វីរបុរសប្រឆាំងមេរោគ
កាលពីព្រេងនាយ មានភូមិមួយឈ្មោះថា ភូមិកំចាយមាស ដែលជាភូមិដ៏ស្រស់ស្អាតនិងមានជីវិតរស់រវើកនៅក្បែរមាត់ទន្លេ។ អ្នកភូមិទាំងអស់មានសុភមង្គល និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមធ្វើស្រែចំការ។ នៅក្នុងភូមិនោះ មានក្មេងប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ រិទ្ធិស័ក។ រិទ្ធិស័ក មិនខ្លាំងពូកែដូចអ្នកចម្បាំងទេ ប៉ុន្តែគេមានភ្នែកមុត និងចិត្តចង់ដឹងខ្លាំងណាស់។ ថ្ងៃមួយ ភាពស្ងប់ស្ងាត់នៃភូមិត្រូវបានរំខានដោយសត្រូវដែលមើលមិនឃើញ — នោះគឺ ស្ដេចមេរោគ ដែលជាក្រុមបិសាចតូចៗបង្កប់ខ្លួននៅគ្រប់ទីកន្លែង។ ស្ដេចមេរោគបានចាប់ផ្តើមធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកភូមិ ដោយធ្វើឲ្យពួកគេក្តៅខ្លួន ក្អក និងឈឺពោះជាហូរហែ។

ភាពភ័យខ្លាចបានគ្របដណ្តប់ភូមិកំចាយមាស។ អ្នកភូមិគិតថាវាជាបណ្តាសា ឬជាឥទ្ធិពលពីព្រាយអាប។ ពួកគេបានព្យាយាមព្យាបាលដោយឱសថបុរាណជាច្រើន ប៉ុន្តែជំងឺនៅតែបន្តឆ្លងរាលដាល។ រិទ្ធិស័ក បានអង្កេតឃើញថា មនុស្សដែលឈឺខ្លាំងជាងគេ គឺអ្នកដែលមិនសូវបានលាងដៃមុនបរិភោគបាយ ឬអ្នកដែលក្អកដោយមិនខ្ទប់មាត់។ គេឃើញថាមេរោគមិនមែនជាខ្មោចទេ តែជាអ្វីមួយដែលលាក់ខ្លួននៅក្នុងភាពកខ្វក់ ដូចជាភក់ជ្រាំនៅក្បែរផ្ទះ និងនៅលើដៃដែលមិនបានលាង។ រិទ្ធិស័កយល់ថា គេមិនអាចប្រយុទ្ធជាមួយសត្រូវដែលមើលមិនឃើញដោយដាវបានទេ តែត្រូវប្រើអាវុធម្យ៉ាងទៀត។

រិទ្ធិស័កបានសម្រេចចិត្តទៅសុំការណែនាំពី លោកតាគ្រូពេទ្យ ដែលជាអ្នកចេះដឹងបំផុតនៅក្នុងភូមិ។ លោកតាគ្រូពេទ្យបានពន្យល់រឿង មេរោគ (Microbes) ថា៖ «ចៅរិទ្ធិស័កអើយ ពួកវាគឺជាសត្វតូចៗមើលមិនឃើញ ដែលចូលចិត្តរស់នៅក្នុងកន្លែងកខ្វក់ ហើយវាចូលទៅក្នុងខ្លួនយើងតាមរយៈ មាត់ ភ្នែក និងច្រមុះ។ អាវុធតែមួយគត់ដែលខ្លាំងជាងពួកវា គឺ អនាម័យ»។ លោកតាបានប្រាប់រិទ្ធិស័កអំពី របាំងការពារបីយ៉ាង៖ ទី១ ទឹក និងសាប៊ូ ទី២ ការខ្ទប់មាត់ពេលក្អកឬកណ្តាស់ និងទី៣ ការរក្សាទីជុំវិញឲ្យស្អាតល្អ។ រិទ្ធិស័កមានអារម្មណ៍ដូចជាទើបតែបានរកឃើញផែនទីកំណប់។

ចាប់ពីថ្ងៃនោះមក រិទ្ធិស័កបានក្លាយជាអ្នកនាំសារនៃអនាម័យ។ គេបានប្រកាសដល់អ្នកភូមិថា៖ «សូមកុំខ្លាចអី! យើងមានអាវុធប្រឆាំងមេរោគហើយ! អាវុធនោះគឺ សាប៊ូ!»។ គេបានបង្ហាញអ្នកភូមិពីរបៀបលាងដៃឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ គេបានបង្រៀនពួកគេឲ្យប្រើសាប៊ូលាងញីខ្នងដៃ បាតដៃ ចន្លោះម្រាមដៃ និងក្រចក ឲ្យបានយ៉ាងតិច ២០ វិនាទី ដែលយូរល្មមនឹងច្រៀងចម្រៀងខ្លីមួយបទ។ ពេលដែលពពុះសាប៊ូចេញមក នោះគឺដូចជាពពុះវេទមន្តដែលសម្លាប់ស្ដេចមេរោគនៅលើដៃពួកគេ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ រិទ្ធិស័កក៏បានបង្រៀនអ្នកភូមិអំពីសារៈសំខាន់នៃការខ្ទប់មាត់ និងច្រមុះដោយកែងដៃ ឬក្រដាសជូតមាត់ នៅពេលក្អក ឬកណ្តាស់ ដើម្បីកុំឲ្យមេរោគតូចៗទាំងនោះហោះទៅរកអ្នកដទៃ។ គេបានដើរជុំវិញភូមិ លើកទឹកចិត្តឲ្យអ្នកភូមិសម្អាតផ្ទះសម្បែង កុំទុកឲ្យមានសំរាមគរជើង និងដាំដើមឈើដើម្បីធ្វើឲ្យខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ។ អ្នកភូមិដែលពីមុនភ័យខ្លាច បានចាប់ផ្តើមធ្វើតាមការណែនាំរបស់ក្មេងប្រុសតូចនេះ ដោយក្តីសង្ឃឹម។

ប៉ុន្មានសប្តាហ៍ក្រោយមក ស្ដេចមេរោគ និងកងទ័ពរបស់វាបានដកថយ។ ចំនួនអ្នកឈឺបានថយចុះយ៉ាងគំហុក រហូតដល់បាត់អស់ពីភូមិកំចាយមាស។ អ្នកភូមិទាំងអស់បានជាសះស្បើយ ហើយជីវិតរស់រវើកក៏បានវិលត្រឡប់មកវិញ។ ពួកគេបានដឹងថា រិទ្ធិស័ក គឺជាវីរបុរសពិតប្រាកដរបស់ពួកគេ។ គេមិនបានប្រើដាវឬលំពែងទេ តែគេបានប្រើចំណេះដឹង និងការយកចិត្តទុកដាក់លើអនាម័យ។ ភូមិកំចាយមាសបានក្លាយជាភូមិគំរូដែលស្អាតបំផុតនៅក្នុងតំបន់។

រឿងនេះបានបង្រៀនយើងថា វីរភាពមិនមែនទាមទារនូវកម្លាំងកាយ ឬសមត្ថភាពពិសេសអ្វីឡើយ តែតម្រូវឲ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះព័ត៌មានលម្អិតតូចៗ។ ការលាងដៃដោយសាប៊ូ ការសម្អាតបរិស្ថាន និងការយល់ដឹងអំពីមេរោគ គឺជាអាវុធដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតរបស់យើង។ ដរាបណាយើងរក្សាអនាម័យ យើងនឹងអាចកម្ចាត់សត្រូវមើលមិនឃើញបានជានិច្ច ហើយរក្សាសុខភាពល្អបរិបូរណ៍។

ពាក្យគន្លឹះ និងអត្ថន័យ (Key Vocabulary)
- មេរោគ (Microbe): សត្វតូចៗដែលមើលមិនឃើញដោយភ្នែកទទេ ហើយអាចបង្កជាជំងឺ។
- អនាម័យ (Hygiene): ការរក្សាខ្លួនប្រាណ និងបរិស្ថានឲ្យស្អាត ដើម្បីការពារជំងឺឆ្លង។
- វីរបុរស (Hero): អ្នកដែលមានភាពក្លាហាន និងធ្វើអំពើល្អដើម្បីជួយអ្នកដទៃ។
- ក្តៅខ្លួន (Fever): អាការៈមួយដែលខ្លួនប្រាណឡើងកម្ដៅខ្ពស់ដោយសារមានជំងឺ។
- ជំងឺឆ្លង (Infectious Disease): ជំងឺដែលអាចរាលដាលពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត។
មេរៀនអប់រំ (Moral of the Story)
វីរភាពពិតប្រាកដចាប់ផ្តើមដោយទម្លាប់ល្អៗ។ ការលាងដៃឲ្យបានញឹកញាប់ និងការរក្សាអនាម័យបរិស្ថាន គឺជាការការពារដ៏ល្អបំផុតប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លង។ ចំណេះដឹង និងការប្រុងប្រយ័ត្ន គឺជាអាវុធសំខាន់បំផុតដើម្បីរក្សាសុខភាពយើង និងសហគមន៍របស់យើង។
លំហាត់បំពេញល្បះ (Fill in the blanks – អូសនិងទម្លាក់)
1. រិទ្ធិស័កបានបង្រៀនអ្នកភូមិឲ្យប្រើប្រាស់ ជាអាវុធប្រឆាំងមេរោគ។
2. លោកតាគ្រូពេទ្យបានប្រាប់រិទ្ធិស័កថា អាវុធខ្លាំងជាងមេរោគ គឺ ។
3. គេត្រូវលាងដៃយ៉ាងតិចបំផុត ។
4. អ្នកភូមិបានហៅរិទ្ធិស័កថាជា របស់ពួកគេ។
សំនួរជ្រើសរើស (Multiple Choice)
សំណួរ និងចម្លើយ (Q&A)
- តើរិទ្ធិស័កបានប្រើអាវុធអ្វីដើម្បីកម្ចាត់មេរោគ?
ចម្លើយ: គេបានប្រើ ចំណេះដឹងអំពីអនាម័យ ទឹក និងសាប៊ូ។ - តើស្ដេចមេរោគចូលចិត្តរស់នៅក្នុងកន្លែងបែបណា?
ចម្លើយ: ស្ដេចមេរោគចូលចិត្តរស់នៅក្នុងកន្លែងកខ្វក់ ដូចជានៅលើដៃដែលមិនបានលាង និងសំរាម។ - តើរបាំងការពារសំខាន់ៗទាំងបីយ៉ាងដែលលោកតាគ្រូពេទ្យបង្រៀនមានអ្វីខ្លះ?
ចម្លើយ: ទី១ ទឹក និងសាប៊ូ ទី២ ការខ្ទប់មាត់ពេលក្អកឬកណ្តាស់ និងទី៣ ការរក្សាទីជុំវិញឲ្យស្អាតល្អ។
