើងតែនៅក្នុងភាពជោគជ័យនោះទេ ប៉ុន្តែវាកើតឡើងនៅក្នុងភាពបរាជ័យផងដែរ។ ភាពងាយរងគ្រោះរបស់យើង គឺជាកម្លាំងដ៏មហិមា ដែលអាចជួយឲ្យយើងបន្តដំណើរទៅមុខទៀតបាន។ វាគឺជាស្ពានមួយដែលតភ្ជាប់យើងទៅកាន់មនុស្សជុំវិញខ្លួនរបស់យើង ព្រោះវាបង្ហាញថា យើងក៏ជាមនុស្សម្នាក់ដូចពួកគេដែរ ដែលមានភាពទន់ខ្សោយ មានកំហុសឆ្គង។ វាមិនមែនជាការសារភាពពីភាពទន់ខ្សោយនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការបង្ហាញពីភាពជាមនុស្សរបស់យើង។”

កុសល បានស្ដាប់នូវរាល់ពាក្យសម្ដីរបស់ សោភា ដោយយកចិត្តទុកដាក់បំផុត។ ទឹកមុខរបស់លោកបានប្រែប្រួលបន្តិចម្ដងៗ ពីភាពអាប់អួរ ទៅជាភាពស្រឡះថ្លា ហាក់ដូចជាពពកខ្មៅងងឹតបានបាត់បង់ទៅវិញ ហើយពន្លឺព្រះអាទិត្យបានចាំងចែងមកវិញ។ អារម្មណ៍ឯកោដែលបានគ្របដណ្ដប់លើរូបលោក បានរលាយបាត់ទៅ ហាក់ដូចជាទឹកកកដែលរលាយទៅតាមកម្ដៅថ្ងៃ។ លោកមានអារម្មណ៍ថា លោកមិនបានឯកានោះទេ។ គំនិតដែលថា លោកជាមនុស្សតែម្នាក់គត់ដែលធ្លាប់ជួបការលំបាក បានបាត់បង់ទៅវិញ។ ការចែករំលែករបស់ សោភា គឺជាពន្លឺមួយ ដែលបានបំភ្លឺផ្លូវរបស់លោក កុសល។ លោកបានដឹងថា ភាពងាយរងគ្រោះ មិនមែនជារបាំងមួយដែលត្រូវលាក់បាំងនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាទ្វារមួយដែលបើកឲ្យមានការយល់ចិត្ត និងទំនាក់ទំនងដ៏ជ្រាលជ្រៅ។ បន្ទុកដែលធ្លាប់តែសង្កត់លើស្មារបស់លោក ហាក់ដូចជាបានស្រាលទៅវិញបន្តិចម្ដងៗ។ លោកបានរកឃើញនូវកម្លាំងចិត្តសារជាថ្មី ដើម្បីបន្តដំណើរទៅមុខទៀត ដោយមានភាពជឿជាក់ និងក្ដីសង្ឃឹម។ ពាក្យសម្ដីរបស់នាងបានដក់ជាប់ក្នុងបេះដូងរបស់ កុសល ដូចជាមេរៀនដ៏មានតម្លៃ ដែលនឹងនៅជាប់ជាមួយលោកជានិច្ច។ លោកបានដឹងថា នៅក្នុងការតស៊ូរបស់ជីវិត គឺមានភាពស្រស់ស្អាតលាក់បាំងនៅពីក្រោយជានិច្ច ហើយភាពស្រស់ស្អាតនោះ គឺកើតចេញពីការហ៊ានបង្ហាញនូវភាពជាខ្លួនឯងពិតប្រាកដ។ នៅក្នុងភាពងាយរងគ្រោះ ដែលបានបង្ហាញចេញមកនោះ គឺជាគ្រាប់ពូជនៃកម្លាំងចិត្ត និងការលូតលាស់ដ៏ពិតប្រាកដ។

រស្មីដួងចិត្ត

កាយវិការ​តូច​ៗ​នៃ​ចិត្ត​ស្រឡាញ់

កាលពី​ព្រេងនាយ​ក្នុង​ភូមិ​មួយ​ដែល​មាន​សន្តិភាព និង​វិបុលភាព ទឹកចិត្ត​ពីរ​គូ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​រីក​សុសសាយ​ដូច​បុប្ផា​ក្ដៅ​ក្រោម​រស្មី​ព្រះអាទិត្យ​រៀបរះ​។ កុសល ជា​បុរស​មាន​សន្តានចិត្ត​ប្រពៃ មាន​គំនិត​ជ្រៅជ្រះ​ក្នុង​កិច្ចការ​ទាំងឡាយ បាន​ចាប់ផ្ដើម​មាន​អារម្មណ៍​មួយ​យ៉ាង​ទន់ភ្លន់​ចំពោះ​សោភា ជា​នារី​ស្រគត់ស្រគំ​មាន​សម្រស់​ផូរផង់​និង​ឥរិយាបថ​សុភាពរាបសារ​។ ចំណង​នៃ​ចិត្ត​នេះ​មិនមែន​ជា​ចំណង​ដែល​លេចធ្លោ​ដោយ​ពាក្យសម្ដី​ឬ​សកម្មភាព​ធំដុំ​អ្វី​ឡើយ តែ​វា​ជា​ចំណង​ដែល​ចាក់ឫស​ជ្រៅ​ក្នុង​កាយវិការ​តូច​ៗ​ដែល​ប្រៀប​ដូច​ជា​ដំណក់​ទឹកសន្សើម​ប្រោះព្រំ​រុក្ខជាតិ​ឱ្យ​លូតលាស់​បន្តិច​ម្ដងៗ​។

នៅ​រៀងរាល់​ព្រឹក​ព្រលឹមស្រាងៗ នៅ​ពេល​ដែល​ពន្លឺ​មាស​នៃ​ព្រះអាទិត្យ​ទើប​តែ​រះ​ពី​ទិសបូព៌ា​ជះ​មក​លើ​ដំបូល​ផ្ទះ​នានា កុសល តែង​តែ​ត្រៀម​កាហ្វេ​ក្រអូប​ឈ្ងុយ​មួយ​ពែង​សម្រាប់​សោភា​។ គាត់​ដឹង​ថា នាង​ជា​នារី​ឧស្សាហ៍​ព្យាយាម តែង​ចំណាយពេល​ច្រើន​លើសលប់​ក្នុង​ការងារ​ដែល​ត្រូវ​ការ​គំនិត​ស៊ីជម្រៅ​។ ពែង​កាហ្វេ​នោះ មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​ភេសជ្ជៈ​ធម្មតា​ទេ វា​ជា​សារ​នៃ​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​របស់​គាត់ ជា​សញ្ញា​ប្រាប់​ថា គាត់​ដឹង​ពី​ការ​នឿយហត់​របស់​នាង ហើយ​ចង់​ផ្ដល់​កម្លាំងចិត្ត​និង​ភាព​ស្រស់ស្រាយ​ដល់​នាង​។ ពេលខ្លះ គាត់​គ្រាន់តែ​ដាក់​វា​លើ​តុ​ក្បែរ​កន្លែង​នាង​អង្គុយ​ដោយ​ស្ងាត់ស្ងៀម រួច​ដើរ​ចេញ​ទៅ​វិញ​ដោយ​មិន​និយាយ​អ្វី​មួយ​ម៉ាត់​។ តែ​សោភា យល់​ពី​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​នៃ​កាយវិការ​នោះ​យ៉ាងច្បាស់​។ នាង​តែង​ទទួលទាន​កាហ្វេ​នោះ​ដោយ​ក្ដី​សុខ​ក្នុង​ចិត្ត ប្រៀប​ដូច​ជា​បាន​ទទួល​ទិព្វវត្ថុ​មួយ​ពី​ទេវតា​ដែល​បង្កប់​ដោយ​ព្រះហឫទ័យ​មេត្តា​។

ចំណែក​ឯ សោភា វិញ ក៏​មាន​ទង្វើ​តបស្នង​ដោយ​ភាព​ទន់ភ្លន់​និង​ប្រកបដោយ​អត្ថន័យ​ដែរ​។ នៅ​ពេល​ណា​ដែល​នាង​ឃើញ​កុសល កំពុង​អង្គុយ​គិតគូរ​ការងារ​ស្មុគស្មាញ រហូត​ភ្លេច​បាយ​ភ្លេច​ទឹក នាង​តែង​លួច​ដាក់​បង្អែម​ដែល​គាត់​ចូលចិត្ត​បំផុត ដូចជា​នំ​ចេក​ចំហុយ​ដ៏​មាន​រសជាតិ​ផ្អែម​ល្មម ឬ​នំ​អន្សម​ដែល​មាន​ក្លិន​ស្លឹកចេក​ឈ្ងុយ​ឆ្ងាញ់ នៅ​លើ​តុ​របស់​គាត់​។ បង្អែម​ទាំងនោះ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​អាហារ​សម្រន់​ទេ វា​ជា​ការ​បង្ហាញ​ពី​ក្ដី​បារម្ភ​របស់​នាង​ចំពោះ​សុខភាព និង​ការ​នឿយហត់​របស់​គាត់​។ នាង​ចង់​ឲ្យ​គាត់​មាន​កម្លាំង​កាយ​កម្លាំងចិត្ត​ដើម្បី​បន្ត​កិច្ចការ​របស់​គាត់​។ នៅ​ពេល​កុសល ឃើញ​បង្អែម​ទាំងនោះ​លើ​តុ គាត់​ដឹង​ភ្លាម​ថា​ជា​ស្នាដៃ​របស់​សោភា​។ រាល់​ការ​ខិតខំ​របស់​គាត់​ហាក់​ដូចជា​បាន​ទទួល​រង្វាន់​ជា​ភក្តីភាព​និង​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​ពី​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ដែល​គាត់​គោរព​និង​ពេញចិត្ត​។ ស្នាមញញឹម​តូច​មួយ​តែង​ផុសឡើង​លើ​បបូរមាត់​របស់​គាត់​ដោយ​មិនដឹង​ខ្លួន​។

ភ្នែក​ជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​បេះដូង​។ ពេលខ្លះ​នៅ​ក្នុង​ភាព​មមាញឹក​នៃ​ការងារ ភ្នែក​ទាំងពីរ​តែង​លួច​សម្លឹង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ មួយ​រំពេច​នោះ​ចំណង​ដែល​មិន​អាច​ពណ៌នា​បាន​តែង​ចម្លង​ពី​ភ្នែក​មួយ​ទៅ​ភ្នែក​មួយ​ទៀត​។ ការ​សម្លឹង​មើល​ដ៏​រហ័ស​ទាំងនោះ មិនមែន​ជា​ការ​សម្លឹង​មើល​ដោយ​ចេតនា​ច្បាស់លាស់​អ្វី​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​អារម្មណ៍​ដែល​កំពុង​រីកដុះដាល​ដោយ​ស្ងាត់ស្ងៀម​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​។ នៅ​ពេល​ភ្នែក​ជួបគ្នា បបូរមាត់​ទាំងពីរ​តែង​ញញឹម​តិចៗ​ដោយ​មិនដឹង​ខ្លួន ជា​ស្នាមញញឹម​ដែល​ពេញ​ទៅ​ដោយ​ភាព​កក់ក្ដៅ​និង​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ វា​ជា​ភាសា​ដែល​មិន​ចាំបាច់​ប្រើ​ពាក្យសម្ដី តែ​មាន​អត្ថន័យ​លើស​ពី​ពាក្យ​រាប់​ពាន់​ម៉ាត់​ទៅ​ទៀត​។

ក្ដី​បារម្ភ​ចំពោះ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ក៏​បាន​លេចឡើង​យ៉ាង​ច្បាស់​តាមរយៈ​ទង្វើ​តូច​ៗ​ទាំងនេះ​។ នៅ​ថ្ងៃ​មួយ​ដែល​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​លាយឡំ​ដោយ​ខ្យល់​ព្យុះ​បោកបក់ កុសល​បាន​ឃើញ​សោភា​កំពុង​អង្គុយ​ធ្វើការ​ដោយ​គ្មាន​អាវ​រងា​។ ភ្លាមៗ​នោះ គាត់​ក៏​បាន​យក​កន្សែងពោះគោ​មួយ​ដែល​គាត់​តែង​ទុក​សម្រាប់​ខ្លួនឯង​ទៅ​គ្រប​លើ​ស្មា​របស់​នាង​ដោយ​ថ្នមៗ​។ សោភា មាន​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​បន្តិច តែ​នាង​ក៏​បាន​ទទួលយក​កាយវិការ​នោះ​ដោយ​ក្ដី​អរគុណ​និង​ភាព​កក់ក្ដៅ​ក្នុង​ចិត្ត​។ ការ​ព្រួយបារម្ភ​នេះ​មិនមែន​ត្រឹមតែ​ជា​ការ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​គួរសម​របស់​មិត្ត​រួមការងារ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ចិត្ត​ដែល​យកចិត្តទុកដាក់​ដល់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​លើស​ពី​ការ​រំពឹងទុក​ទៅ​ទៀត​។ នេះ​ជា​ដំណក់​ទឹក​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់​ដែល​រលីងរលោង​ធ្លាក់​មក​លើ​ដួងចិត្ត​ដ៏​ស្ងួតហែង​។

ជួនកាល​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​បញ្ហា​ការងារ​ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ដោះស្រាយ​ជា​បន្ទាន់ កុសល​តែង​ជា​អ្នក​ផ្ដល់​យោបល់​ល្អៗ​ដល់​សោភា ហើយ​សោភា ក៏​មិន​ដែល​ស្ទាក់ស្ទើរ​ក្នុង​ការ​ជួយ​កុសល​វិញ​ឡើយ​។ ពួកគេ​ហាក់​ដូចជា​មាន​កម្លាំង​ចិត្ត​យ៉ាង​ពិសេស​ពី​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ នៅ​ពេល​ដែល​សោភា​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ហត់នឿយ​នឹង​ការងារ​ដ៏​មមាញឹក កុសល​តែង​និយាយ​លេងសើច​បន្តិចបន្តួច​ដើម្បី​បន្ធូរ​អារម្មណ៍​តានតឹង​របស់​នាង​។ សំឡេង​សើច​តិចៗ​របស់​សោភា​ជា​តន្ត្រី​ដ៏​ពីរោះ​រណ្ដំ​ក្នុង​ត្រចៀក​របស់​កុសល​។ រីឯ​ពេល​ដែល​កុសល​ជួប​ការ​លំបាក សោភា តែង​ជា​អ្នក​ស្ដាប់​ដោយ​យកចិត្តទុកដាក់​និង​ផ្ដល់​ពាក្យ​លួងលោម​ដោយ​ភាព​ទន់ភ្លន់​។ នេះ​ជា​ការ​គាំទ្រ​ដែល​លើស​ពី​មិត្តភាព​ធម្មតា វា​ជា​ការ​ចងសម្ព័ន្ធ​ដ៏​រឹងមាំ​រវាង​ដួងចិត្ត​ទាំងពីរ​។

ពេលវេលា​បាន​បន្ត​ហូរ​ទៅ​មុខ​ដូច​ខ្សែទឹក​ទន្លេ​ដែល​មិន​ចេះ​រីងស្ងួត​។ កាយវិការ​តូច​ៗ​ទាំងនេះ​បាន​ក្លាយទៅជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​ពួកគេ​។ ពួកគេ​លែង​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ត្រូវ​ធ្វើ​វា​ដោយ​ចេតនា​ទៀត​ហើយ តែ​វា​បាន​ក្លាយទៅជា​ទម្លាប់​មួយ​ដែល​កើតចេញពី​ចិត្ត​ស្មោះត្រង់​។ រាល់​ពែង​កាហ្វេ រាល់​ដុំ​បង្អែម រាល់​ស្នាមញញឹម រាល់​ការ​សម្លឹង​មើល និង​រាល់​ពាក្យសម្ដី​ដ៏​ទន់ភ្លន់​សុទ្ធតែ​ជា​គ្រាប់ពូជ​នៃ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ដែល​បាន​បណ្ដុះ​នៅក្នុង​សួនច្បារ​នៃ​ដួងចិត្ត​របស់​ពួកគេ​។ គ្រាប់ពូជ​ទាំងនោះ​បាន​រីកដុះដាល​បន្តិច​ម្ដងៗ​ក្លាយទៅជា​ដើម​ឈើ​ធំ​មួយ​ដែល​មាន​ម្លប់​ត្រជាក់​ត្រឈឹង​ត្រឈៃ​សម្រាប់​ជ្រកកោន​។

កុសល ធ្លាប់​គិត​ថា សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ត្រូវ​តែ​ជា​រឿង​ដ៏​ធំធេង​ដែល​ត្រូវ​ប្រកាស​ឲ្យ​មហាជន​បាន​ដឹង​ឮ តែ​សោភា បាន​បង្រៀន​គាត់​តាមរយៈ​ទង្វើ​ដ៏​តូចតាច​របស់​នាង​ថា សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ពិត​ប្រាកដ​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ការ​យល់ចិត្ត ការ​យកចិត្តទុកដាក់ និង​ការ​លះបង់​តិចតួច​ដែល​ធ្វើឡើង​ដោយ​មិន​ទាមទារ​អ្វី​ត្រឡប់​មក​វិញ​។ សោភា វិញ ក៏​បាន​រៀនសូត្រ​ពី​កុសល ដែរ​ថា ភាព​រឹងមាំ​របស់​បុរស​មិនមែន​ស្ថិតនៅ​លើ​កម្លាំងកាយ​នោះ​ទេ តែ​ស្ថិតនៅ​លើ​ចិត្ត​ដែល​ចេះ​ស្រឡាញ់ ចេះ​ការពារ និង​ចេះ​ផ្ដល់​ភាព​កក់ក្ដៅ​ដល់​អ្នកដទៃ​។ ពួកគេ​ទាំងពីរ​បាន​បំពេញ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ដូច​ព្រះអាទិត្យ​និង​ព្រះច័ន្ទ​ដែល​រះ​ឆ្លាស់​គ្នា​នាំ​ពន្លឺ​និង​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​មក​កាន់​ភពផែនដី​។

រាល់​ពេល​ដែល​សោភា​ឃើញ​ពែង​កាហ្វេ​នៅ​លើ​តុ​របស់​នាង នាង​មាន​អារម្មណ៍​ថា​កុសល​នៅ​ជិត​នាង​ជានិច្ច ទោះបីជា​គាត់​នៅ​ឆ្ងាយ​ក៏ដោយ​។ រស្មី​នៃ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ហាក់​ដូចជា​បាន​ជ្រាប​ចូល​ក្នុង​គ្រប់​កោសិកា​របស់​នាង​។ នាង​ទទួល​បាន​កម្លាំងចិត្ត​និង​ក្ដី​សុខ​ក្នុង​ការងារ​។ ចំណែក​ឯ​កុសល​វិញ នៅ​ពេល​គាត់​ភ្លក់​រសជាតិ​ផ្អែម​ល្មម​នៃ​បង្អែម​របស់​សោភា គាត់​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ដូច​ជា​បាន​ផឹក​ទឹកអម្រឹត​ដែល​ប្រោះព្រំ​លើ​ដួងចិត្ត​ដ៏​នឿយហត់​របស់​គាត់​ឲ្យ​មាន​កម្លាំង​ឡើងវិញ​។ គាត់​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្លួនឯង​មិន​នៅ​ឯកោ​ទៀត​ទេ​។ ការ​ខិតខំ​របស់​គាត់​មិនមែន​សម្រាប់​ខ្លួនឯង​តែម្នាក់ឯង​នោះ​ទេ គឺ​វា​បាន​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ក្ដី​បារម្ភ​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​។

ចំណង​ស្នេហា​របស់​ពួកគេ​បាន​លូតលាស់​យឺតៗ​តែ​មាន​ភាព​រឹងមាំ​ប្រៀប​ដូច​ជា​ដើមឈើ​ធំ​ដែល​លូតលាស់​ពី​គ្រាប់ពូជ​តូច​មួយ​។ វា​មិនមែន​ជា​ផ្កា​ដែល​រីក​រីងស្ងួត​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី​នោះ​ទេ តែ​ជា​ដើមឈើ​ដែល​អាច​ទ្រាំទ្រ​នឹង​ព្យុះភ្លៀង​និង​ផ្ដល់​ម្លប់​ដ៏​ត្រជាក់​ដល់​អ្នក​ជ្រកកោន​។ កាយវិការ​តូច​ៗ​ទាំងនោះ​បាន​ក្លាយទៅជា​សសរទ្រូង​នៃ​ចំណង​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​នេះ​។ ពួកគេ​បាន​បង្រៀន​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ថា​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ពិត​ប្រាកដ​មិនមែន​ស្ថិតនៅ​លើ​អ្វី​ដែល​យើង​និយាយ​នោះ​ទេ តែ​ស្ថិតនៅ​លើ​អ្វី​ដែល​យើង​ធ្វើ​សម្រាប់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ដោយ​មិន​រំពឹង​អ្វី​តបស្នង​ឡើយ​។ រាល់​ទង្វើ​តូច​ៗ គឺ​ជា​បំណែក​នៃ​ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​ធំ​មួយ​ដែល​ពណ៌នា​អំពី​ភាព​ស្មោះត្រង់​ការ​យល់ចិត្ត​និង​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ដែល​មិនចេះ​រីងស្ងួត​។

ពិត​មែន​ហើយ ក្ដី​ស្រឡាញ់​ពិតប្រាកដ​តែង​បង្ហាញ​ខ្លួន​តាមរយៈ​កាយវិការ​តូច​ៗ​ដែល​ចេញពី​បាត​ដួងចិត្ត​។ វា​មិន​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ពាក្យសម្ដី​អធិកអធម ឬ​ការ​ប្រកាស​ដ៏​ធំធេង​អ្វី​ឡើយ​។ ដូច​ជា​ដំណក់​ទឹក​តូច​ៗ​ដែល​អាច​បំពេញ​ពាង​ឲ្យ​ពេញ​បាន​យ៉ាងណាមិញ កាយវិការ​តូច​ៗ​នៃ​ចិត្ត​ស្រឡាញ់​ក៏​អាច​បំពេញ​ដួងចិត្ត​ឲ្យ​ពេញ​ដោយ​ក្ដី​សុខ​និង​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ដ៏​បរិសុទ្ធ​បាន​យ៉ាង​នោះ​ដែរ​។ នេះ​ជា​រស្មី​នៃ​ដួងចិត្ត​ដែល​បាន​រះ​បំភ្លឺ​ផ្លូវ​របស់​កុសល​និង​សោភា​ឲ្យ​ប្រកប​ដោយ​សុភមង្គល​ដ៏​និរន្តរ៍​។

រស្មីដួងចិត្ត

ភ្នំពេញ​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​នៃ​ក្ដី​ស្រមៃ

កាលណោះ ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដ៏​រុងរឿង​នា​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន ដែល​រមែង​ប្រែប្រួល​ឥត​ឈប់ឈរ កុសល និង សោភា គឺជា​សិស្ស​គណ​ដ៏​ឧត្ដុង្គឧត្ដម​នៃ​សិល្បៈ​រូបភាព និង​ស្ថាបត្យកម្ម។ ពួកគេ​ទាំងពីរ​ជា​ភ្នែក​របស់​កាសែត ដែល​ស្វែងរក​សម្រស់​លាក់កំបាំង និង​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​នៃ​ទីក្រុង​នេះ ដើម្បី​ចារឹក​ទុក​ជា​រូបភាព​ដ៏​មាន​តម្លៃ​។ សោភា ជា​នារី​ប្រកប​ដោយ​ចិត្ត​ជ្រះថ្លា​នឹង​សម្រស់​បុរាណ តែង​យក​កែវយឹត​របស់​នាង​ទៅ​ថត​រូបភាព​ស្ថាបត្យកម្ម​បុរណ​វិចិត្រ​នានា ទាំង​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​អតីតកាល​ដ៏​ផូរផង់ និង​សំណង់​សម័យ​ទំនើប​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​លូតលាស់​របស់​យុគសម័យ​ថ្មី​។ រីឯ កុសល ជា​បុរស​មាន​គំនិត​ទូលំទូលាយ តែង​បង្ហាញ​ទស្សនៈ​ដ៏​ស៊ីជម្រៅ​របស់​លោក​អំពី​ការ​រចនា ដែល​លោក​យល់ថា​ជា​ព្រលឹង​នៃ​សំណង់​នីមួយៗ​។ ទីក្រុង​ដ៏​ធំធេង​នេះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​ធំ​មួយ​ដែល​ពួកគេ​ទាំងពីរ​បាន​ចែករំលែក​ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​ពួកគេ ដូចជា​វិចិត្រករ​ពីរ​រូប​ដែល​រៀបរៀង​នូវ​ស្នាដៃ​តែ​មួយ​។ ពួកគេ​បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ដំណើរ​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ ដើម្បី​ស្វែងរក​នូវ​សម្រស់​ថ្មីៗ​នៅ​គ្រប់​ជ្រុង​នៃ​ទីក្រុង​ដែល​លាក់​ខ្លួន​ក្នុង​ទម្រង់​ផ្សេងៗ​គ្នា​។

ដំណើរ​ដំបូង​របស់​ពួកគេ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​ពី​ព្រះបរមរាជវាំង​ដ៏​វិសេសវិសាល ដែល​ជា​បេះដូង​នៃ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។ នៅ​ទីនោះ ម្លប់​ដើមឈើ​ធំៗ​បាន​រំលេច​នូវ​សភាព​ស្ងប់ស្ងាត់​គួរ​ជាទី​ជ្រះថ្លា​។ សោភា បាន​លើក​កាមេរ៉ា​របស់​នាង​ឡើង​ថត​ចំ​រូបភាព​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​ដ៏​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ ដែល​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នូវ​ភាព​រុងរឿង​នៃ​សម័យ​បុរាណ​។ នាង​បាន​ចាប់​យក​រូបភាព​នៃ​ដំបូល​ប្រាសាទ​ពណ៌​មាស​ដ៏​ភ្លឺ​ផ្លេក រូបភាព​ក្បូរក្បាច់​រចនា​ដ៏​ល្អិតល្អន់​លើ​ជញ្ជាំង រូបភាព​ទេវរូប​ឈរ​យាម​ទ្វារ និង​រូបភាព​សសរ​បួន​ជ្រុង​ដ៏​មាំមួន​ដែល​ទ្រទ្រង់​សំណង់​ដ៏​ធំ​ទាំងមូល​។ រាល់​ជ្រុង​នៃ​សំណង់​ទាំងនេះ គឺ​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​រឿងនិទាន​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ ដែល​បាន​ចារឹក​ទុក​ជា​អក្សរ​មាស​។ កុសល ឈរ​មើល​រូបភាព​ទាំងនោះ ដោយ​បង្ហាញ​នូវ​ទស្សនៈ​របស់​លោក​ថា៖ «រាល់​គំនូរ​រចនា​នីមួយៗ​នៅ​ទីនេះ គឺ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​លម្អ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​កញ្ចក់​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នូវ​ជំនឿ វប្បធម៌ និង​អរិយធម៌​របស់​ដូនតា​យើង​តាំងពី​យូរយារ​ណាស់​មក​ហើយ​។ រាល់​បន្ទាត់ រាល់​ខ្សែកោង​នៃ​សំណង់ គឺ​សុទ្ធតែ​មាន​ន័យ​ជ្រៅ​ទៅ​តាម​ទស្សនៈ​ព្រះពុទ្ធសាសនា និង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែល​បាន​ចាក់​ឫសគល់​យ៉ាង​ជ្រៅ​ក្នុង​ចិត្ត​គំនិត​របស់​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​យើង​»​។ ពាក្យ​សម្ដី​របស់​កុសល បាន​បំពេញ​នូវ​រូបភាព​ដែល​សោភា​បាន​ថត ឲ្យ​មាន​ភាព​រស់រវើក​ឡើង ហើយ​ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា សម្រស់​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​អ្វី​ដែល​ភ្នែក​មើល​ឃើញ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​អ្វី​ដែល​ចិត្ត​យល់ និង​ដឹង​ផង​ដែរ​។

បន្ទាប់មក ពួកគេ​បាន​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​វត្ត​ឧណ្ណាលោម ដែល​ជា​ទី​សក្ការបូជា​ដ៏​ចំណាស់​មួយ​នៃ​ព្រះពុទ្ធសាសនា​។ នៅ​ទីនោះ ស្ថាបត្យកម្ម​បែប​ពុទ្ធសាសនា​បាន​លេចធ្លោ​ឡើង​ដោយ​ភាព​សាមញ្ញ​តែ​មាន​ន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​។ សោភា បាន​ថតរូប​គំនូរ​ជញ្ជាំង​បុរាណ​ដែល​ពណ៌នា​អំពី​រឿងរ៉ាវ​របស់​ព្រះពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់ និង​រឿង​ជាតក​ផ្សេងៗ​។ នាង​បាន​ចាប់​យក​រូបភាព​ព្រះពុទ្ធបដិមា​ដ៏​ធំ ដែល​គង់​ប្រថាប់​យ៉ាង​ស្ងប់ស្ងាត់​នៅ​កណ្ដាល​ព្រះវិហារ​។ រីឯ កុសល បាន​ពន្យល់​អំពី​ភាព​សុខដុមរមនា​នៃ​ការ​រចនា​ក្នុង​វត្ត​អារាម ដែល​មាន​គោលបំណង​នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​ស្ងប់​ក្នុង​ចិត្ត​។ លោក​បាន​និយាយ​ថា៖ «រាល់​ជ្រុង​នៃ​វត្ត​អារាម​ទាំងនេះ គឺ​សុទ្ធតែ​បង្ហាញ​ពី​ទស្សនវិជ្ជា​នៃ​ការ​រំដោះ​ខ្លួន​ពី​ទុក្ខ​។ ពណ៌​មាស ពណ៌​ក្រហម និង​ពណ៌​បៃតង ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់ គឺ​សុទ្ធតែ​មាន​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ​ក្នុង​ពុទ្ធសាសនា​។ វា​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​លាប​ពណ៌​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​ការ​បង្ហាញ​នូវ​ផ្លូវ​ដ៏​បរិសុទ្ធ​នៃ​ការ​ត្រាស់​ដឹង​»​។ សោភា បាន​សម្លឹង​មើល​ទៅ​កាន់​គំនូរ​ជញ្ជាំង ហើយ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ដូចជា​ខ្លួន​បាន​ហោះហើរ​ទៅ​កាន់​សម័យ​បុរាណ ដែល​មនុស្ស​ម្នា​ទាំងឡាយ​បាន​រស់នៅ​ដោយ​ភាព​សុខដុមរមនា​។ នាង​បាន​រក​ឃើញ​ថា សម្រស់​ពិត​មិនមែន​ស្ថិត​នៅ​លើ​ទម្រង់​ខាងក្រៅ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ស្ថិត​នៅ​លើ​អត្ថន័យ​ដែល​បាន​បង្កប់​នៅ​ខាងក្នុង​។

លុះ​រសៀល​ជ្រេ​បន្តិច ពួកគេ​បាន​នាំគ្នា​ទៅ​កាន់​មាត់ទន្លេ​បួន​មុខ​ដ៏​ស្រស់បំព្រង ដែល​មាន​ខ្យល់អាកាស​បរិសុទ្ធ​បក់បោក​មក​ពី​ទន្លេ​ទាំង​បួន​។ ទីនោះ គឺជា​ចំណុចប្រសព្វ​នៃ​ភាព​បុរាណ និង​សម័យ​ទំនើប ដែល​ផ្ទះ​បុរាណ​តូចៗ​បាន​ឈរ​ក្បែរ​អគារ​ខ្ពស់ៗ​ទើប​សាងសង់​រួច​។ សោភា បាន​ចាប់​យក​រូបភាព​នៃ​ទិដ្ឋភាព​ដ៏​អស្ចារ្យ​នេះ ដែល​ទូក​តូចៗ​របស់​អ្នកនេសាទ​បាន​អណ្ដែត​លើ​ផ្ទៃ​ទឹក​ទន្លេ​ដែល​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នូវ​ពន្លឺ​មាស​នៃ​ថ្ងៃ​លិច​។ នាង​ក៏​បាន​ថតរូប​ស្ពាន​ថ្មីៗ​ដែល​លាតសន្ធឹង​កាត់​ទន្លេ​ដ៏​ធំធេង​។ កុសល បាន​សម្លឹង​មើល​ទៅ​កាន់​សំណង់​សម័យ​ទំនើប ហើយ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «ការ​រចនា​សម័យ​ទំនើប​គឺ​ជា​សិល្បៈ​នៃ​ការ​រួមបញ្ចូល​គ្នា​រវាង​ប្រពៃណី​និង​នវានុវត្តន៍​។ អគារ​ខ្ពស់ៗ​ទាំងនេះ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​សំណង់​បេតុង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​សញ្ញា​នៃ​ក្ដី​សង្ឃឹម និង​មហិច្ឆតា​របស់​មនុស្ស​ជាតិ​ដែល​ចង់​ហោះហើរ​ទៅ​កាន់​មេឃ​ដ៏​ខ្ពស់​»​។ លោក​បាន​បន្ត​ថា៖ «រាល់​បន្ទាត់​ដ៏​ត្រង់ រាល់​កញ្ចក់​ដ៏​រលោង គឺ​សុទ្ធតែ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ឆ្លាតវៃ និង​ការ​រីកចម្រើន​របស់​ប្រទេស​ជាតិ​។ វា​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​ថ្មី​មួយ​ដែល​កំពុង​ត្រូវ​បាន​លាប​ពណ៌​លើ​ផ្ទាំងគំនូរ​ចាស់​»​។

ពេល​រាត្រី​មក​ដល់ ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​បាន​ប្រែក្លាយ​ជា​ទីក្រុង​នៃ​ពន្លឺ​ចម្រុះ​ពណ៌​។ ភ្លើង​ពណ៌​បាន​រំលេច​នូវ​សម្រស់​នៃ​សំណង់​បុរាណ​និង​សម័យ​ទំនើប​ឲ្យ​កាន់តែ​លេចធ្លោ​ឡើង​។ សោភា និង កុសល បាន​ដើរ​កាត់​ផ្លូវ​ដែល​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ជីវិត រួច​បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្សារ​រាត្រី​ដែល​ជា​ទី​ប្រជុំ​ដោយ​មនុស្ស​ម្នា​ជាច្រើន​។ នៅ​ទីនោះ សោភា បាន​ថតរូប​មុខទំនិញ​ដែល​មាន​ពណ៌​ស្រស់​ឆើតឆាយ មុខរបរ​របស់​អ្នកលក់ដូរ និង​ស្នាមញញឹម​របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​។ រីឯ កុសល បាន​សម្លឹង​មើល​ទៅ​កាន់​ការ​រៀបចំ​តូប​លក់ដូរ ដែល​លោក​យល់ថា​ជា​សិល្បៈ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សិល្បៈ​ផ្សេងៗ​។ លោក​បាន​និយាយ​ថា៖ «ទោះបីជា​ទីកន្លែង​នេះ​ជា​ផ្សារ​សាមញ្ញ​ក្ដី ក៏​វា​មាន​សម្រស់​ពិសេស​របស់​វា​ដែរ​។ ការ​រៀបចំ​ទំនិញ​នីមួយៗ​គឺ​សុទ្ធតែ​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ច្នៃប្រឌិត និង​ការ​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​របស់​ម្ចាស់​តូប​។ វា​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​រស់រវើក​មួយ​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាជន​យើង​»​។ រាល់​ថ្ងៃ​ដែល​ពួកគេ​ចំណាយ​ពេល​ជាមួយគ្នា គឺ​ជា​ការ​រក​ឃើញ​ថ្មី​មួយ​សម្រាប់​ពួកគេ​។ ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា សម្រស់​ពិត​មិនមែន​ស្ថិត​នៅ​តែ​ក្នុង​ប្រាសាទ​បុរាណ ឬ​អគារ​ខ្ពស់ៗ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ក៏​លាក់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ស្នាមញញឹម​របស់​អ្នកស្រុក ការ​តស៊ូ​របស់​អ្នកលក់ដូរ និង​ក្ដី​សង្ឃឹម​ដែល​រស់រវើក​ក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប​ផង​ដែរ​។

ការ​ចែករំលែក​ក្ដី​ស្រមៃ និង​ទស្សនៈ​យល់​ឃើញ​រវាង កុសល និង សោភា បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ចំណង​មិត្តភាព​របស់​ពួកគេ​កាន់តែ​រីកចម្រើន​ទៅ​មុខ​ជាលំដាប់​។ ពួកគេ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​មិត្ត​រួម​ការងារ​ទៀត​ទេ តែ​ជា​ដៃគូ​ដែល​បំពេញ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​យ៉ាង​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ​។ ពួកគេ​បាន​អង្គុយ​ក្រោម​ម្លប់​ដើមឈើ​ធំ​មួយ​ក្បែរ​មាត់ទន្លេ​បួន​មុខ ខណៈ​ដែល​ព្រះអាទិត្យ​កំពុង​លិច​បាត់​បន្តិច​ម្ដងៗ​។ កុសល បាន​និយាយ​ថា៖ «រាជធានី​ភ្នំពេញ​នេះ គឺ​ពិតជា​មាន​មន្ត​ស្នេហ៍​ដ៏​អស្ចារ្យ​មែន​។ វា​ជា​ទីក្រុង​ដែល​មាន​ទាំង​អតីតកាល​ដ៏​រុងរឿង និង​អនាគត​ដ៏​ភ្លឺស្វាង​។ វា​ប្រៀប​ដូចជា​សៀវភៅ​មួយ​ក្បាល​ដែល​មាន​ទំព័រ​ចាស់​និង​ទំព័រ​ថ្មី រៀបរៀង​គ្នា​យ៉ាង​ស្រស់បំព្រង​»​។ សោភា បាន​ងក់ក្បាល​យល់ព្រម រួច​បាន​បន្ត​ថា៖ «បង​កុសល​និយាយ​ត្រូវ​។ ទីក្រុង​នេះ​បាន​បង្រៀន​ខ្ញុំ​ច្រើន​ណាស់​អំពី​សម្រស់ និង​អត្ថន័យ​នៃ​ជីវិត​។ ខ្ញុំ​យល់​ថា សម្រស់​ពិត​មិនមែន​ស្ថិត​នៅ​លើ​អ្វី​ដែល​ល្អឥតខ្ចោះ​នោះ​ទេ តែ​ស្ថិត​នៅ​លើ​ភាព​មិន​ល្អឥតខ្ចោះ​របស់​វា ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​វា​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​»​។

ពួកគេ​ទាំងពីរ​បាន​ដឹង​ថា ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​ទីក្រុង​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​វិញ្ញាណ​មួយ​ដែល​មាន​ជីវិត​។ គ្រប់​ដុំ​ថ្ម គ្រប់​ស្លឹកឈើ គ្រប់​សំណង់​ទាំងអស់ គឺ​សុទ្ធតែ​មាន​រឿងរ៉ាវ​រៀងៗ​ខ្លួន​។ ដំណើរ​ស្វែងរក​រូបភាព​របស់​ពួកគេ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ដំណើរ​ស្វែងរក​ខ្លួនឯង និង​ការ​យល់ដឹង​អំពី​ពិភពលោក​ជុំវិញ​ខ្លួន​។ ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​នូវ​ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​ពួកគេ​ដែល​បាន​បង្កប់​នៅ​ក្នុង​បេះដូង​នៃ​ទីក្រុង​នេះ ដែល​ជា​ក្ដី​ស្រមៃ​នៃ​ការ​បង្កើត​សិល្បៈ​មួយ​ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ដួងចិត្ត​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​រូប​។ រស្មី​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ចំពោះ​សិល្បៈ និង​សម្រស់​នៃ​ជីវិត​បាន​រះ​ឡើង​ក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​ពួកគេ​ទាំងពីរ​។ ភ្នំពេញ​បាន​បង្រៀន​ពួកគេ​ថា សម្រស់​មិនមែន​ជា​របស់​ដែល​មាន​ស្រាប់​នោះ​ទេ តែ​ជា​របស់​ដែល​យើង​រក​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​យើង​។ កុសល និង សោភា បាន​បន្ត​ដំណើរ​របស់​ពួកគេ​ក្នុង​នាម​ជា​អ្នក​និទានរឿង​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ​គូ ដែល​បាន​ប្រើប្រាស់​កែវយឹត​និង​ពាក្យសម្ដី​របស់​ពួកគេ​ដើម្បី​ចារឹក​ទុក​នូវ​សម្រស់​ដ៏​អស់កល្ប​ជានិច្ច​នៃ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​លើ​ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​ធំធេង​នៃ​កាសែត​របស់​ពួកគេ​។ ទីក្រុង​នេះ​នឹង​បន្ត​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​នៃ​ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​ពួកគេ​ជានិច្ច ដែល​រង់ចាំ​ឲ្យ​ពួកគេ​ទៅ​លាបពណ៌​ថ្មីៗ​ទៅ​លើ​វា​។

កាល​ដែល​រស្មី​ស្នេហា​បាន​ចាំង​ជះ​លើ​ដួងចិត្ត​កុសល​និង​សោភា ភាព​ផ្អែមល្ហែម​បាន​រីក​សុសសាយ​ដូច​បុប្ផា​នៅ​រដូវប្រាំង​។ តែ​ធម្មជាតិ​នៃ​ជីវិត​តែង​នាំ​មក​នូវ​រលក​ថ្មី​រាល់​ថ្ងៃ​ពុំ​អាច​ឃាត់ឃាំង​បាន​ឡើយ​។ រលក​នៃ​ការ​ប្រឡង​ដ៏​មហិមា​សម្រាប់​កុសល និង​សម្ពាធ​នៃ​កិច្ចការ​សិល្បៈ​ថតរូប​ដ៏​ធំធេង​សម្រាប់​សោភា បាន​ចាប់ផ្ដើម​បោកបក់​មក​លើ​ឆ្នេរ​នៃ​សុភមង្គល​របស់​ពួក​គេ​។

កុសល​ដែល​ធ្លាប់​ចំណាយ​ពេល​វេលា​លម្ហែ​ក្បែរ​សោភា​ដោយ​ក្ដី​ស្រឡាញ់ ពេលនេះ​ត្រូវ​លង់លក់​ក្នុង​គម្ពីរ​ចំណេះដឹង​ដ៏​ក្រាស់ក្រៃ​។ កម្រង​សៀវភៅ​ដែល​ដកស្រង់​ពី​អតីតកាល​ដ៏​យូរលង់​នៃ​ទស្សនវិជ្ជា វិទ្យាសាស្ត្រ​និង​អក្សរសិល្ប៍ បាន​ក្លាយ​ជា​ចំណង​ដែល​ចង​ជើង​បេះដូង​របស់​គេ​មិន​ឲ្យ​ទៅ​ណា​ឆ្ងាយ​ពី​តុ​សិក្សា​បាន​។ ការ​ប្រឡង​បញ្ចប់​ឆ្នាំ​មិន​មែន​ត្រឹមតែ​ជា​បន្ទុក​នៃ​ការ​ចងចាំ​មេរៀន​នោះ​ទេ តែ​ជា​ទម្ងន់​នៃ​អនាគត​ដ៏​វែងឆ្ងាយ ជា​ក្ដី​រំពឹង​របស់​គ្រួសារ​ទាំងពួង​ដែល​បាន​ផ្ញើ​លើ​គេ​។ ឱវាទ​ដាស់តឿន​ពី​បិតា​មាតា​ដែល​ចង់​ឃើញ​កូន​ប្រុស​របស់​ពួក​គាត់​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ចេះដឹង​ជ្រៅជ្រះ​មាន​ឋានៈ​ខ្ពស់ត្រដែត​នៅ​ក្នុង​សង្គម​បាន​រុញច្រាន​រូប​គេ​ឲ្យ​ខិតខំ​រៀនសូត្រ​ដោយ​ពុំ​ហ៊ាន​ធ្វេសប្រហែស​ឡើយ​។ រាល់​ថ្ងៃ​យប់ កុសល​តែង​រស់នៅ​ជាមួយ​ការ​ស្រមៃ​ឃើញ​សំណួរ​ប្រឡង​ដ៏​លំបាក​លំបិន ហើយ​និង​ក្ដី​ព្រួយបារម្ភ​ថា​តើ​ខ្លួន​នឹង​អាច​សម្រេច​ក្ដី​ប៉ងប្រាថ្នា​ទាំងនេះ​បាន​ឬទេ​។

ឯ​សោភា​វិញ ដែល​ជា​វិចិត្រករ​ថតរូប​ដ៏​មាន​ទេពកោសល្យ ក៏​កំពុង​លីលា​ក្នុង​សមុទ្រ​នៃ​កិច្ចការ​សិល្បៈ​ដែល​ទាមទារ​នូវ​ភាព​ល្អិតល្អន់​ឥតខ្ចោះ​។ គម្រោង​ថតរូប​ធំ​មួយ​បាន​ចូល​មក​ដល់​ដែល​ជា​ឱកាស​ដ៏​កម្រ​សម្រាប់​នាង​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​ស្នាដៃ​ឲ្យ​ល្បីរន្ទឺ​។ រាល់​ជ្រុងជ្រោយ​នៃ​ការងារ​ចាប់ពី​ការ​រៀបចំ​ទីតាំង ការ​ជ្រើសរើស​ពណ៌​ពន្លឺ រហូត​ដល់​ការ​លៃលក​ឥរិយាបថ​របស់​វត្ថុ​ថត​សុទ្ធតែ​ទាមទារ​នូវ​ការ​ផ្ចិតផ្ចង់​ហ្មត់ចត់​។ នាង​ដឹង​ថា​ភាព​ជោគជ័យ​នៃ​គម្រោង​នេះ​អាច​នឹង​បើក​ទំព័រ​ថ្មី​មួយ​នៃ​អាជីព​របស់​នាង​ឲ្យ​រីកចម្រើន​ទៅ​មុខ​ជា​លំដាប់​។ សម្ពាធ​មិន​ត្រឹមតែ​មក​ពី​ការងារ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ថែម​ទាំង​មក​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក​របស់​សង្គម និង​គ្រួសារ​ដែល​ចង់​ឃើញ​នាង​មាន​ភាព​រឹងមាំ​ដោយ​ខ្លួនឯង​ផង​ដែរ​។ ម្តាយ​របស់​នាង​តែងតែ​រំលឹក​ថា «​កូន​អើយ ស្រ្តី​សម័យ​នេះ​ត្រូវតែ​មាន​ចំណេះ​និង​ជំនាញ​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​ខ្លួនឯង​បាន​កុំ​ឲ្យ​ពឹងផ្អែក​គេ​ពេក​»​។ ពាក្យ​ទាំងនេះ​បាន​ចាក់​ក្នុង​ដួងចិត្ត​សោភា​យ៉ាង​ជ្រៅ​បណ្ដាល​ឲ្យ​នាង​ខិតខំ​ធ្វើការ​ឥត​ឈប់ឈរ​។

ថ្ងៃ​រះ​និង​ថ្ងៃ​លិច​ឆ្លង​កាត់​ដូច​ព្រួញ​ដែល​បាញ់​យ៉ាង​លឿន​។ ពេល​វេលា​សម្រាប់​ពួក​គេ​ទាំង​ពីរ​កាន់តែ​តិច​ទៅៗ​រហូត​ដល់​ស្ទើរតែ​គ្មាន​សោះឡើយ​។ ការ​ជួបជុំ​គ្នា​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ​កាន់តែ​កម្រ​។ ពាក្យ​សម្ដី​ផ្អែមល្ហែម​ដែល​ធ្លាប់​ពោល​ដាក់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ប្រែ​ជា​ស្ងប់ស្ងាត់​ជំនួស​ដោយ​ការ​លួចលាក់​នឹក​រលឹក​ក្នុង​ចិត្ត​។ ភាព​តានតឹង​ចាប់ផ្ដើម​កើតមាន​ឡើង​ដូច​ស្រមោល​ដែល​ដេញ​តាម​ពីក្រោយ​។ កុសល​ពេល​ខ្លះ​មាន​អារម្មណ៍​ឯកា​និង​យល់​ថា​សោភា​មិន​បាន​យកចិត្តទុកដាក់​ដូច​មុន​។ ឯ​សោភា​វិញ​ក៏​មាន​អារម្មណ៍​ថា​កុសល​លែង​មាន​ពេល​សម្រាប់​នាង ហើយ​ការ​ខិតខំ​របស់​នាង​ហាក់​ដូចជា​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​យល់​ឡើយ​។

រាល់​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​មាន​ឱកាស​ជួប​គ្នា ទោះបី​ជា​រយៈពេល​ខ្លី​ក្ដី ក៏​រឿងរ៉ាវ​ដែល​ត្រូវ​និយាយ​បាន​ត្រឹមតែ​ជា​កិច្ចការ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សម្ពាធ​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់​គេ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ស្នាមញញឹម​ដែល​ធ្លាប់តែ​រីករាយ​បាន​ប្រែ​ជា​ស្ងួតហួតហែង​។ ភ្នែក​ដែល​ធ្លាប់តែ​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ក្ដី​ស្រឡាញ់​បាន​ប្រែ​ជា​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ភាព​ហត់នឿយ​។ ពាក្យ​តិចតួច​ដែល​មិន​បាន​ពោល​បាន​បង្កប់​នូវ​អត្ថន័យ​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​នៃ​ការ​ឈឺចាប់​និង​ការ​យល់​ច្រឡំ​។

ថ្ងៃ​មួយ កុសល​បាន​ទូរស័ព្ទ​ទៅ​សោភា​បន្ទាប់ពី​រៀន​ចប់​នៅ​ពេល​យប់ជ្រៅ​។ សំឡេង​របស់​គេ​ហត់នឿយ​និង​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ភាព​តានតឹង​។ «​សោភា​អូន​ហត់​ណាស់​ថ្ងៃនេះ​។ បង​ពិតជា​នឹក​អូន​ខ្លាំង​ណាស់ តែ​បង​ពិតជា​គ្មាន​ពេល​សោះ​»​។ សោភា​បាន​ឮ​ហើយ​ក៏​មាន​អារម្មណ៍​លាយឡំ​គ្នា​រវាង​ការ​អាណិត​អាសូរ​និង​ភាព​ទោមនស្ស​។ នាង​ក៏​តប​ទៅ​វិញ​ដោយ​សំឡេង​ញ័រ​បន្តិច​ថា «​បង​កុសល អូន​ក៏​នឹក​បង​ដែរ​។ អូន​ក៏​រវល់​ខ្លាំង​ដូច​បង​ដែរ​។ អូន​យល់​ថា​បង​ខិតខំ​តែ​បង​ក៏​គួរតែ​យល់​ពី​អូន​ដែរ​»​។

ពាក្យ​ប៉ុន្មាន​ម៉ាត់​នេះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​របាំង​មួយ​ដែល​បំបែក​ពួក​គេ​ឲ្យ​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​គ្នា​។ កុសល​មាន​អារម្មណ៍​ថា​សោភា​មិន​យល់​ពី​បន្ទុក​របស់​គេ​។ ឯ​សោភា​វិញ​ក៏​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ការ​តស៊ូ​របស់​នាង​ត្រូវ​បាន​កុសល​មើល​រំលង​។ ភាព​តានតឹង​នេះ​មិន​មែន​កើតឡើង​ដោយសារ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​របស់​ពួក​គេ​ថយ​ចុះ​នោះ​ទេ តែ​ដោយសារ​ទម្ងន់​នៃ​ជោគវាសនា​និង​បន្ទុក​ជីវិត​ដែល​កំពុង​សង្កត់​សង្កិន​ពួក​គេ​។

ក្រោម​ម្លប់​រាត្រី​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់ កុសល​បាន​រិះគិត​អំពី​អនាគត​របស់​គេ​និង​សោភា​។ តើ​ពួក​គេ​នឹង​អាច​ឆ្លង​ផុត​ពី​រលក​នៃ​បញ្ហា​និង​សម្ពាធ​នេះ​បាន​ដែរ​ឬទេ​? តើ​ស្នេហា​របស់​ពួក​គេ​នឹង​អាច​រក្សា​នូវ​ភាព​រឹងមាំ​និង​ស្រស់ថ្លា​ដូច​ដើម​បាន​ដែរ​ឬទេ​នៅ​ពេល​ដែល​ជីវិត​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ឧបសគ្គ​? ចំណែក​សោភា​ឯណោះ​វិញ ក៏​បាន​ទន្ទឹង​គិត​អំពី​រឿង​ដូចគ្នា​នេះ​ដែរ​។ នាង​ដឹង​ថា​ផ្លូវ​ជីវិត​នៅ​វែងឆ្ងាយ​ណាស់​ហើយ​ការ​ព្យាយាម​រក្សា​តុល្យភាព​រវាង​ជីវិត​ផ្ទាល់ខ្លួន​និង​ការងារ​គឺជា​រឿង​ដ៏​លំបាក​បំផុត​។

រលក​នៃ​បញ្ហា​និង​សម្ពាធ​នៅតែ​បន្ត​បោកបក់​ជា​និច្ច​។ តែ​ក្នុង​ជម្រៅ​ដួងចិត្ត​របស់​កុសល​និង​សោភា​នៅតែ​មាន​ពន្លឺ​មួយ​ចាំង​ជះ​យ៉ាង​តិចៗ​។ ពន្លឺ​នៃ​ក្ដី​សង្ឃឹម​ ពន្លឺ​នៃ​ការ​យល់ចិត្ត​គ្នា​ និង​ពន្លឺ​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ដែល​នៅតែ​បន្ត​ចាក់ឫស​យ៉ាង​ជ្រៅ​ទៅ​ក្នុង​បេះដូង​របស់​ពួក​គេ​។ ពួក​គេ​ដឹង​ថា​នេះ​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​ការ​សាកល្បង​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ផ្លូវ​នៅ​ខាងមុខ​នៅតែ​ទាមទារ​នូវ​ភាព​អំណត់​និង​ការ​លះបង់​ដើម្បី​ឆ្លង​ផុត​ពី​ឧបសគ្គ​ទាំងពួង​។ នេះ​ជា​ជំពូក​មួយ​នៃ​ជីវិត​ដែល​បង្រៀន​ពួក​គេ​អំពី​តម្លៃ​នៃ​ការ​តស៊ូ​និង​ការ​រក្សា​នូវ​តុល្យភាព​ដ៏​លំបាក​មួយ​រវាង​បំណងប្រាថ្នា​ផ្ទាល់ខ្លួន​និង​កាតព្វកិច្ច​ចំពោះ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។

រស្មីដួងចិត្ត

ពពក​ខ្មៅ​លើ​ទំនាក់ទំនង

ឱ! អន្ទង​ចិត្ត​នៃ​ព្រលឹង​ស្នេហា ក្នុង​គ្រា​ដែល​សព្វ​ការ​រមែង​ប្រែប្រួល​ទៅ​តាម​គន្លង​នៃ​វាសនា​។ សោភា និង កុសល ជា​គូ​ព្រេង​ដែល​ធ្លាប់​ឆ្លងកាត់​រលក​ជីវិត​ជាច្រើន​ជាមួយគ្នា ធ្លាប់​បាន​សាង​សង់​វិមាន​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ដ៏​ខ្ពស់ត្រដែត​ក្នុង​បេះដូង​រៀងៗ​ខ្លួន។ រស្មី​នៃ​ស្នេហា​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​ធ្លាប់​ចាំង​ចែង​ដូច​ព្រះអាទិត្យ​រះ​ពី​ទិសបូព៌ា បំភ្លឺ​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​នៃ​អត្ថិភាព​របស់​ពួកគេ។ ប៉ុន្តែ​លុះ​មក​ដល់​វេលា​មួយ ពេល​ដែល​រវល់​ចិត្ត​ទៅ​នឹង​កិច្ចការ​ដែល​ពុំ​មាន​ពេល​ទំនេរ​គ្រប់គ្រាន់ ពពក​ខ្មៅ​នៃ​មាយា​ក៏​បាន​បោកបក់​មក​គ្របដណ្ដប់​លើ​ទំនាក់ទំនង​ដែល​ធ្លាប់​តែ​បរិសុទ្ធ​ថ្លាថ្លា​នេះ។

ពាក្យសម្ដី​ដែល​មិន​បាន​ថ្លឹងថ្លែង​ល្អិតល្អន់ នូវ​ចេតនា​ដែល​ល្អ​បរិសុទ្ធ​នោះ បែរ​ជា​ប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ព្រួញ​ពិស​ដ៏​មុត​ស្រួច​ចាក់​ដោត​បេះដូង​ទាំងសងខាង។ កុសល ក្នុង​កម្លាំង​នៃ​កំហឹង​ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​ភាព​នឿយហត់​នៃ​កិច្ចការ ក៏​បាន​ពោល​ពាក្យ​ដែល​មិន​បាន​គិត​វែង​ឆ្ងាយ បង្ក​ជា​របួស​ស្នាម​យ៉ាង​ជ្រៅ​ដល់​អារម្មណ៍​របស់​សោភា។ ចំណែក​សោភា​វិញ ដោយ​សារ​តែ​ការ​យល់​ច្រឡំ​នូវ​ពាក្យពេចន៍​ដែល​កុសល​បាន​សំដី ក៏​បាន​តបត​វិញ​ដោយ​ទឹកមុខ​ស្រពោន និង​ពាក្យ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ឈឺចាប់​ក្នុង​ចិត្ត ធ្វើឲ្យ​កុសល​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្លួន​មិន​បាន​ទទួល​នូវ​ការ​យល់ចិត្ត​ពី​នាង។ នេះ​ជា​ការ​ដុត​បញ្ឆេះ​ភ្លើង​កំហឹង​មួយ​ទៅ​មួយ បង្ក​ជា​អណ្ដាតភ្លើង​ដ៏​សន្ធោសន្ធៅ​ឆេះ​ឆាប​លើ​ភ្នំ​នៃ​សេចក្តី​ស្នេហា​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ។

បន្ទាប់ពី​រាត្រី​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​នៃ​ការ​ឈឺចាប់​បាន​កន្លង​ផុត​ទៅ ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​ដ៏​អាថ៌កំបាំង​បាន​ចូល​មក​ជំនួស​នូវ​ពាក្យសម្ដី​ដ៏​ក្ដៅ​គគុក។ កុសល បាន​ងាករេ​មុខ​ចេញពី​សោភា ដូច​ព្រះអាទិត្យ​លិច​បាត់​ពី​ជើងមេឃ ទុក​ឲ្យ​តែ​ភាព​ទទេរស្ងាត់​នៅ​ដក់​ជាប់​ក្នុង​រនេប​នៃ​ដួងចិត្ត។ គាត់​គិត​ថា សោភា​គួរ​តែ​យល់​ពី​បន្ទុក​របស់​គាត់ ពី​ការ​លំបាក​ក្នុង​ការងារ​ដែល​គាត់​កំពុង​ប្រឈម​មុខ។ ភាព​រវល់​បាន​គ្របដណ្ដប់​លើ​រូបកាយ និង​វិញ្ញាណ​របស់​គាត់ រហូត​ដល់​គាត់​ភ្លេច​គិត​ថា សោភា​ក៏​ត្រូវការ​ការ​យកចិត្តទុកដាក់ ការ​លួងលោម និង​ពាក្យ​ដ៏​ផ្អែមល្ហែម​ដែរ។ គាត់​ក៏​មាន​ការ​ឈឺចាប់​ក្នុង​ចិត្ត​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ពាក្យសម្ដី​ដែល​សោភា​បាន​និយាយ ធ្វើឲ្យ​គាត់​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្លួន​ឯង​មិន​មាន​តម្លៃ មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ឲ្យ​តម្លៃ​នូវ​ការ​លះបង់​របស់​គាត់។

ចំណែក​សោភា​វិញ ទឹកភ្នែក​បាន​ហូរ​ស្រក់​ដូច​ដំណក់​ទឹកភ្លៀង​ធ្លាក់​ពី​លើ​មេឃ​បន្សល់​ទុក​តែ​ភាព​សោកសៅ​ក្នុង​បេះដូង។ នាង​មាន​អារម្មណ៍​ថា​កុសល​បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ មិន​ដូច​កាល​ពី​មុន​ដែល​ធ្លាប់​តែ​លួងលោម​នាង​ដោយ​ពាក្យ​ពិរោះៗ​ឡើយ។ ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​របស់​កុសល​បាន​ធ្វើឲ្យ​នាង​មាន​អារម្មណ៍​ឯកោ ដូច​បក្សី​ដែល​បាត់បង់​គូ​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ព្រៃ។ នាង​នឹក​រលឹក​ដល់​អនុស្សាវរីយ៍​ចាស់ៗ កាល​ពី​កុសល​ធ្លាប់​ជា​ជម្រក​ដ៏​កក់ក្ដៅ​សម្រាប់​នាង ធ្លាប់​ជា​មនុស្ស​ដែល​តែងតែ​យល់​ពី​អារម្មណ៍​របស់​នាង​មុន​នឹង​នាង​ទាំង​បាន​និយាយ​ចេញ។ ឥឡូវនេះ មាន​តែ​ភាព​រង្គោះរង្គើ​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​នាង ការ​សង្ស័យ​ពី​ស្នេហា​ដែល​ធ្លាប់​តែ​រឹងមាំ ដូច​ថ្មភ្នំ​ដែល​កំពុង​ប្រេះឆា​បន្តិច​ម្ដងៗ។

ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​នេះ មិនមែន​ជា​មិត្ត​របស់​សេចក្ដី​ស្នេហា​ឡើយ ប៉ុន្តែ​ជា​សត្រូវ​ដ៏​កាច​សាហាវ​ដែល​បង្កាត់​ភ្លើង​នៃ​មន្ទិល​សង្ស័យ និង​ភាព​ឯកោ។ ផ្ទះ​ដែល​ធ្លាប់​តែ​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​សំនៀង​សើចសប្បាយ ឥឡូវ​ប្រែ​ជា​ស្ងាត់ឈឹង​ដូច​ផ្នូរ​ខ្មោច។ អាហារ​ដែល​ធ្លាប់​តែ​បរិភោគ​ជាមួយគ្នា​ដោយ​ក្ដី​រីករាយ ឥឡូវ​ប្រែ​ជា​ល្វីង​ជូរចត់​ក្នុង​បំពង់ក។ ភ្នែក​ដែល​ធ្លាប់​តែ​សម្លឹង​មើលគ្នា​ដោយ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ទន់ភ្លន់ ឥឡូវ​ប្រែ​ជា​ជៀសវាង​គ្នា​ដូច​មនុស្ស​ប្លែក​មុខ។ ទំនាក់ទំនង​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​កំពុង​ត្រូវ​បាន​លត់ដំ​ដោយ​ភ្លើង​នៃ​ការ​យល់​ច្រឡំ និង​ការ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​មិន​បាន​ល្អ។

មន្ទិលសង្ស័យ​បាន​ផុស​ឡើង​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ ដូច​ពពុះ​ទឹក​ដែល​បែកខ្ញែក​លើ​ផ្ទៃ​សមុទ្រ​ស្នេហា។ កុសល​ចាប់ផ្ដើម​សួរ​ខ្លួនឯង​ថា តើ​ស្នេហា​នេះ​ពិត​ជា​ឋិតថេរ​ដូច​សម្បថ​ដែល​ធ្លាប់​បាន​សច្ចា​ឬ? តើ​គាត់​អាច​បន្ត​រស់នៅ​ជាមួយ​មនុស្ស​ដែល​មិន​យល់​ពី​ការ​លំបាក​របស់​គាត់​ឬ? ចំណែក​សោភា​វិញ ក៏​បាន​គិត​ថា តើ​នាង​បាន​ជ្រើសរើស​មនុស្ស​ត្រឹមត្រូវ​ដែរ​ឬ? តើ​ស្នេហា​នេះ​អាច​ទ្រាំទ្រ​នឹង​ព្យុះភ្លៀង​នៃ​ជីវិត​បាន​យូរ​ប៉ុណ្ណា? សំណួរ​ទាំងនេះ​បាន​វិលវល់​ក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​ឥត​ឈប់ឈរ ធ្វើឲ្យ​ភាព​ភ័យខ្លាច​ចំពោះ​អនាគត​កាន់តែ​កើនឡើង​ជា​លំដាប់។

នេះ​ជា​ដំណាក់កាល​សាកល្បង​ដ៏​សំខាន់​មួយ​សម្រាប់​ស្នេហា​របស់​ពួកគេ ជា​ពេល​ដែល​បេះដូង​ត្រូវ​រៀន​ពី​ការ​អត់ឱន ការ​យល់ចិត្ត និង​ការ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​គ្នា​ដោយ​ស្មោះត្រង់។ បើ​អ្នក​ទាំងពីរ​អាច​ឆ្លងកាត់​ដំណាក់កាល​ដ៏​លំបាក​នេះ​បាន នោះ​រស្មី​នៃ​ដួងចិត្ត​របស់​ពួកគេ​នឹង​អាច​ចែងចាំង​ឡើងវិញ​បាន​កាន់តែ​ភ្លឺស្វាង​ជាង​មុន។ ប៉ុន្តែ​ប្រសិនបើ​មោទនភាព និង​ការ​យល់​ច្រឡំ​បន្ត​គ្របដណ្ដប់ នោះ​វិមាន​នៃ​ក្ដី​ស្នេហា​ដែល​ធ្លាប់​តែ​រឹងមាំ នឹង​អាច​បាក់បែក​ខ្ទេចខ្ទាំ​គ្មាន​សល់។ ពិតជា​គ្រោះថ្នាក់​ណាស់​នូវ​ជោគវាសនា​នៃ​ស្នេហា​របស់​សោភា និង​កុសល ក្នុង​គ្រា​ដ៏​សែន​លំបាក​នេះ។ ដួងចិត្ត​ដែល​ធ្លាប់​ផ្សារភ្ជាប់​គ្នា​យ៉ាង​ស្អិតល្មួត កំពុង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​បែកខ្ញែក ដូច​មែកឈើ​ដែល​ត្រូវ​ខ្យល់​ព្យុះ​បក់បោក។ តើ​រស្មី​នៃ​ក្ដី​សង្ឃឹម​នឹង​អាច​រះ​ឡើងវិញ​បាន​ដែរ​ឬទេ​?

រស្មីដួងចិត្ត

ស្វែងរក​ពន្លឺ​វិញ​តាមរយៈ​ការ​អត់ឱន

ក្នុង​កាល​កន្លង​មួយ​រយៈ​កាល ភពផែនដី​នៃ​ដួងចិត្ត​គូស្នេហ៍​ពីរ​ដួង គឺ​កុសល និង សោភា បាន​រសាត់​ទៅ​រក​ភាព​ងងឹត​សូន្យសុង​នៃ​សេចក្ដី​បែកបាក់​។ កម្ដៅ​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ដែល​ធ្លាប់​ឆេះ​ឆួល​រោលរាល​ដូច​អគ្គី​ជ័យ បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ផេះ​ត្រជាក់​ដែល​រសាត់​តាម​ខ្យល់​នៃ​ការ​យល់​ច្រឡំ​និង​អំនួត​។ រាល់​ថ្ងៃ​ដែល​កន្លង​ទៅ គឺ​ជា​បន្ទុក​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់​ធ្លាក់​លើ​ស្មា​នៃ​ដួង​វិញ្ញាណ​ទាំង​ពីរ ព្រោះ​តែ​ក្ដី​នឹក​រឭក​បាន​រឹត​បន្តឹង​រាល់​ដង្ហើម​ចេញ​ចូល​។ ជីវិត​របស់​ពួកគេ​ម្នាក់ៗ ប្រៀប​ដូច​ជា​ទូក​តូច​មួយ​ដែល​អណ្ដែត​កណ្ដាល​មហា​សាគរ​នៃ​ភាព​ទោល គ្មាន​ត្រីវិស័យ គ្មាន​ទី​កំណត់ គ្មាន​សេចក្ដី​សុខ​សាន្ត​ឡើយ​។ រាល់​រាត្រី​ដ៏​វែងអន្លាយ ដួងចិត្ត​នីមួយៗ​បាន​រង​ទុក្ខ​វេទនា​ដោយ​សារ​ការ​ឈឺចាប់​នៃ​ការ​បាត់បង់​ពន្លឺ​ដែល​ធ្លាប់​បំភ្លឺ​ផ្លូវ​។

យូរៗ​ទៅ នៅ​ពេល​ដែល​ព្យុះ​នៃ​កំហឹង​បាន​ស្ងប់​រលត់​ចុះ ភាព​ច្បាស់លាស់​នៃ​ការ​គិត​ក៏​បាន​លេច​ឡើង​ដូច​ជា​ព្រះ​ចន្ទ​រះ​ក្រោយ​ពី​ពពក​ខ្មៅ​គ្របដណ្ដប់​។ កុសល ក្នុង​ភាព​ឯកោ បាន​រំពឹង​គិត​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​អំពី​កំហុស​ឆ្គង​របស់​ខ្លួន ក្ដី​ព្រងើយ​កន្តើយ​ដែល​ខ្លួន​បាន​បង្ក​ឡើង និង​ពាក្យ​សម្ដី​ដ៏​មុត​ស្រួច​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​របួស​ដល់​បេះដូង​សោភា​។ រាល់​អនុស្សាវរីយ៍​នៃ​ភាព​ផ្អែមល្ហែម ភាព​ស្និទ្ធស្នាល និង​ការ​លះបង់​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ក៏​បាន​ផុស​ឡើង​ជា​បន្តបន្ទាប់​ដូច​ជា​រលក​ទឹក​បោកបក់​មក​លើ​ច្រាំង​។ ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា សោភា ក៏​បាន​រង​នូវ​អារម្មណ៍​មិន​ខុស​គ្នា​ឡើយ​។ នាង​បាន​ដឹង​ថា ភាព​រឹងរូស​របស់​នាង​បាន​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​កាត់​ផ្ដាច់​ចំណង​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​នេះ​។ នាង​នឹក​ឃើញ​ដល់​ស្នាម​ញញឹម​របស់​កុសល ពាក្យ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​របស់​គេ និង​ភាព​កក់ក្ដៅ​នៃ​ដៃ​របស់​គេ​ដែល​ធ្លាប់​ចាប់​ក្ដាប់​ដៃ​នាង​យ៉ាង​ណែន​។ ក្ដី​នឹក​រឭក​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​នេះ បាន​ដាស់​ស្មារតី​របស់​ពួកគេ​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​ងើប​ឈរ​ឡើង ហើយ​ស្វែងរក​ផ្លូវ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​រក​គ្នា​វិញ​។

ថ្ងៃមួយ កុសល ដែល​មិន​អាច​ទ្រាំទ្រ​នឹង​ភាព​ទទេ​ស្អាត​បាន​ទៀត ក៏​បាន​សម្រេចចិត្ត​ធ្វើការ​ផ្ដួចផ្ដើម​។ គេ​បាន​សរសេរ​លិខិត​មួយ​ច្បាប់​ដ៏​សាមញ្ញ​តែ​ពោរពេញ​ដោយ​អារម្មណ៍​ជ្រាលជ្រៅ​។ រាល់​ពាក្យ​ពេចន៍​ក្នុង​លិខិត​នោះ គឺ​ជា​ការ​សុំ​ទោស​ដ៏​ស្មោះត្រង់ និង​ជា​ការ​អញ្ជើញ​ឲ្យ​សោភា​ជួប​គ្នា​ម្ដង​ទៀត​។ គេ​សង្ឃឹម​ថា ការ​ជួប​គ្នា​នេះ អាច​ជា​ឱកាស​មួយ​សម្រាប់​ពួកគេ​ក្នុង​ការ​និយាយ​គ្នា​ពី​អ្វី​ដែល​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​។ នៅ​ពេល​ដែល​សោភា​បាន​ទទួល​លិខិត​នោះ ភ្នែក​របស់​នាង​បាន​ស្រក់​ទឹកភ្នែក​។ នាង​បាន​អាន​វា​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត ហើយ​រាល់​ពាក្យ​ពេចន៍​បាន​ចាក់​ទម្លុះ​ដល់​បេះដូង​របស់​នាង​។ នាង​ដឹង​ថា​នេះ​គឺ​ជា​ឱកាស​ចុងក្រោយ​ដើម្បី​សង្គ្រោះ​អ្វី​ដែល​ធ្លាប់​មាន​តម្លៃ​បំផុត​ក្នុង​ជីវិត​នាង​។ ភាព​ស្ទាក់ស្ទើរ​បាន​បាត់​ទៅ ជំនួស​មក​វិញ​ដោយ​ក្ដី​សង្ឃឹម​ថ្មី​មួយ​ដែល​បាន​រីក​ដុះដាល​ឡើង​វិញ​ក្នុង​បេះដូង​របស់​នាង​។ នាង​បាន​ឆ្លើយតប​វិញ​ដោយ​ភាព​រំភើប​ចិត្ត ដោយ​យល់ព្រម​ជួប​តាម​ការ​ណាត់​របស់​កុសល​។

ពួកគេ​បាន​ណាត់​ជួប​គ្នា​នៅ​មាត់​បឹង​មួយ​កន្លែង​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់​ដែល​ជា​ទី​ដែល​ពួកគេ​ធ្លាប់​បាន​ចំណាយ​ពេល​វេលា​ជាមួយ​គ្នា​កាល​ពី​មុន​។ ដើមឈើ​ធំៗ​បាន​លាតសន្ធឹង​ម្លប់​ត្រជាក់​ទៅ​លើ​ផ្ទៃ​ទឹក​ថ្លា​ឆ្វង់ ហើយ​ខ្យល់​រំភើយៗ​បាន​បក់​ផាត់​បោកបក់​លើ​ស្លឹក​ឈើ​បង្កើត​ជា​សំឡេង​រងំ​ដូច​ជា​តន្ត្រី​ស្ងប់ស្ងាត់​។ បរិយាកាស​នៅ​ទី​នោះ​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ភាព​រង់ចាំ​និង​ក្ដី​សង្ឃឹម​លាយឡំ​នឹង​ភាព​ភ័យខ្លាច​បន្តិចបន្តួច​។ កុសល​បាន​មក​ដល់​មុន គេ​អង្គុយ​ក្រោម​ដើម​ឈើ​មួយ​ដើម​សម្លឹង​មើល​ផ្ទៃ​ទឹក​ដែល​រលក​បោកបក់​តិចៗ​។ គេ​មាន​អារម្មណ៍​ថា បេះដូង​របស់​គេ​លោត​ញាប់​ខុស​ពី​ធម្មតា​។ មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន សោភា​ក៏​បាន​មក​ដល់​។ នាង​បាន​ដើរ​យឺតៗ​ទៅ​រក​កុសល ភ្នែក​របស់​នាង​សម្លឹង​ទៅ​ដី​ដោយ​មិន​ហ៊ាន​ងើប​មើល​មុខ​គេ​ឡើយ​។ រាល់​ជំហាន​របស់​នាង គឺ​ជា​បន្ទុក​នៃ​ការ​ឈឺចាប់​និង​ភាព​ស្ដាយក្រោយ​។

នៅ​ពេល​ដែល​ភ្នែក​របស់​ពួកគេ​បាន​ជួប​គ្នា រលក​នៃ​អារម្មណ៍​ជាច្រើន​បាន​ហូរ​ចូល​គ្នា​។ ភាព​ស្ទាក់ស្ទើរ​ដំបូង​បាន​បែក​ខ្ញែក​បន្តិច​ម្ដងៗ​។ កុសល​បាន​ឃើញ​នូវ​ភាព​នឿយហត់​និង​ការ​ឈឺចាប់​ក្នុង​កែវ​ភ្នែក​របស់​សោភា ចំណែក​សោភា​ក៏​បាន​ដឹង​នូវ​ការ​សោកស្ដាយ​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​ដែល​លាក់​នៅ​ពី​ក្រោយ​ទឹក​មុខ​របស់​កុសល​។ ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​ដ៏​វែង​មួយ​បាន​កើត​ឡើង ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ពាក្យ​សម្ដី​ដែល​មិនទាន់​បាន​និយាយ​។ វា​ជា​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​ដែល​មាន​អត្ថន័យ​ខ្លាំង​ជាង​ពាក្យ​សម្ដី​រាប់​ពាន់​ទៅ​ទៀត​។ ទីបំផុត កុសល​ជា​អ្នក​បំបែក​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​នោះ​។ គេ​បាន​និយាយ​ដោយ​សំឡេង​តិចៗ​ដែល​បង្ហាញ​នូវ​ការ​សោកស្ដាយ​។

“សោភា… បង​ពិតជា​សុំទោស​ចំពោះ​កំហុស​របស់​បង​កន្លង​មក​។ បង​បាន​ធ្វេសប្រហែស បាន​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ឥត​ពិចារណា​។ បង​បាន​បណ្ដោយ​ឲ្យ​អំនួត​គ្របដណ្ដប់​លើ​បេះដូង​បង រហូត​បង្ក​ការ​ឈឺចាប់​ដល់​អូន​។ រាល់​ថ្ងៃ​ដែល​យើង​បែក​គ្នា បង​បាន​រង​ទុក្ខ​វេទនា​ជា​ខ្លាំង ហើយ​ទើប​បង​បាន​យល់​ថា តើ​អូន​មាន​តម្លៃ​ប៉ុណ្ណា​ចំពោះ​បង​។ អូន​គឺ​ជា​ពន្លឺ​ក្នុង​ជីវិត​បង ដែល​បង​ស្ទើរតែ​បាន​បាត់បង់​ទៅ​ហើយ​។ បង​សុំ​ឲ្យ​អូន​អភ័យទោស​ដល់​បង​ផង​”។ ពាក្យ​សម្ដី​របស់​កុសល​បាន​ហូរ​ចេញ​ពី​បេះដូង​ដោយ​ភាព​ស្មោះត្រង់ ធ្វើ​ឲ្យ​សោភា​ទប់​ទឹកភ្នែក​មិន​បាន​។ ទឹកភ្នែក​បាន​ស្រក់​ចុះ​មក​លើ​ថ្ពាល់​របស់​នាង​ដូច​ជា​ដំណក់​ទឹកភ្លៀង​ដែល​ធ្លាក់​មក​លើ​ដី​ស្ងួត​។

សោភា​បាន​ងើប​មុខ​ឡើង ភ្នែក​របស់​នាង​ក្រហម​ដោយសារ​ការ​យំ​។ នាង​បាន​ឆ្លើយ​ទាំង​សំឡេង​ញ័រៗ​ថា​៖ “បង​កុសល​… នាង​ខ្ញុំ​ក៏​មាន​កំហុស​របស់​ខ្លួន​ដែរ​។ នាង​ខ្ញុំ​បាន​រឹងរូស មិន​បាន​ព្យាយាម​យល់​ពី​បង​ឡើយ​។ នាង​ខ្ញុំ​បាន​បណ្ដោយ​ឲ្យ​កំហឹង​គ្រប​ដណ្ដប់​លើ​ហេតុផល​។ ការ​បែកបាក់​នេះ ក៏​ជា​មេរៀន​មួយ​ដ៏​ធ្ងន់​ធ្ងរ​សម្រាប់​នាង​ខ្ញុំ​ដែរ​។ នាង​ខ្ញុំ​បាន​រង​ទុក្ខ​វេទនា​ដូច​បង​ដែរ​។ ពន្លឺ​ក្នុង​ជីវិត​របស់​នាង​ខ្ញុំ​ក៏​បាន​រលត់​ទៅ​ដែរ​។ នាង​ខ្ញុំ​អភ័យទោស​ឲ្យ​បង ហើយ​នាង​ខ្ញុំ​ក៏​សុំ​ឲ្យ​បង​អភ័យទោស​ឲ្យ​នាង​ខ្ញុំ​ផង​ដែរ​”។ នៅ​ពេល​ដែល​នាង​និយាយ​ចប់ កុសល​បាន​លើក​ដៃ​ទៅ​ចាប់​ដៃ​នាង​ថ្នមៗ​។ កម្ដៅ​នៃ​ដៃ​របស់​ពួកគេ​បាន​ផ្សារភ្ជាប់​បេះដូង​ដែល​បែកបាក់​ឲ្យ​ជួប​គ្នា​វិញ​។

ពួកគេ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​និយាយ​គ្នា​ពី​រឿងរ៉ាវ​ដែល​បាន​កើតឡើង​។ ពួកគេ​បាន​ជម្រះ​នូវ​ការ​យល់​ច្រឡំ​ទាំងឡាយ​ដោយ​ភាព​ស្មោះត្រង់​និង​ការ​យល់​ចិត្ត​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​។ រាល់​បញ្ហា​តូចតាច​ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើ​ឲ្យ​ពួកគេ​ខឹង​សម្បារ​នោះ ឥឡូវ​នេះ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​រឿង​ឥត​ន័យ​។ ពួកគេ​បាន​ដឹង​ថា ការ​អត់ឱន​មិនមែន​ជា​ការ​ចុះចាញ់​ទេ តែ​ជា​កម្លាំង​ដ៏​ពិតប្រាកដ​ដែល​អាច​សាង​អ្វីៗ​ឡើង​វិញ​បាន​។ ភាព​ជូរចត់​បាន​រសាត់​បាត់​ទៅ ជំនួស​មក​វិញ​ដោយ​ភាព​កក់ក្ដៅ​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ដែល​បាន​រីក​ដុះដាល​ឡើង​វិញ​។ រាល់​ពាក្យ​សម្ដី​ដែល​បាន​និយាយ គឺ​ជា​តំណក់​ទឹក​សន្សើម​ដែល​ស្រោចស្រព​ដល់​រុក្ខជាតិ​ដែល​រង​គ្រោះ​ដោយ​ភាព​រាំងស្ងួត​។

ចំណង​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​របស់​ពួកគេ​ឥឡូវ​នេះ​កាន់តែ​រឹងមាំ​ជាង​មុន ដូច​ជា​ដើមឈើ​ធំ​មួយ​ដែល​បាន​ឆ្លងកាត់​ព្យុះ​ភ្លៀង​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​។ ព្យុះ​នោះ​បាន​បោកបក់​លើ​វា បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្លឹក​របស់​វា​ជ្រុះ​អស់ ប៉ុន្តែ​វា​បាន​ជួយ​ឲ្យ​ឫស​របស់​វា​ចាក់​កាន់តែ​ជ្រៅ​ទៅ​ក្នុង​ដី​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ​។ ពួកគេ​បាន​រៀន​ពី​ការ​លំបាក ពី​ភាព​ឈឺចាប់ ហើយ​បាន​រក​ឃើញ​ផ្លូវ​ទៅ​រក​គ្នា​វិញ​ដោយ​សារ​អំណាច​នៃ​ការ​អត់ឱន​។ ពន្លឺ​នៃ​ក្ដី​សង្ឃឹម​បាន​រះ​ឡើង​សា​ជា​ថ្មី​ក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​ពួកគេ​។ ពួកគេ​បាន​ដឹង​ថា ក្ដី​ស្រឡាញ់​ពិត មិនមែន​ជា​ការ​ជៀសវាង​បញ្ហា​ទេ តែ​ជា​ការ​ឆ្លងកាត់​បញ្ហា​ជាមួយ​គ្នា​ដោយ​ចិត្ត​ស្មោះ និង​ការ​យល់​ចិត្ត​គ្នា​។

រស្មី​នៃ​ដួងចិត្ត​របស់​កុសល និង សោភា ឥឡូវ​នេះ​បាន​ភ្លឺ​ចែងចាំង​ឡើង​វិញ ប្រៀប​ដូច​ជា​ព្រះអាទិត្យ​រះ​ពី​ទិស​បូព៌ា​ក្រោយ​ពី​រាត្រី​ដ៏​វែងអន្លាយ​។ ផ្លូវ​ទៅ​មុខ​របស់​ពួកគេ​នឹង​នៅ​តែ​មាន​ឧបសគ្គ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​ឥឡូវ​នេះ​មាន​គ្រឹះ​ដ៏​រឹងមាំ​មួយ​ដែល​បាន​កសាង​ឡើង​ពី​ការ​យល់​ចិត្ត​គ្នា ការ​លះបង់​អំនួត​ផ្ទាល់​ខ្លួន និង​ការ​អនុវត្ត​នូវ​អំពើ​អភ័យទោស​។ ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ពន្លឺ​ពិតប្រាកដ​មិនមែន​នៅ​ក្នុង​ភាព​ឥតខ្ចោះ​ទេ តែ​នៅ​ក្នុង​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​កែប្រែ​កំហុស ការ​ព្យាបាល​របួស និង​ការ​ចេះ​អត់ឱន​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​។ នេះ​ហើយ​គឺ​ជា​រស្មី​ពិត​នៃ​ដួងចិត្ត​ដែល​មិន​ចេះ​រីងស្ងួត​។

ព្រឹកព្រលឹមស្រាងៗ នៃទិវាប្រកាសចេញផ្សាយកាសែតសាកលវិទ្យាល័យ បានផុសឡើងជាមួយនឹងពន្លឺថ្ងៃថ្មី ប្រៀបដូចជាថ្ងៃជោគជ័យដ៏ធំធេងមួយ ដែលបានរង់ចាំអស់រយៈកាលដ៏យូរលង់។ នៅឯមាត់ទ្វារសាលប្រជុំធំ និងតាមផ្ទាំងព័ត៌មាននានា សន្លឹកកាសែតបានរៀបចំដាក់តាំងបង្ហាញយ៉ាងល្អប្រណិត ក្នុងសភាពថ្មីស្រឡាង ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីញើសឈាម និងកម្លាំងប្រាជ្ញាដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់របស់ក្រុមការងារទាំងអស់។ ហ្វូងនិស្សិតច្រើនកុះករ បាននាំគ្នាសម្រុកទៅកាន់កន្លែងចែកចាយកាសែត ទាំងចិត្តអន្ទះសារចង់ឃើញលទ្ធផលការងារដែលគេទន្ទឹងរង់ចាំ។ សំឡេងខ្សឹបខ្សៀវបានលាន់ឮពីមួយទៅមួយ រួចប្រែជាសំឡេងកោតសរសើរយ៉ាងព្រោងព្រាត នៅពេលដែលភ្នែករបស់ពួកគេបានទតយល់នូវស្នាដៃដ៏វិចិត្រដែលស្ថិតនៅចំពោះមុខ។

រចនាប្លង់ដ៏វិចិត្ររបស់កុសល ត្រូវបានគេលើកសរសើរថាជាទំព័ររស់រវើក ដែលចេះទាក់ទាញភ្នែកអ្នកអានឱ្យមើលឃើញគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃព័ត៌មាន។ រាល់ការរៀបចំអក្សរ ការដាក់ចំណងជើង រូបភាព និងចន្លោះទទេរនីមួយៗ គឺមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា ប្រកបដោយសោភ័ណភាព និងសិល្បៈខ្ពស់ ដែលធ្វើឱ្យសាច់រឿងនីមួយៗហាក់បីដូចជាមានជីវិត។ គាត់បានប្រើប្រាស់ទេពកោសល្យដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់ខ្លួន ដើម្បីប្រែក្លាយសន្លឹកក្រដាសសាមញ្ញ ទៅជាផ្ទាំងគំនូរព័ត៌មានដ៏អស្ចារ្យ ដែលមិនត្រឹមតែផ្ដល់ចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបំពេរអារម្មណ៍អ្នកទស្សនាទៀតផង។ និស្សិតម្នាក់បានបន្លឺឡើងថា «នេះមិនមែនជាកាសែតទេ តែជាសិល្បៈមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីព្រលឹងនៃសាកលវិទ្យាល័យយើង!»។ សាស្រ្តាចារ្យផ្នែកអក្សរសាស្រ្តបានងក់ក្បាលដោយពេញចិត្ត ហើយពោលថា «កុសលពិតជាមានភ្នែកសិល្បៈដ៏មុតស្រួច ដែលអាចបញ្ចូលគ្នារវាងការរចនា និងខ្លឹមសារបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ!»។ ការកោតសរសើរទាំងនេះ បានហូរចូលមកកាន់កុសល ដូចជាទឹកទន្លេដែលហូរចាក់ចូលមហាសាគរដូច្នោះដែរ។

ចំណែកឯរូបភាពទាំងឡាយដែលថតដោយសោភាវិញ ក៏បានឆក់យកបេះដូងអ្នកទស្សនាស្ទើរគ្រប់ៗគ្នា។ កែវភ្នែកនៃកាមេរ៉ារបស់នាង បានចាប់យករូបភាពនៃជីវិតនិស្សិត សកម្មភាពក្នុងបរិវេណសាលា និងទិដ្ឋភាពធម្មជាតិដ៏ស្រស់ត្រកាលរបស់សាកលវិទ្យាល័យ ប្រកបដោយភាពរស់រវើក និងមានព្រលឹង។ រូបភាពនីមួយៗ ហាក់បីដូចជាអាចនិយាយបាន អាចរៀបរាប់ពីអារម្មណ៍ និងរឿងរ៉ាវរៀងៗខ្លួន។ នាងបានប្រើពន្លឺ ស្រមោល និងមុំថតយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ ដើម្បីបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈដែលលើសពីការថតរូបធម្មតា។ និស្សិតជាច្រើននាក់បានចំណាយពេលយូរ ដើម្បីសម្លឹងមើលរូបភាពនីមួយៗ ហាក់បីដូចជាកំពុងសម្លឹងមើលផ្ទាំងគំនូរដែលលាក់ទុកអាថ៌កំបាំង។ សាស្រ្តាចារ្យផ្នែកសិល្បៈវិចិត្រ បានសម្ដែងការកោតសរសើរឥតដាច់ពីមាត់ថា «សោភាមានទេពកោសល្យដ៏អស្ចារ្យ! រូបភាពរបស់នាងមិនមែនត្រឹមតែជារូបភាពទេ តែជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីព្រលឹងរបស់មនុស្ស និងធម្មជាតិ!»។ ពាក្យសរសើរទាំងនេះ បានធ្វើឱ្យនាងមានមោទកភាពយ៉ាងក្រៃលែង។

កុសល និងសោភា បានឈរគយគន់ហ្វូងនិស្សិត និងសាស្រ្តាចារ្យ ដែលកំពុងបើកមើលកាសែតដោយទឹកមុខរីករាយ។ ទឹកមុខរបស់ពួកគេទាំងពីរ បានលាយឡំគ្នារវាងក្តីរំភើប ក្តីមោទកភាព និងក្តីរំភើយ។ រាល់ពាក្យសរសើរដែលបានលាន់ឮមកដល់ត្រចៀករបស់ពួកគេ គឺប្រៀបដូចជាទឹកទិព្វ ដែលបានស្រោចស្រពលើបេះដូងដ៏នឿយហត់របស់ពួកគេឱ្យត្រជាក់ស្រស់ថ្លា។ ការងារនេះ មិនមែនកើតឡើងដោយងាយៗឡើយ។ ពួកគេបានឆ្លងកាត់នូវឧបសគ្គជាច្រើន។ មានគ្រាខ្លះ គំនិតខុសគ្នា បានបង្កឱ្យមានការពិភាក្សាដ៏តឹងតែង។ មានគ្រាខ្លះ កាលកំណត់នៃការងារបានធ្វើឱ្យពួកគេគេងពុំលក់ ពិបាកគិត រកច្រកចេញ។ ប៉ុន្តែតាមរយៈការអត់ធ្មត់ ការយោគយល់គ្នា និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ពួកគេបានរកឃើញដំណោះស្រាយរួមមួយ។ កុសលបានរៀនពីរបៀបផ្ដល់ចន្លោះឱ្យរូបភាពរបស់សោភាអាចបញ្ចេញពន្លឺ ហើយសោភាបានរៀនពីរបៀបថតរូបភាពដែលស័ក្តិសមនឹងប្លង់រចនារបស់កុសល។ ភាពខុសប្លែកគ្នារបស់ពួកគេ មិនបានក្លាយជាឧបសគ្គឡើយ តែបានប្រែក្លាយទៅជាកម្លាំងចលករដ៏អស្ចារ្យមួយ ដែលបានជំរុញឱ្យពួកគេបំពេញការងារបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ។

ល្ងាចបន្តិច ពួកគេបានជួបជុំគ្នាជាមួយសមាជិកក្រុមការងារមួយចំនួនតូចទៀត នៅកន្លែងអាហារដ្ឋានសាកលវិទ្យាល័យ។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់នៃទីកន្លែងបានធ្វើឱ្យសំឡេងសើចសប្បាយ និងការជជែកគ្នារបស់ពួកគេលាន់ឮច្បាស់។ ភ្នែករបស់កុសល និងសោភា បានសម្លឹងមើលគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយបានឃើញនូវពន្លឺនៃមោទកភាព និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ សោភាបាននិយាយថា «បើគ្មានប្លង់ដ៏អស្ចារ្យរបស់បងកុសលទេ រូបភាពរបស់ខ្ញុំក៏មិនអាចលេចធ្លោបានឡើយ»។ កុសលក៏បានតបទៅវិញដោយស្នាមញញឹមថា «ហើយបើគ្មានរូបភាពដែលមានព្រលឹងរបស់អូនសោភាទេ កាសែតរបស់យើងក៏គ្មានភាពរស់រវើកដែរ»។ ពាក្យពេចន៍ទាំងនេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីការទទួលស្គាល់នូវគុណតម្លៃនៃកិច្ចសហការ។ ពួកគេបានលើកកែវទឹកផ្លែឈើបុកគ្នា ដើម្បីអបអរសាទរជោគជ័យដ៏ធំធេងនេះ។ វាមិនមែនជាការអបអរសាទរត្រឹមតែជោគជ័យផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ តែជាការអបអរសាទរចំពោះជ័យជំនះនៃស្មារតីរួម ស្មារតីសហការ ស្មារតីយោគយល់គ្នា។

ជោគជ័យនេះ មិនត្រឹមតែជាជោគជ័យផ្ទាល់ខ្លួន ឬក្រុមការងារប៉ុណ្ណោះទេ តែជាសក្ខីភាពមួយដ៏រស់រវើក ដែលបានបង្ហាញថា កម្លាំងសាមគ្គី និងការសហការគ្នា ប្រកបដោយការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក គឺពិតជាអាចបង្កើតនូវស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យ ដែលមិនអាចកើតឡើងបានឡើយដោយកម្លាំងឯកឯង។ កាសែតសាកលវិទ្យាល័យនេះ បានក្លាយជាផ្ទាំងទំព័រប្រវត្តិសាស្រ្តមួយ ដែលបានកត់ត្រានូវស្មារតីសហការដ៏រឹងមាំរបស់និស្សិតជំនាន់ក្រោយ។ ពួកគេបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា នៅពេលដែលមនុស្សពីរនាក់ ឬច្រើននាក់ រួមគំនិត រួមប្រាជ្ញា រួមចិត្ត និងរួមចំណែកកម្លាំងកាយចិត្តជាមួយគ្នា ដោយគ្មានអំនួត ឬភាពអាត្មានិយម នោះលទ្ធផលដែលទទួលបាន គឺពិតជាអស្ចារ្យលើសពីការស្មាន។

ស្មារតីសហការនេះ នឹងបន្តចាំងចែងនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ពួកគេជានិច្ច ដូចជាពន្លឺប្រទីបដែលបំភ្លឺផ្លូវទៅកាន់ភាពជោគជ័យនាពេលអនាគត។ វានឹងក្លាយជាមេរៀនមួយដ៏មានតម្លៃ ដែលពួកគេអាចយកទៅអនុវត្តក្នុងការងារបន្តបន្ទាប់ទៀត មិនថាក្នុងវិស័យការងារអ្វីនោះឡើយ។ ភាពជោគជ័យនៃកាសែតនេះ គឺជារស្មីដួងចិត្តមួយដែលបានផុសចេញពីការលះបង់ ការខិតខំ និងការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក។ កុសល និងសោភា មិនត្រឹមតែជាសិស្សនិស្សិតឆ្នើមប៉ុណ្ណោះទេ ពួកគេបានក្លាយជាគំរូនៃអ្នកដឹកនាំការងារ ដែលចេះសម្របសម្រួល និងចេះប្រើប្រាស់ទេពកោសល្យរបស់ខ្លួន និងអ្នកដទៃ ដើម្បីសម្រេចនូវគោលបំណងរួមមួយ។ រស្មីនៃជោគជ័យនេះ បានបំភ្លឺមិនត្រឹមតែលើពួកគេប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបំភ្លឺដល់មិត្តរួមការងារ និងសាកលវិទ្យាល័យទាំងមូលទៀតផង។ វាគឺជាការចាប់ផ្តើមដ៏ល្អមួយសម្រាប់ដំណើរជីវិតដ៏វែងឆ្ងាយរបស់ពួកគេ ដែលពោរពេញទៅដោយក្តីសង្ឃឹម និងការប្ដេជ្ញាចិត្ត។

រស្មីដួងចិត្ត

ទំព័រ​ថ្មី​នៃ​ក្តី​ស្រឡាញ់

បន្ទាប់ពីផែនការដ៏វែងអន្លាយ ដែលបានសម្រេចនូវជោគជ័យដ៏ត្រចះត្រចង់ ដូចពន្លឺរស្មីព្រះចន្ទពេញបូរមីដែលបានរះនាវេលាយប់ងងឹតសូន្យសុង កុសល និង សោភា បានអង្គុយសញ្ជឹងគិតក្រោមម្លប់រុក្ខជាតិដ៏ត្រឈឹងត្រឈៃនៃដើមចំប៉ីមួយដើម ដែលបានឈរគង់វង្សរាប់រយឆ្នាំ។ ខ្យល់រំភើយបានបក់ផាត់នាំក្លិនផ្កាម្លិះដ៏ក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ មកប៉ះផ្ទៃមុខរបស់ពួកគេ រំលឹកពីពេលវេលាដែលបានកន្លងផុតទៅ។ ភ្នែកទាំងគូរសម្លឹងមើលទៅផ្ទាំងមេឃដែលប្រែពណ៌លឿងទុំនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យលិចបាត់ ហាក់ដូចជាផ្ទាំងគំនូរធម្មជាតិដែលចាំងឆ្លុះពីការតស៊ូ និង ភាពអត់ធ្មត់ដែលពួកគេបានពុះពារជាមួយគ្នា។

រយៈពេលជាច្រើនខែ ដែលពួកគេបានចំណាយពេលជាមួយគ្នា មិនមែនត្រឹមតែជាការងារប៉ុណ្ណោះទេ តែជាដំណើរនៃដួងចិត្តពីរ ដែលបានចងភ្ជាប់ដោយខ្សែបណ្ដូលនៃភាពស្មោះត្រង់ និង ការយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក។ រាល់ឧបសគ្គ រាល់ការលំបាក រាល់ការយោគយល់ និង រាល់សំណើច រាល់ទឹកភ្នែក ហាក់ដូចជាគ្រាប់ពេជ្រដ៏មានតម្លៃ ដែលបានឆ្លាក់នៅក្នុងជម្រៅបេះដូងរបស់ពួកគេ។ កុសល នឹកឃើញពីពេលដែលសោភាបានលូកដៃជួយ ដោយគ្មានរារែក រាល់ពេលដែលគេជួបភាពទាល់ច្រក ហើយសោភា នឹកឃើញពីភាពកក់ក្ដៅ និង កម្លាំងចិត្តដែលកុសលបានផ្ដល់ឲ្យ ក្នុងគ្រាដែលនាងមានអារម្មណ៍ទន់ជ្រាយ។ ទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេ គឺដូចជាឫសគល់នៃដើមឈើធំមួយ ដែលបានចាក់ជ្រៅទៅក្នុងដី រឹងមាំ និង មិនអាចបំបែកបាន។

យូរៗទៅ អារម្មណ៍មួយដ៏ប្លែក បានផុសចេញពីជម្រៅបេះដូង លើសពីមិត្តភាព ឬ ភាពជាដៃគូការងារ។ វាជាអារម្មណ៍ដែលពិបាកនឹងបកស្រាយ ដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យរះជះមកលើផ្ទាំងបឹងដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ បង្ហាញពីសម្រស់ដែលលាក់កំបាំងពីមុនមក។ កុសល ដឹងថាវត្តមានរបស់សោភា មិនមែនត្រឹមតែជាផ្នែកមួយនៃជីវិតការងាររបស់គេទៀតទេ តែជាផ្នែកមួយនៃដួងព្រលឹងរបស់គេ។ រីឯសោភា ក៏មានអារម្មណ៍មិនខុសពីគ្នាដែរ។ រាល់ពេលដែលនាងនៅជិតកុសល នាងមានអារម្មណ៍ថាមានសុវត្ថិភាព ភាពកក់ក្ដៅ និង ភាពពេញលេញ ហាក់ដូចជារកឃើញនូវចំណែកដែលបាត់បង់នៃជីវិតរបស់នាង។

ដំបូងឡើយ ពួកគេទាំងពីរបានលាក់បាំងនូវអារម្មណ៍ទាំងនេះ ដោយខ្លាចក្រែងថាវាអាចនឹងបំផ្លាញនូវចំណងមិត្តភាពដ៏រឹងមាំ ដែលពួកគេបានកសាងឡើង។ វាជាភាពស្ងៀមស្ងាត់ដ៏គួរឲ្យភ័យខ្លាច ដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយពាក្យសម្ដីដែលមិនបាននិយាយចេញ។ រាត្រីជាច្រើន កុសល បានគិតដល់សោភា រូបភាពរបស់នាងវិលវល់ក្នុងអារម្មណ៍ ហាក់ដូចជាទេពធីតាចុះពីឋានសួគ៌។ សោភា ឯណោះវិញ ក៏មិនអាចបដិសេធបាននូវអារម្មណ៍ដែលចេះតែរីកធំធាត់ឡើង ដូចជាពន្លកផ្កាដែលប្រឹងរើបម្រាស់ពីដី ដើម្បីរីកបង្ហាញសម្រស់។ ពួកគេទាំងពីរ គឺដូចជាទន្លេពីរ ដែលហូរស្របគ្នា រង់ចាំថ្ងៃណាមួយបានរួមបញ្ចូលគ្នាទៅជាមហាសាគរតែមួយ។

នៅយប់មួយ ក្រោមពន្លឺព្រះចន្ទពេញបូរមីដ៏ត្រចះត្រចង់ ដែលរះជះពន្លឺពណ៌ប្រាក់មកលើផ្ទៃផែនដី បន្ទាប់ពីការប្រារព្ធពិធីជោគជ័យនៃគម្រោងរបស់ពួកគេ កុសល និង សោភា បានដើរលេងកម្សាន្តនៅសួនច្បារដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយក្បែរមាត់ទន្លេ។ ភាពស្ងៀមស្ងាត់បានរុំព័ទ្ធពួកគេ តែជាភាពស្ងៀមស្ងាត់ដែលពោរពេញដោយន័យ។ ទីបំផុត កុសល បានបំបែកភាពស្ងៀមស្ងាត់នោះឡើង ដោយសំឡេងដ៏ស្រទន់ តែលាយឡំនឹងភាពក្លាហាន និង ការតាំងចិត្តថា៖ «ឱ! សោភាអើយ ចិត្តបងដែលធ្លាប់តែជាមហាសាគរដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ ឥឡូវបែរជាមានរលកបោកបក់បក់បោកឥតស្រាកស្រាន្ត ព្រោះតែរូបអូន។ ដំណើរដែលយើងបានឆ្លងកាត់ជាមួយគ្នា បានបង្ហាញបងនូវរស្មីមួយ ដែលបំភ្លឺផ្លូវជីវិតបង។ បងដឹងថាអ្វីដែលបងមានចំពោះអូន គឺលើសពីមិត្តភាព។ វាជាក្ដីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដែលកើតចេញពីជម្រៅនៃដួងព្រលឹងបង។»

សោភា ស្ទើរតែមិនជឿត្រចៀករបស់នាង។ ទឹកភ្នែករំភើបបានហូរចុះមកលើថ្ពាល់របស់នាង ដូចជាទឹកសន្សើមដែលស្រក់ចុះពីស្លឹកឈើ។ នាងបានសម្លឹងមើលទៅកុសល ដោយក្រសែភ្នែកដែលពោរពេញដោយក្ដីស្រឡាញ់ មុននឹងឆ្លើយតបទៅវិញ ដោយសំឡេងញ័រៗថា៖ «បងកុសល ចិត្តអូនក៏មិនខុសពីបងប៉ុន្មានដែរ ហាក់ដូចជាផ្កាដែលទន្ទឹងរង់ចាំទឹកសន្សើមព្រឹកព្រលឹម ដើម្បីរីកស្រស់ស្រទន់។ អូនក៏បានលាក់អារម្មណ៍នេះនៅក្នុងចិត្តជាយូរមកហើយ ដោយខ្លាចក្រែងថាវាអាចនឹងក្លាយជាការពិត។ រាល់ពេលដែលអូននៅក្បែរបង អូនមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនឯងមានតម្លៃ និង មានន័យ។ ក្ដីស្រឡាញ់របស់បង គឺដូចជាពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលជួយបណ្ដុះបណ្ដាលអូនឲ្យរីកចម្រើន។»

ពាក្យសម្ដីទាំងនេះ គឺដូចជាដំណក់ទឹកភ្លៀងដែលបានស្រោចស្រពលើដីដែលប្រេះស្រាំ នាំមកនូវជីវិតថ្មី និង សេចក្ដីសង្ឃឹម។ ពួកគេបានចាប់ដៃគ្នា ហាក់ដូចជាការសន្យាមួយដែលបានចារឹកដោយជោគវាសនា។ ពេលវេលាហាក់ដូចជាបានឈប់ស្ងៀម នៅក្រោមពន្លឺព្រះចន្ទ និង ផ្កាយរាប់លាន។ ចំណងដែលធ្លាប់តែជាមិត្តភាព បានប្រែក្លាយទៅជាចំណងស្នេហ៍ដ៏បរិសុទ្ធ ដែលពោរពេញទៅដោយការយោគយល់ ភាពស្មោះត្រង់ និង ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ ពួកគេបានដឹងថា ដំណើរជីវិតរបស់ពួកគេពីពេលនេះតទៅ នឹងមិនឯកាទៀតឡើយ។

ទំព័រថ្មីមួយនៃក្តីស្រឡាញ់បានបើកឡើងហើយ។ វាជាទំព័រដែលនឹងពោរពេញដោយរឿងរ៉ាវថ្មីៗ បទពិសោធន៍ថ្មីៗ និង សុបិនរួមគ្នា។ កុសល និង សោភា បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីដើរទៅមុខជាមួយគ្នា ដោយដៃកៀកកើយគ្នា និង ដួងចិត្តពីរដែលបានរួមបញ្ចូលគ្នាជាតែមួយ។ ក្ដីស្រឡាញ់របស់ពួកគេ គឺដូចជាទន្លេមេគង្គដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ដែលហូរឆ្លងកាត់ប្រទេសជាតិជាច្រើន តែទីបំផុតវាត្រូវតែហូរទៅរកសមុទ្រតែមួយ។ វាជាការសន្យាដ៏ពិសិដ្ឋមួយ មិនមែនត្រឹមតែជាក្ដីស្រឡាញ់រវាងមនុស្សពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះទេ តែជាការចងភ្ជាប់នៃព្រលឹងពីរ ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយជោគវាសនា។ រាល់ពេលដែលពួកគេសម្លឹងមើលគ្នាទៅវិញទៅមក ពួកគេបានឃើញនូវអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងមួយ ដែលពោរពេញដោយសុភមង្គល ភាពកក់ក្ដៅ និង សន្តិភាព។ ពន្លឺរស្មីដួងចិត្ត ឥឡូវនេះបានចែងចាំងកាន់តែខ្លាំងឡើង បំភ្លឺផ្លូវជីវិតរបស់ពួកគេជារៀងរហូត។

ក្នុង​រាត្រី​ដ៏​សែន​ស្ងប់ស្ងាត់​មួយ​នា​រាត្រី​ចន្ទ្រា​រះ​ពេញ​បរិមណ្ឌល ពេល​ដែល​ខ្យល់​រំភើយ​ផាត់​បោកបក់​មក​លើ​ស្រះ​ឈូក​ដែល​កំពុង​រីក​សុសសាយ​ដោយ​ផ្កា​ស្រកានាគ គូស្នេហ៍​កុសល និង សោភា បាន​អង្គុយ​ទល់មុខ​គ្នា​ក្រោម​ម្លប់​ដើម​ស្វាយ​ដ៏​ត្រជាក់​ស្រឹប​។ ពន្លឺ​ខែ​រលើបរលោង​ដូច​សូត្រ​ទិព្វ​បាន​ចាំង​ជះ​មក​លើ​ផ្ទៃ​មុខ​របស់​អ្នក​ទាំង​ពីរ បង្ហាញ​នូវ​សេចក្តី​អាល័យ​លាយឡំ​នឹង​សេចក្តី​បារម្ភ​តិចៗ​អំពី​រឿង​អនាគត​ដែល​គេ​មិន​ទាន់​ដឹង​ច្បាស់​។ ក្នុង​ភ្នែក​របស់​ពួកគេ​មាន​ពន្លឺ​នៃ​ក្ដី​ស្រមៃ​ដែល​នៅតែ​ឆេះ​ឆួល​មិន​រលត់ តែ​ក៏​មាន​ស្រមោល​នៃ​ការ​គិតគូរ​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​ផង​ដែរ​។ វា​ជា​វេលា​សម្រាប់​វាចា​វាសនា​សម្រាប់​អនាគត​ដែល​គេ​ចង់​កសាង​រួមគ្នា​។

កុសល​បាន​ចាប់ផ្ដើម​វាចា​មុន​គេ ដោយ​សម្ដី​ដ៏​ទន់ភ្លន់​តែ​ពោរពេញ​ដោយ​ក្ដី​ស្រមៃ​ដ៏​មហិមា​។ សម្ដី​របស់​គាត់​ហាក់​ដូចជា​ផុស​ចេញពី​បេះដូង​ដ៏​ជ្រៅជ្រះ​ដែល​ប្រៀប​ដូចជា​ផ្ទាំង​ថ្ម​នៃ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ដែល​លាក់​នូវ​អាថ៌កំបាំង​រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ​។ «សោភា​អើយ​! បង​នៅតែ​នឹក​ស្រមៃ​ទៅ​ដល់​ថ្ងៃ​មួយ​ដែល​បង​នឹង​បាន​ក្លាយ​ជា​ស្ថាបត្យករ​ដ៏​ល្បីល្បាញ​មួយ​រូប​ដែល​អាច​បន្សល់​ទុក​នូវ​ស្នាដៃ​ដ៏​អស្ចារ្យ​សម្រាប់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​។ បង​ចង់​សាងសង់​ប្រាសាទ​ថ្មី​នៃ​សម័យ​កាល​យើង ប្រាសាទ​ដែល​មិន​ត្រឹមតែ​ជា​សំណង់​ថ្ម​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ជា​ព្រលឹង​នៃ​សិល្បៈ​និង​ប្រាជ្ញា​ខ្មែរ​ដ៏​រុងរឿង​ដែល​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​អត្តសញ្ញាណ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​របស់​ជាតិ​។ រាល់​ថ្ងៃ​ដែល​បង​គូរ​ប្លង់ រាល់​យប់​ដែល​បង​អង្គុយ​គិតគូរ​រចនា គឺ​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​កម្លាំង​ចិត្ត​និង​ក្ដី​សង្ឃឹម​នេះ​ឯង​។ វា​ជា​ក្តី​ស្រមៃ​ដែល​បង​បាន​កាន់​ជាប់​តាំងពី​ក្មេង តាំងពី​បង​បាន​ឃើញ​សម្រស់​នៃ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​អង្គរ​ដ៏​រុងរឿង​។»

សោភា​ស្ដាប់​សម្ដី​បង​កុសល​ដោយ​ទឹកមុខ​ញញឹម​ស្រស់ តែ​ក្នុង​ចិត្ត​ក៏​កើត​មាន​នូវ​សំណួរ​មួយ​ចំនួន​ផង​ដែរ​។ នាង​យល់​ច្បាស់​ពី​ចំណង់​របស់​គូស្នេហ៍​នាង ព្រោះ​ចំណង់​នោះ​ក៏​កំពុង​តែ​រត់​ក្នុង​សរសៃឈាម​របស់​នាង​ដូចគ្នា​ដែរ​។ នាង​ក៏​បាន​រៀបរាប់​ពី​ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​នាង​វិញ​ដោយ​ទឹកមុខ​ពោរពេញ​ដោយ​សេចក្តី​ឧស្សាហ៍​។ «បង​កុសល​បង​! ចំពោះ​អូន ពិភពលោក​ទាំងមូល​គឺ​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​ធំ​មួយ​ដែល​រង់ចាំ​អោយ​អូន​ទៅ​ចាប់​យក​រូបភាព​របស់​វា​។ អូន​ចង់​ក្លាយ​ជា​អ្នក​ថតរូប​ម្នាក់​ដែល​អាច​ចាប់យក​នូវ​សម្រស់​នៃ​ជីវិត សម្រស់​នៃ​ព្រលឹង​មនុស្ស និង​សម្រស់​នៃ​ធម្មជាតិ​ដែល​លាក់បាំង​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ​មើល​មិន​ឃើញ​។ អូន​ចង់​អោយ​រូបភាព​របស់​អូន​អាច​និយាយ​បាន​នូវ​រឿងរ៉ាវ​រាប់​ពាន់ រាប់​ម៉ឺន អាច​ដាស់​អារម្មណ៍​មនុស្ស​អោយ​ស្រឡាញ់​និង​យល់​ពី​តម្លៃ​នៃ​ការ​មាន​ជីវិត​។ គ្រប់​ពេល​ដែល​អូន​កាន់​កាមេរ៉ា​ អូន​មាន​អារម្មណ៍​ដូចជា​កំពុង​កាន់​បេះដូង​មួយ​ដែល​ត្រៀម​នឹង​ចាប់យក​ពន្លឺ​នៃ​ក្តី​ពិត​និង​ភាព​ស្រស់ស្អាត​នៃ​លោកិយ​។»

គូស្នេហ៍​ទាំង​ពីរ​បាន​ងក់ក្បាល​យល់ព្រម​គ្នា តែ​ក៏​មាន​មន្ទិល​ក្នុង​ចិត្ត​ថា តើ​ផ្លូវ​ដ៏​ខុសគ្នា​ទាំង​ពីរ​នេះ​អាច​រួមគ្នា​បាន​ដោយ​របៀប​ណា​? កុសល​បន្ត​ថា «បង​ដឹង​ថា​ផ្លូវ​របស់​យើង​ទាំង​ពីរ​អាច​នឹង​បែក​ជា​ពីរ​ផ្សេងគ្នា ដូច​ស្ទឹង​ពីរ​ដែល​ហូរ​ចេញពី​ប្រភព​តែមួយ តែ​បែរជា​បំបែក​ខ្លួន​ទៅ​រក​មហាសាគរ​ផ្សេងៗ​គ្នា​។ តែ​បង​ជឿ​ថា ទោះបី​ស្ទឹង​ទាំង​ពីរ​នេះ​ហូរ​ទៅ​ទិស​ដៅ​ផ្សេង​គ្នា​ក៏​ដោយ ក៏​វា​នៅតែ​អាច​មាន​ចំណង​ដែល​ចង​យើង​ទាំង​ពីរ​អោយ​នៅ​ជាមួយគ្នា​បាន​។ ចំណង​នោះ​គឺ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​របស់​យើង ចំណង​ដែល​រឹងមាំ​ជាង​ថ្មភ្នំ​ទៅទៀត​។»

សោភា​បាន​ចាប់​ដៃ​បង​កុសល​យ៉ាង​ណែន​។ កាយវិការ​នោះ​បង្ហាញ​ពី​សេចក្តី​ទុកចិត្ត​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ដែល​នាង​មាន​ចំពោះ​គាត់​។ «បង​កុសល​អើយ​! អូន​ក៏​មាន​ជំនឿ​ដូច​បង​ដែរ​។ ក្ដី​ស្រឡាញ់​របស់​យើង​ប្រៀប​ដូច​ជា​ឫសគល់​ដ៏​រឹងមាំ​នៃ​ដើមឈើ​ធំ​មួយ​ដែល​បាន​ដុះ​ចាក់​ស្រេះ​ក្នុង​ដី​ជ្រៅ​ទៅៗ​។ ទោះបី​មែក​របស់​វា​លូតលាស់​ទៅ​រក​ពន្លឺ​ថ្ងៃ​នៅ​ទិស​ដៅ​ផ្សេងៗ​គ្នា​ក៏​ដោយ ក៏​ឫសគល់​របស់​វា​នៅតែ​ចង​វា​ជាប់​គ្នា​ដោយ​រឹងមាំ​បំផុត​។ ការ​គាំទ្រ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​គឺ​ជា​ជីជាតិ​ដែល​ចិញ្ចឹម​ឫសគល់​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​របស់​យើង​អោយ​រីកចម្រើន​និង​លូតលាស់​ទៅ​មុខ​។ អូន​ជឿ​ថា ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​យើង​ទោះជា​ខុសគ្នា​ក៏​ដោយ ក៏​វា​អាច​ក្លាយ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ក្តី​ស្រមៃ​រួម​របស់​យើង​ដែរ​។»

ពួកគេ​បាន​ពិភាក្សា​គ្នា​ដោយ​ហ្មត់ចត់ អំពី​របៀប​ដែល​ពួកគេ​អាច​បន្ត​គាំទ្រ​ក្តី​ស្រមៃ​របស់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​។ កុសល​បាន​ស្នើ​ថា «បង​នឹង​ក្លាយ​ជា​អ្នក​គាំទ្រ​ដ៏​ស្មោះស្ម័គ្រ​របស់​អូន គ្រប់​ពេល​ដែល​អូន​ត្រូវការ​ការ​លើកទឹកចិត្ត ឬ​ក៏​ត្រូវការ​ដៃគូ​ដើម្បី​ស្វែងរក​ទីកន្លែង​ថតរូប​ដ៏​ប្លែកៗ​។ ជួនកាល​ទីកន្លែង​ដែល​បង​ទៅ​សិក្សា​ស្ថាបត្យកម្ម​បុរាណ​នៅ​តាម​ខេត្ត​ដាច់ស្រយាល ក៏​អាច​ក្លាយ​ជា​ទីកន្លែង​ថតរូប​ដ៏​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​អូន​ផង​ដែរ​។ បង​ជឿ​ថា សម្រស់​នៃ​សំណង់​ដែល​បង​បង្កើត​ឡើង ក៏​អាច​ក្លាយ​ជា​ប្រធានបទ​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​រូបភាព​របស់​អូន​ផង​ដែរ​។»

សោភា​ញញឹម​ទាំង​ក្ដី​រំភើប​។ នាង​បាន​ស្រមៃ​ឃើញ​រូបភាព​ដែល​បង​កុសល​បាន​ពណ៌នា​។ «ពិតមែន​ហើយ​បង​! ហើយ​អូន​ក៏​នឹង​ក្លាយ​ជា​ភ្នែក​មួយ​ទៀត​របស់​បង​ដែរ​។ រាល់​ពេល​ដែល​បង​រចនា​គម្រោង​ថ្មីៗ អូន​នឹង​ជួយ​បង​មើល​ពី​ទស្សនៈ​របស់​អ្នក​សិល្បៈ​ម្នាក់​ដែល​ឃើញ​សម្រស់​ក្នុង​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​នៃ​ជីវិត​។ អូន​នឹង​ថតរូប​គម្រោង​របស់​បង​អោយ​បាន​ស្អាត​បំផុត ផ្សព្វផ្សាយ​វា​អោយ​មហាជន​បាន​ស្គាល់​នូវ​ស្នាដៃ​របស់​បង​។ អូន​ជឿ​ថា ការ​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​នូវ​សិល្បៈ​នៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​និង​សិល្បៈ​នៃ​ការ​ថតរូប​នឹង​បង្កើត​បាន​នូវ​ភាព​អស្ចារ្យ​មួយ​ដែល​ពិភពលោក​មិន​ធ្លាប់​ឃើញ ដូចជា​ការ​បញ្ចូល​គ្នា​នៃ​ធាតុ​ពីរ​ផ្សេងគ្នា​ដែល​បង្កើត​បាន​ជា​គ្រឿង​អលង្ការ​ដ៏​មានតម្លៃ​។»

កុសល​បាន​ពោល​ដោយ​ទឹកមុខ​ដ៏​ស្ងប់ស្ងៀម​ថា «ជីវិត​គូ​ប្រៀប​ដូច​ជា​ផ្ទាំងគំនូរ​ដ៏​ធំ​មួយ​ដែល​យើង​ទាំង​ពីរ​ជា​អ្នក​គូរ​ដោយ​ប្រើ​ជក់​នៃ​ជីវិត​។ ជួនកាល​យើង​ត្រូវ​លាយ​ពណ៌​ថ្មី​ចូល​គ្នា ជួនកាល​យើង​ត្រូវ​លះបង់​ពណ៌​មួយ​ចំនួន​ដើម្បី​អោយ​ពណ៌​មួយទៀត​លេចធ្លោ​។ តែ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​បំផុត​នោះ​គឺ​ការ​ចេះ​សម្របសម្រួល​គ្នា ការ​យោគយល់​គ្នា​ដោយ​ក្ដី​មេត្តា​។ បង​ជឿ​ថា ប្រសិនបើ​យើង​នៅតែ​ចងចាំ​ពី​គោលបំណង​រួម​របស់​យើង នោះ​គឺ​ការ​កសាង​សុភមង្គល​សម្រាប់​យើង​ទាំង​ពីរ នោះ​អ្វីៗ​នឹង​អាច​សម្រេច​បាន​។ ឧបសគ្គ​ទាំងឡាយ​នឹង​ក្លាយជា​គ្រាន់តែ​ជា​ជំហាន​សម្រាប់​យើង​ដើរ​ឆ្លងកាត់​ទៅមុខ​ប៉ុណ្ណោះ​។»

សោភា​បាន​ឱនក្បាល​ដោយ​យល់ព្រម​។ នាង​បាន​ឃើញ​ភាព​ចាស់ទុំ​និង​ប្រាជ្ញា​ដ៏​ជ្រៅជ្រះ​របស់​កុសល​។ «បង​កុសល​ពោល​ពាក្យ​ពិត​ណាស់​។ សុភមង្គល​ពិតប្រាកដ​មិនមែន​កើតឡើង​ពី​ការ​សម្រេច​ក្ដី​ស្រមៃ​តែម្នាក់ឯង​នោះ​ទេ តែ​វា​កើតឡើង​ពី​ការ​បាន​ឃើញ​មនុស្ស​ដែល​យើង​ស្រឡាញ់​បាន​រីកចម្រើន​និង​បាន​សម្រេច​នូវ​ក្ដី​ស្រមៃ​របស់​គេ​ផង​ដែរ​។ នេះ​ហើយ​ជា​មហាអានុភាព​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់ គឺជា​ពន្លឺ​ដែល​នាំ​ផ្លូវ​យើង​ក្នុង​ទី​ងងឹត​។ ការ​លះបង់​ដើម្បី​អ្នក​ដទៃ​មិនមែន​ជា​ការ​បាត់បង់​នោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​បន្ថែម​នូវ​តម្លៃ​ពិតប្រាកដ​នៃ​ជីវិត​របស់​យើង​ទាំង​មូល​។»

រាត្រី​ចន្ទ្រា​នៅតែ​ចាំង​រស្មី​ពាសពេញ​ផែន​ពសុធា​។ សម្លេង​សត្វ​ល្អិត​យប់​រងាវ​រងាច​លាយឡំ​នឹង​សម្លេង​ខ្យល់​រំហើយ​បាន​បង្ក​បរិយាកាស​ដ៏​ស្ងប់ស្ងាត់​និង​សក្តិសម​សម្រាប់​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​ដ៏​រឹងមាំ​របស់​អ្នក​ទាំង​ពីរ​។ ពួកគេ​បាន​សម្រេចចិត្ត​ថា ពួកគេ​នឹង​បន្ត​គាំទ្រ​ក្តី​ស្រមៃ​របស់​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ហើយ​ស្វែងរក​វិធី​ដើម្បី​រួមរស់​ជាមួយគ្នា​ដោយ​សុខដុមរមនា ទោះបីជា​ផ្លូវ​អាជីព​របស់​ពួកគេ​ខុសគ្នា​ក៏ដោយ​។ ពួកគេ​ដឹង​ថា ដំណើរ​ទៅ​មុខ​មិនមែន​សុទ្ធតែ​រលូន​នោះ​ទេ​។ នឹង​មាន​ឧបសគ្គ នឹង​មាន​ការ​លំបាក តែ​អ្វី​ដែល​សំខាន់​នោះ​គឺ​ពួកគេ​នឹង​ឆ្លងកាត់​វា​ទាំងអស់​គ្នា​ដោយ​ដៃ​កាន់​គ្នា​មិន​លែង​។ ដៃ​ដែល​ក្ដោប​គ្នា​យ៉ាង​ណែន​របស់​ពួកគេ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ពី​សេចក្តី​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​ដែល​មិន​ប្រែប្រួល​ដូច​ភ្នំ​មិរុ​។ ពួកគេ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​គូរ​វាសនា​នៃ​អនាគត​របស់​ពួកគេ​ជាមួយគ្នា ដោយ​ប្រើ​ប៊ិច​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់ និង​ទឹកថ្នាំ​នៃ​ការ​យោគយល់​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​។ នេះ​មិនមែន​ជា​ការ​បោះបង់​ចោល​នូវ​ក្ដី​ស្រមៃ​នោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​បញ្ចូល​ក្ដី​ស្រមៃ​ទៅ​ក្នុង​ក្ដី​ស្រឡាញ់​ទៅវិញ​ ជា​ការ​បង្កើត​រូបភាព​ដ៏​ស្រស់ស្អាត​មួយ​នៃ​ជីវិត​រួម​គ្នា​ដែល​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​ន័យ​និង​តម្លៃ​ពិតប្រាកដ​។

ពួកគេ​បាន​ផ្ទៀង​ពាក្យ​សច្ចា​ថា ទោះបី​ពេលវេលា​កន្លង​ផុតទៅ​ដូច​ទឹក​ហូរ​ក៏​ដោយ ក៏​ក្ដី​ស្រឡាញ់​និង​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​ពួកគេ​នឹង​នៅតែ​រឹងមាំ​មិន​ប្រែប្រួល​។ ពួកគេ​បាន​ក្រោក​ឈរ​ឡើង​ជាមួយគ្នា ដោយ​ទឹកមុខ​ពោរពេញ​ដោយ​ក្ដី​សង្ឃឹម​និង​ថាមពល​ថ្មី​។ អនាគត​នៅ​ចំពោះមុខ​ពួកគេ មិនមែន​ជា​ផ្លូវ​ដែល​ត្រូវ​ដើរ​តែម្នាក់ឯង​នោះ​ទេ តែ​ជា​មាគ៌ា​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​ដែល​ត្រូវ​ឆ្លងកាត់​ជាមួយគ្នា​ដោយ​សេចក្តី​រីករាយ​និង​ការ​លះបង់​ដ៏​ថ្លៃថ្លា​។ រស្មី​ចន្ទ្រា​បាន​បំភ្លឺ​ផ្លូវ​របស់​ពួកគេ ប្រៀប​ដូចជា​ព្រះអាទិត្យ​រះ​ពី​ទិស​ខាងកើត​នាំ​មក​នូវ​ពន្លឺ​នៃ​ថ្ងៃ​ថ្មី​។

នាកណ្ដាលរាត្រីមួយ​ដ៏​សុសសាយ​ក្រោម​ពន្លឺ​ព្រះចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មី ដែល​រះ​ចែងចាំង​កណ្ដាល​មេឃា​ដ៏​សែន​ជ្រៅ រស្មី​ត្រជាក់​នៃ​ដួង​ច័ន្ទ​បាន​ចរាចរ​ចុះ​មក​គ្របដណ្ដប់​លើ​ផែនពសុធា ប្រៀប​ដូច​ជា​សិរីសួស្ដី​ដ៏​បវរ​ប្រសើរ​សម្រាប់​ភពផែនដី​ទាំងមូល។ ក្នុង​ពេល​ដ៏​សែន​ស្ងប់ស្ងាត់​នោះ ឯ​លំនៅ​នៃ​គូស្នេហ៍​ដ៏​ក្មេង​ខ្ចី​មួយ​គូ ក៏បាន​បើកទំព័រ​ថ្មី​នៃ​ជោគវាសនា​ស្នេហា​របស់​ខ្លួន​ផងដែរ។ ក្លិន​ផ្កា​ចំប៉ី​ព្រៃ​បាន​ភាយ​មក​តាម​ខ្យល់​រំភើយ រួមផ្សំ​នឹង​សម្រែក​សត្វ​រាត្រីចរ​ស្រណោះស្រណោយ​រណ្តំ ធ្វើ​ឱ្យ​អារម្មណ៍​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​បាន​លង់លក់​ក្នុង​សេចក្ដីសុខ​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​ជា​ទីបំផុត។ ឯ​កុសល​និង​សោភា​វិញ បាន​អង្គុយ​ទល់មុខ​គ្នា​លើ​កម្រាល​ស្លឹក​ឈើ​ក្រៀម​ក្រោម​ដើម​ជ្រៃ​ធំ​មួយ ក្បែរ​មាត់​បឹង​ដែល​មាន​ទឹកថ្លា​យង់​ឆ្លុះបញ្ចាំង​រូប​ព្រះចន្ទ​យ៉ាង​ស្រស់បំព្រង។ ក្នុង​បរិយាកាស​ដ៏​បរិសុទ្ធ​ថ្លា​ថ្លើម​នេះ ដួងចិត្ត​របស់​ពួកគេ​ទាំងពីរ​បាន​ញាប់ញ័រ​យ៉ាង​ខ្លាំង​មិន​អាច​ទប់​បាន​ឡើយ ដោយសារ​តែ​ការ​រំពឹង​ទុក​នូវ​អ្វីមួយ​ដែល​នឹង​កើតឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ដ៏​ខ្លី​ខាងមុខ។

សោភា​នាង​មាន​សម្រស់​ដ៏​ស្រស់ត្រកាល​លេចធ្លោ​ជាង​ស្រី​ទាំងពួង នេត្រា​របស់​នាង​មាន​ពន្លឺ​រស្មី​ដ៏​ទន់ភ្លន់​គួរ​ឱ្យ​ចង់​គយគន់​មិន​ចេះ​នឿយណាយ។ ឯ​កុសល​វិញ គេ​ជា​បុរស​មាន​រូប​សង្ហា​មាន​ឫកពា​ថ្លៃថ្នូរ​ដូច​ជា​វររាជបុត្រ​ដែល​ធ្លាប់​យាង​ពី​ឋានសួគ៌ា​ចុះ​មក​កាន់​ផែនដី​មរតក​មនុស្សលោក។ ដៃ​របស់​ពួកគេ​ទាំងពីរ​បាន​ចាប់​គ្នា​យ៉ាង​ណែន​ក្នុង​ពេល​ដ៏​សែន​រំភើប​មួយ​នោះ ហាក់​ដូច​ជា​ចង់​បង្ហាញ​នូវ​ចំណង​នៃ​សេចក្ដីស្នេហា​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ដែល​ពួកគេ​បាន​លាក់ទុក​ក្នុង​ចិត្ត​ជាយូរ​មកហើយ។ ពាក្យពេចន៍​បាន​ចេញពី​បបូរមាត់​របស់​កុសល​យ៉ាង​ទន់ភ្លន់​ថា៖ «ឱ! នាង​ស្រី​ពិសី​សោភា​អើយ ពន្លឺ​នៃ​ព្រះចន្ទ​យប់នេះ​បាន​បូជា​ខ្លួន​ជា​សាក្សី​ដ៏​វិសុទ្ធ​សម្រាប់​ចំណង​ស្នេហា​របស់​យើង​ទាំងពីរ​ជា​រៀង​រហូត​ហើយ។» សោភា​នាង​ញញឹម​យ៉ាង​ស្រស់​ឆ្លើយ​តប​វិញ​ថា៖ «បង​កុសល! រស្មី​នៃ​ដួង​ច័ន្ទ​ពិតជា​មាន​មន្តអាគម​មែន តែ​ស្នេហា​របស់​យើង​នឹង​ស្ថិតស្ថេរ​ជាង​រស្មី​នៃ​ដួង​ច័ន្ទ​ទៅទៀត។»

ពាក្យ​សន្យា​បាន​បន្ត​ទៀត​ពី​បបូរមាត់​របស់​កុសល​ទាំង​អារម្មណ៍​រំភើប​ថា៖ «ឱ! វរលក្ខណ៍​នៃ​បង! ថ្ងៃនេះ​ក្រោម​រស្មី​នៃ​ដួង​ច័ន្ទ​ដែល​ពេញ​បូណ៌មី​នេះ បង​សូម​ស្បថ​ស្បែ​នឹង​មហាអាកាស​និង​មហាគង្គា​ថា សេចក្ដីស្រឡាញ់​របស់​បង​ចំពោះ​អូន​នឹង​មិន​ប្រែប្រួល​ឡើយ ទោះជា​កាលវេលា​កន្លងផុត​ទៅ​ប៉ុន្មាន​ភព​ប៉ុន្មាន​ជាតិ​ក៏ដោយ ក៏​បង​នៅតែ​ស្រឡាញ់​អូន​ដូច​ថ្ងៃនេះ​ដែរ។ បង​សូម​ប្រគល់​ដួងចិត្ត​និង​កាយ​ប្រាណ​ទាំងមូល​ជូន​អូន​ជា​និច្ច​រហូត​អស់​អាយុ​សង្ខារ។» ទឹកមុខ​របស់​សោភា​បាន​ឡើង​ក្រហម​ព្រឿងៗ​ដោយ​ក្ដី​អៀនខ្មាស​លាយឡំ​ដោយ​ក្ដី​រំភើប។ នាង​តប​វិញ​ថា៖ «បង​កុសល! អូន​ក៏​សូម​ស្បថ​ស្បែ​ចំពោះ​មេឃ​ចំពោះ​ដី​និង​ចំពោះ​ដួង​ច័ន្ទ​ជា​សាក្សី​ថា អូន​នឹង​ស្មោះត្រង់​នឹង​បង​មួយ​ជីវិត​នេះ និង​មួយ​ជីវិត​ទៀត​រហូត​គ្មាន​ថ្ងៃ​ប្រែប្រួល​ឡើយ។» សំឡេង​របស់​នាង​បាន​រំញ័រ​តិចៗ តែ​វា​បាន​បង្ហាញ​នូវ​ក្ដី​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​ដ៏​មុតមាំ​បំផុត​ដែល​មិន​អាច​កាត់ថ្លៃ​បាន។

ពេលនោះ​ហើយ​ដែល​កុសល​បាន​លើក​ដៃ​របស់​សោភា​មក​ដាក់​លើ​បេះដូង​របស់​គេ ហាក់​ដូច​ជា​ចង់​ឱ្យ​នាង​បាន​ដឹង​នូវ​ចង្វាក់​បេះដូង​ដ៏​ញាប់​ញ័រ​របស់​គេ​ដែល​កំពុង​រោទ៍​ដោយសារ​តែ​ក្ដីស្នេហា​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ចំពោះ​នាង។ សោភា​មាន​អារម្មណ៍​ថា​បេះដូង​របស់​នាង​បាន​ទទួល​នូវ​ចរន្ត​នៃ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​មួយ​ដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពីមុន​មក។ ភ្នែក​របស់​ពួកគេ​ទាំងពីរ​បាន​សម្លឹង​មើល​គ្នា​យ៉ាង​ជ្រៅ​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ហាក់​ដូច​ជា​ចង់​ស្វែងយល់​នូវ​អាថ៌កំបាំង​នៃ​ដួងចិត្ត​របស់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ ខ្យល់​រំភើយ​បាន​បក់​មក​ប៉ះ​ផ្ទៃមុខ​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​យ៉ាង​ថ្នមៗ នាំ​យក​មក​នូវ​ក្លិន​ក្រអូប​នៃ​ផ្កា​រាត្រី​ដែល​រីក​រីក​ស្គុសស្គាយ​នៅ​ក្បែរ​នោះ។ ពេលវេលា​ហាក់​ដូចជា​បាន​ឈប់​ដំណើរ​ដើម្បី​រង់ចាំ​នូវ​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​មួយ​នេះ។

កុសល​បាន​លើក​ដៃ​របស់​គេ​មក​អង្អែល​ផ្ទៃមុខ​របស់​សោភា​ថ្នមៗ ម្រាមដៃ​របស់​គេ​បាន​ប៉ះ​នឹង​ផ្នួងសក់​របស់​នាង​ដោយ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​បំផុត។ ទឹកមុខ​របស់​នាង​បាន​បញ្ចេញ​នូវ​ស្នាមញញឹម​ដ៏​ស្រទន់​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​កុសល​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្លួន​ដូចជា​បាន​ទៅដល់​ឋានសួគ៌​បាត់​ទៅហើយ។ បបូរមាត់​របស់​គេ​បាន​រំកិល​ចូល​ទៅ​ជិត​បបូរមាត់​ដ៏​ទន់ល្មើយ​របស់​នាង​ដោយ​ភាព​ស្ទាក់ស្ទើរ​លាយឡំ​ដោយ​ក្ដី​ប្រាថ្នា​យ៉ាង​ខ្លាំង។ នោះ​ហើយ​ជា​ការ​ថើប​លើក​ដំបូង​ក្រោម​ពន្លឺ​ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មី​ដ៏​ត្រជាក់ មួយ​ដែល​បាន​បង្រួបបង្រួម​ដួងចិត្ត​ពីរ​ឱ្យ​ក្លាយជា​មួយ។ ការ​ថើប​មួយ​នេះ​មិនមែន​ជា​ត្រឹមតែ​ការ​ប៉ះ​បបូរមាត់​នោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​រួមបញ្ចូល​គ្នា​នូវ​វិញ្ញាណ​និង​បំណង​ប្រាថ្នា​នៃ​ដួងចិត្ត​ទាំងពីរ​ឱ្យ​ទៅជា​ខ្សែ​បូ​ស្នេហា​តែមួយ។

រសជាតិ​នៃ​ការ​ថើប​លើក​ដំបូង​នេះ​ពិតជា​ផ្អែមល្ហែម​ជាង​ទឹក​ឃ្មុំ​ទៅទៀត វា​បាន​បង្កប់​នូវ​អត្ថន័យ​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​នៃ​ការ​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​និង​ភាព​ស្មោះត្រង់​ឥត​ងាករេ។ វិញ្ញាណ​នៃ​អ្នក​ទាំងពីរ​បាន​ភ្ជាប់​គ្នា​យ៉ាង​ស្អិតល្មួត​ប្រៀប​ដូច​ជា​ខ្សែ​បូ​សូត្រ​ទិព្វ​ដែល​បាន​ចង​ភ្ជាប់​គ្នា​ដោយ​ទេព្វតា​ឋានសួគ៌។ ពួកគេ​បាន​បិទ​ភ្នែក​របស់​ពួកគេ​ទាំងពីរ​យ៉ាង​ជិត​ដោយ​ក្ដី​សុខ​ក្នុង​រង្វង់​នៃ​ការ​ថើប​មួយ​នោះ ដែល​បាន​បញ្ជាក់​នូវ​រាល់​ពាក្យ​សន្យា​ដែល​ពួកគេ​បាន​និយាយ​កន្លង​មក។ រូបភាព​នៃ​អ្នក​ទាំងពីរ​បាន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​លើ​ផ្ទៃ​ទឹក​បឹង​ដែល​មាន​ពន្លឺ​ព្រះចន្ទ​ដ៏​ស្រទន់​បំផុត​នោះ ហាក់​ដូច​ជា​ព្រះ​នៃ​សេចក្ដីស្នេហា​បាន​ចុះ​មក​គង់​ជា​សាក្សី​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដែរ។ ភាព​បរិសុទ្ធ​នៃ​សេចក្ដីស្នេហា​របស់​ពួកគេ​បាន​ភាយ​ចេញ​មក​គ្របដណ្ដប់​លើ​បរិយាកាស​ជុំវិញ​ខ្លួន​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ធម្មជាតិ​ក៏​លង់លក់​ក្នុង​សេចក្ដីសុខ​ផង​ដែរ។

បន្ទាប់ពី​បាន​បបោសអង្អែល​គ្នា​ដោយ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​យ៉ាង​ជ្រាលជ្រៅ​រួច​មក ពួកគេ​ទាំងពីរ​បាន​បែកចេញ​ពី​គ្នា​បន្តិច​ម្ដងៗ​ដោយ​អារម្មណ៍​ក្ដុកក្ដួល​ដោយសារ​តែ​ភាព​រីករាយ​គ្មាន​អ្វី​ផ្ទឹម​បាន។ ស្នាមញញឹម​បាន​រះ​ឡើង​លើ​ផ្ទៃមុខ​របស់​ពួកគេ​ទាំងពីរ ជាមួយ​នឹង​ពន្លឺ​ដ៏​ស្រទន់​ដែល​ចេញពី​ក្រសែ​ភ្នែក​ទាំងពីរ​គូ។ ពាក្យសន្យា​ដែល​ពួកគេ​បាន​សន្យា​ចំពោះ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ក្រោម​ពន្លឺ​ព្រះចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មី​នោះ មិនមែន​ជា​ត្រឹមតែ​ពាក្យសម្ដី​នោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ​ដែល​បាន​ចារឹក​ក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​ពួកគេ​ទាំងពីរ​ជា​រៀង​រហូត។ វា​ជា​ចំណង​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​ដែល​នឹង​ដឹកនាំ​ជីវិត​ស្នេហា​របស់​ពួកគេ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​អនាគត​ដ៏​ភ្លឺស្វាង​និង​ពោរពេញ​ទៅ​ដោយ​សុភមង្គល​ជា​និរន្តរ៍។ ពាក្យសន្យា​នោះ​បាន​ក្លាយជា​គ្រឹះ​ដ៏​រឹងមាំ​នៃ​សេចក្ដីស្នេហា​ដ៏​បរិសុទ្ធ​មួយ ដែល​នឹង​មិន​អាច​បំផ្លាញ​បាន​ឡើយ​ដោយសារ​តែ​កាលវេលា​និង​ឧបសគ្គ​ទាំងឡាយ​នៅ​ក្នុង​ជីវិត។

នេះ​ជា​ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​រឿងនិទាន​ស្នេហា​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ ដែល​បាន​ចងក្រង​ដោយ​ចំណង​នៃ​ក្ដី​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​ដ៏​មុតមាំ និង​ភាព​ស្មោះត្រង់​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ។ ព្រះចន្ទ​បាន​នៅតែ​បន្ត​រះ​ចែងចាំង​ជា​សាក្សី​ដ៏​ស្ងៀមស្ងាត់​នៃ​សេចក្ដីស្រឡាញ់​ដែល​ទើប​នឹង​រីក​ស្គុសស្គាយ ព្រមទាំង​បាន​ប្រទានពរ​ដល់​គូស្នេហ៍​ទាំងពីរ​ឱ្យ​បាន​សុខ​ចម្រើន​រៀង​ទៅ។ រស្មី​នៃ​ដួង​ច័ន្ទ​បាន​ចាក់​ស្រោច​ចូល​ក្នុង​ដួងចិត្ត​របស់​កុសល​និង​សោភា ធ្វើ​ឱ្យ​បេះដូង​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​កាន់តែ​ពេញលេញ​ទៅ​ដោយ​ក្ដី​ស្រឡាញ់​និង​ក្ដី​សង្ឃឹម​ដ៏​ស្រស់បំព្រង។ រាត្រី​នោះ​ពិតជា​រាត្រី​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​បំផុត ដែល​បាន​ចារឹក​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ដួងចិត្ត​របស់​អ្នក​ទាំងពីរ​អស់​មួយ​ជីវិត។

រស្មីដួងចិត្តបំភ្លឺជីវិត

ជើងមេឃពណ៌មាសរាលដាលពាសពេញផ្ទៃមេឃា ឆ្លុះបញ្ចាំងលើដំបូលអគារខ្ពស់ៗនៃទីក្រុង ដែលលាតសន្ធឹងជាអាណាចក្រថ្ម។ ខ្យល់រំភើយបក់ផាត់នាំក្លិនក្រអូបឈ្ងុយនៃផ្កាចម្ប៉ា ដែលដុះត្រៀបត្រាប្របមាត់របងផ្ទះកុសល និងសោភា ជាសញ្ញានៃសន្តិភាព និងភាពស្រស់ថ្លា បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ព្យុះភ្លៀងជីវិតជាច្រើនសា។ ពួកគេអង្គុយទល់មុខគ្នានៅលើរានហាលផ្ទះតូចមួយ ដែលពោរពេញទៅដោយរុក្ខជាតិបៃតងស្រស់ ក្រោមម្លប់ឈូកព្រឹក ដែលរីកស្គុះស្គាយ។ ពន្លឺព្រះអាទិត្យចុងរសៀល លាបពណ៌មាសលឿងលើផ្ទៃមុខរបស់ពួកគេ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសេចក្ដីសុខសាន្ត និងភាពថ្លាថ្លៃនៃចិត្តគំនិត។

កុសល សម្លឹងមើលសោភា ដោយក្រសែភ្នែកទន់ភ្លន់ ដែលពោរពេញដោយក្ដីស្រឡាញ់គ្មានទីបញ្ចប់។ ភាពរឹងមាំ និងភាពឆ្លាតវៃរបស់សោភា បានក្លាយជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ ជំរុញជីវិតរបស់ពួកគេឲ្យដើរទៅមុខជានិច្ច។ ស្នាមញញឹមដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់នាង ប្រៀបបាននឹងផ្កាព្រីងរឹតរីកក្នុងរដូវរងា ដែលផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅ និងពន្លឺសម្រាប់បំភ្លឺដួងចិត្តរបស់កុសល ឲ្យជម្នះរាល់ឧបសគ្គ។ ចំណែកសោភាវិញ ក៏សម្លឹងមើលកុសល ដោយក្ដីគោរព និងមោទកភាព ដែលកុសលជាបុរសចិត្តល្អ ស្មោះត្រង់ និងពោរពេញដោយការតាំងចិត្តខ្ពស់។ ដៃរបស់ពួកគេបានចាប់គ្នាជាប់ ហាក់ដូចជាចង់ប្រាប់ថា ទោះបីជាពេលវេលាប្រែប្រួល ឬជីវិតមានរឿងរ៉ាវលំបាកយ៉ាងណា ក៏ពួកគេនៅតែឈរទំពក់គ្នាជានិច្ច។

រឿងរ៉ាវស្នេហារបស់កុសល និងសោភា មិនមែនជាដំណើរផ្លូវរាបស្មើដូចផ្ទៃកញ្ចក់នោះឡើយ។ ពួកគេបានឆ្លងកាត់ព្យុះភ្លៀងជីវិតជាច្រើនដង ជួបប្រទះនូវភាពសោកសៅ ទុក្ខព្រួយ ការឈឺចាប់ និងឧបសគ្គយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់។ តែរាល់ឧបសគ្គទាំងនោះ មិនបានធ្វើឲ្យពួកគេបាក់ទឹកចិត្តឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ ឧបសគ្គទាំងនោះបានក្លាយជាកម្លាំងជំរុញឲ្យពួកគេកាន់តែរឹងមាំ កាន់តែយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយកាន់តែជឿជាក់ទៅលើកម្លាំងនៃក្ដីស្រឡាញ់ពិត។ ដូចពាក្យបុរាណពោលថា «ភ្លៀងធ្លាក់កាន់តែខ្លាំង ឫសគល់កាន់តែរឹងមាំ» យ៉ាងណាមិញ ស្នេហារបស់ពួកគេក៏បានចាក់ឫសគល់យ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងបេះដូងរៀងៗខ្លួន។

កុសល និងសោភា បានបង្ហាញឲ្យពិភពលោកឃើញថា ទោះបីជាពួកគេរស់នៅកណ្ដាលទីក្រុងដ៏អ៊ូអរ ដែលពោរពេញទៅដោយការប្រកួតប្រជែង ការតស៊ូ និងការប្រញាប់ប្រញាល់ក៏ដោយ ក៏ក្ដីស្រឡាញ់ពិតនៅតែអាចរីកសុសសាយ ហើយក្លាយជាពន្លឺបំភ្លឺផ្លូវជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗឲ្យសម្រេចក្តីស្រមៃបាន។ កាលពីមុន កុសល ធ្លាប់ជាបុរសម្នាក់ ដែលមានក្ដីស្រមៃធំ ប៉ុន្តែខ្វះកម្លាំងចិត្ត និងភាពក្លាហានក្នុងការសម្រេចវា។ គាត់តែងតែមានអារម្មណ៍ថា ខ្លួនឯងគ្មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយនឹងអ្នកដទៃ។ តែនៅពេលដែលសោភាបានចូលមកក្នុងជីវិតរបស់គាត់ នាងបានក្លាយជាកម្លាំងចិត្តដ៏ធំធេង ដែលជំរុញឲ្យកុសលងើបឈរ ហើយប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាទាំងអស់។ នាងបានផ្ដល់ទំនុកចិត្ត ផ្ដល់ការលើកទឹកចិត្ត និងផ្ដល់សេចក្ដីស្រឡាញ់គ្មានលក្ខខណ្ឌ ដែលធ្វើឲ្យកុសលមានជំនឿលើខ្លួនឯងសារជាថ្មី។ គាត់បានចាប់ផ្ដើមសម្រេចក្ដីស្រមៃរបស់គាត់ជាបណ្ដើរៗ ដោយមានសោភាជាគូកនដ៏ស្មោះត្រង់នៅក្បែរ។

ចំណែកសោភា ក៏ដូចគ្នាដែរ នាងធ្លាប់ជាស្រីម្នាក់ដែលរស់នៅក្នុងពិភពលោកដ៏តូចមួយរបស់ខ្លួនឯង មិនសូវហ៊ានបញ្ចេញមតិយោបល់ និងមិនសូវជឿជាក់លើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន។ តែដោយសារក្ដីស្រឡាញ់ និងការយកចិត្តទុកដាក់របស់កុសល នាងបានចាប់ផ្ដើមរៀនសូត្រនូវរឿងរ៉ាវថ្មីៗ បានក្លាយជាស្ត្រីដែលរឹងមាំ មានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង និងក្លាហានក្នុងការសម្រេចចិត្ត។ នាងបានក្លាយជាស្ត្រីម្នាក់ ដែលមានឥទ្ធិពល និងអាចជួយជ្រោមជ្រែងដល់គ្រួសារ និងសង្គមបាន។ ពួកគេទាំងពីរបានបំពេញគ្នាទៅវិញទៅមក ដូចជាកង់រទេះពីរ ដែលវិលទៅមុខជាមួយគ្នា ដោយភាពចុះសម្រុង និងភាពយល់ចិត្ត។

រស្មីនៃក្ដីស្រឡាញ់របស់ពួកគេ មិនត្រឹមតែបំភ្លឺផ្លូវជីវិតរបស់ពួកគេប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងបានរាលដាលទៅដល់អ្នកនៅជុំវិញខ្លួនផងដែរ។ ពួកគេតែងតែចែករំលែកស្នាមញញឹម ពាក្យពេចន៍លើកទឹកចិត្ត និងជំនួយដល់អ្នកដែលត្រូវការ។ ផ្ទះរបស់ពួកគេបានក្លាយជាទីជម្រកដ៏កក់ក្ដៅសម្រាប់មិត្តភក្តិ និងក្រុមគ្រួសារ ដែលតែងតែមកសុំយោបល់ និងស្វែងរកកម្លាំងចិត្ត។ ភាពសប្បុរសធម៌ និងការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក បានក្លាយជាគុណតម្លៃដ៏សំខាន់ ដែលពួកគេបានប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ច។

រំលឹកដល់អនុស្សាវរីយ៍ចាស់ កុសលនឹកឃើញពេលដែលពួកគេជួបគ្នាដំបូងនៅកណ្ដាលហ្វូងមនុស្សដ៏ច្រើនកុះករ ក្នុងពិធីបុណ្យប្រពៃណីមួយ។ ភ្នែករបស់ពួកគេបានជួបគ្នា ប្រៀបដូចជាព្រួញស្នេហាបានចាក់ទម្លុះបេះដូង។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ជីវិតរបស់ពួកគេក៏បានផ្លាស់ប្ដូរជាបណ្ដើរៗ រហូតដល់ថ្ងៃនេះ ដែលពួកគេកំពុងអង្គុយជាមួយគ្នាយ៉ាងមានក្ដីសុខ។ ដំណើរជីវិតរបស់ពួកគេ ពោរពេញទៅដោយរឿងរ៉ាវជាច្រើន ដែលទាំងល្អ និងមិនល្អ តែអ្វីដែលសំខាន់នោះគឺ ពួកគេមិនដែលបោះបង់គ្នាចោលឡើយ។ ពួកគេបានបង្ហាញថា ស្នេហាពិតមិនមែនគ្រាន់តែជាអារម្មណ៍ភ្លាមៗនោះទេ តែវាគឺជាការប្ដេជ្ញាចិត្ត ការលះបង់ និងការយល់ចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក។

ពេលវេលាបានកន្លងផុតទៅ ឆាប់រហ័សដូចទឹកហូរ។ កុសល និងសោភា នៅតែបន្តរស់នៅជាមួយគ្នា ដោយភាពរីករាយ និងក្ដីសង្ឃឹម។ ពួកគេបានបង្កើតគ្រួសារមួយ ដែលពោរពេញទៅដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់ និងភាពកក់ក្ដៅ។ កូនៗរបស់ពួកគេបានធំធាត់ឡើង នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ល្អប្រសើរ ដែលផ្ដល់ដោយឪពុកម្ដាយ។ ពួកគេបានបង្រៀនកូនៗឲ្យចេះស្រឡាញ់គ្នា ឲ្យចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយឲ្យចេះតស៊ូប្រឈមមុខនឹងរាល់បញ្ហាជីវិត។

នៅពេលរាត្រីមកដល់ ទីក្រុងបានប្រែជាស្រស់ស្អាតដោយពន្លឺភ្លើងចម្រុះពណ៌។ កុសល និងសោភា បានដើរលេងនៅតាមដងវិថី ដែលពោរពេញដោយមនុស្សម្នា។ ពួកគេកាន់ដៃគ្នាជាប់ ហាក់ដូចជាកំពុងផ្ដល់កម្លាំងចិត្តឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ ភាពកក់ក្ដៅដែលបានផុសចេញពីបេះដូងរបស់ពួកគេ អាចជួយបំបាត់ភាពត្រជាក់នៃខ្យល់រាត្រី។ ពួកគេបានញញឹមដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ដោយមិនចាំបាច់មានពាក្យពេចន៍អ្វីឡើយ ព្រោះកែវភ្នែករបស់ពួកគេបាននិយាយប្រាប់នូវអ្វីៗទាំងអស់។

រស្មីដួងចិត្តរបស់ពួកគេ ពិតជាពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង ដែលបំភ្លឺផ្លូវជីវិតរបស់ពួកគេ ឲ្យដើរទៅមុខដោយភាពរឹងមាំ មិនខ្លាចញញើតនឹងឧបសគ្គអ្វីឡើយ។ វាគឺជាមេរៀនមួយ ដែលបានបង្រៀនឲ្យមនុស្សម្នាក់ៗយល់ថា ទោះបីជាយើងរស់នៅក្នុងសង្គមសម័យទំនើប ដែលពោរពេញទៅដោយការប្រកួតប្រជែង ការតស៊ូ និងការប្រញាប់ប្រញាល់ក៏ដោយ ក៏ក្ដីស្រឡាញ់ពិតនៅតែជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ ដែលអាចជួយឲ្យយើងសម្រេចក្ដីស្រមៃ ហើយរស់នៅដោយសេចក្ដីសុខបាន។ ពួកគេបានបង្ហាញថា ស្នេហាពិតមិនមែនជាការស្វែងរកភាពល្អឥតខ្ចោះនោះទេ តែវាគឺជាការទទួលយកនូវចំណុចខ្វះខាតរបស់គ្នាទៅវិញទៅមក ហើយស្រឡាញ់គ្នាឲ្យអស់ពីដួងចិត្ត។

រស្មីដួងចិត្តនេះ នឹងបន្តរះរហូតតទៅ មិនថាមានព្យុះភ្លៀងអ្វីមកបោកបក់ឡើយ ព្រោះវាបានចាក់ឫសគល់យ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងដួងចិត្តរបស់កុសល និងសោភា រហូតដល់ទីបំផុតនៃជីវិត។