ដំរីធំចិត្តល្អ និងទន្សាយតូច
កាលពីព្រេងនាយ នៅឯព្រៃស្ដុកមួយឈ្មោះថា ព្រៃសំបូរ រស់នៅសត្វដំរីធំមួយក្បាលឈ្មោះថា រិទ្ធិស័ក។ រិទ្ធិស័ក មានកម្លាំងកាយមហិមា ប៉ុន្តែអ្វីដែលធ្វើឲ្យគេល្បីល្បាញជាងកម្លាំងទៅទៀតនោះ គឺចិត្តសប្បុរសធម៌របស់គេ។ រាល់សត្វតូចធំនៅក្នុងព្រៃតែងតែគោរពស្រឡាញ់ រិទ្ធិស័ក ព្រោះគេមិនដែលប្រើកម្លាំងបំបាក់បំបាក់នរណាម្នាក់ឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ គេតែងតែប្រើប្រមោយដ៏វែងរបស់គេ ដើម្បីជួយសត្វទាំងឡាយដែលជួបការលំបាក។ មួយវិញទៀត មានទន្សាយតូចមួយក្បាលឈ្មោះ ទន្សាយ គឺ ជាសត្វដែលរហ័សរហួន និងឆ្លាតវៃ ប៉ុន្តែគេមានចរិតមួយដែលចូលចិត្តអួតអាងពីខ្លួនឯងលើសលប់។

មួយរយៈក្រោយមក ព្រៃសំបូរបានជួបប្រទះនឹងវិបត្តិដ៏ធំមួយ នោះគឺ ភាពរាំងស្ងួត។ ភ្លៀងមិនបានធ្លាក់ចុះអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ហើយស្ទឹងមេក៏ចាប់ផ្ដើមរីងស្ងួតហួតហែង។ សត្វទាំងឡាយចាប់ផ្ដើមភ័យស្លន់ស្លោរ ព្រោះគ្មានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បរិភោគ។ រិទ្ធិស័ក ដែលជាអ្នកដឹកនាំដ៏មានប្រាជ្ញា បានកោះប្រជុំសត្វទាំងអស់។ គេបាននឹកឃើញដល់រឿងរ៉ាវចាស់ៗ ដែលជីតាគេធ្លាប់បានប្រាប់អំពីអណ្តូងធម្មជាតិដ៏ជ្រៅមួយ ដែលលាក់ខ្លួននៅចន្លោះជ្រលងភ្នំខ្ពស់ៗ។ ការធ្វើដំណើរទៅទីនោះពិតជាលំបាកខ្លាំងណាស់ ព្រោះផ្លូវមានឧបសគ្គច្រើន និងគ្រោះថ្នាក់។

រិទ្ធិស័ក បានសម្រេចចិត្តចេញដំណើរទៅរកអណ្ដូងនោះ។ ទន្សាយតូចឈ្មោះ ទន្សាយ បានស្ម័គ្រចិត្តទៅជាមួយ ប៉ុន្តែគេនិយាយអួតថា៖ «រិទ្ធិស័ក ឯងជាសត្វធំយឺតយ៉ាវណាស់ ចាំបាច់ឲ្យអញជិះលើខ្នងឯងទៅ ដើម្បីឆាប់ទៅដល់។ អញដឹងផ្លូវទាំងអស់ ព្រោះអញរហ័ស!» រិទ្ធិស័ក ញញឹមតិចៗ ហើយនិយាយដោយសុភាពថា៖ «ទន្សាយ អរគុណដែលចង់ជួយ ប៉ុន្តែផ្លូវនេះលំបាកណាស់ ហើយអញក៏ត្រូវការកម្លាំងជើងដើរខ្លួនឯងដែរ។ យើងត្រូវការជំនួយរបស់ឯង តែមិនមែនជាបន្ទុកលើខ្នងអញទេ។» រិទ្ធិស័ក បានចាប់ផ្ដើមដើរដោយប្រើកម្លាំងជើងដ៏មាំរបស់ខ្លួន ដើម្បីបំបែកថ្ម និងរុញមែកឈើដែលរាំងផ្លូវ ដើម្បីឲ្យទន្សាយ និងសត្វតូចៗដទៃទៀតដើរតាមបានស្រួល។

ពេលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវភ្នំ ទន្សាយ ព្យាយាមបង្ហាញពីភាពរហ័សរហួនរបស់ខ្លួន ដោយលោតចុះឡើងៗនៅតាមគែមច្រាំងថ្មចោទ។ ដោយសារតែគេធ្វេសប្រហែស និងអួតអាងហួសហេតុ ទន្សាយ ក៏បានរអិលជើងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងរណ្ដៅជ្រៅមួយ។ គេស្រែកហៅ រិទ្ធិស័ក ដោយក្តីភ័យខ្លាច។ រិទ្ធិស័ក ដែលដើរនៅខាងមុខ ឮសូរសំឡេងក៏ប្រញាប់ត្រឡប់មកវិញភ្លាម។ គេមិនបានបន្ទោសទន្សាយឡើយ។ គេបានប្រើប្រមោយដ៏វែង និងទន់ភ្លន់របស់គេ លូកចូលទៅក្នុងរណ្ដៅ ហើយចាប់ទន្សាយមកដាក់លើដីវិញដោយប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត។ ទន្សាយ ដឹងខ្លួនខុស ហើយមានអារម្មណ៍ខ្មាសអៀនយ៉ាងខ្លាំង។

បន្ទាប់ពីជួយសង្គ្រោះ ទន្សាយ បានរៀនសូត្រពីភាពរាបសា។ គេលែងអួតអាងហើយនិយាយទៅកាន់ រិទ្ធិស័ក ថា៖ «បង រិទ្ធិស័ក កម្លាំងរបស់បងមិនត្រឹមតែសម្រាប់រុញច្រានទេ តែសម្រាប់ការពារខ្ញុំផង។ ខ្ញុំសុំទោសដែលធ្លាប់អួត។» រិទ្ធិស័ក បាននិយាយលួងលោមថា៖ «ទន្សាយ ឯងមានជំនាញរហ័សរហួន ឯងគួរប្រើជំនាញនោះឲ្យមានប្រយោជន៍។ កុំយកវាទៅប្រើសម្រាប់អួតអាង។» ពេលទៅដល់អណ្តូង រិទ្ធិស័ក បានប្រើកម្លាំងរបស់គេ ដើម្បីពង្រីកមាត់អណ្តូងឲ្យធំជាងមុន ហើយប្រើត្រចៀកធំៗដើម្បីកូរស្លឹកឈើគ្របពីលើ ដើម្បីការពារកុំឲ្យទឹកហួត។

ឥឡូវនេះ ទន្សាយ បានប្រើភាពរហ័សរហួនរបស់ខ្លួនក្នុងការរត់ត្រឡប់ទៅព្រៃវិញ ដើម្បីផ្ដល់ដំណឹងល្អដល់សត្វដទៃ។ គេបានជួយដឹកនាំសត្វតូចៗឲ្យដើរតាមផ្លូវដែល រិទ្ធិស័ក បានរៀបចំទុក។ ពួកគេបាននាំគ្នាត្រឡប់ទៅអណ្តូងវិញ ហើយបានផឹកទឹកគ្រប់គ្រាន់។ ទោះបីជាពេលក្រោយមក ភ្លៀងចាប់ផ្តើមធ្លាក់ និងភាពរាំងស្ងួតត្រូវបញ្ចប់ក៏ដោយ ក៏មិត្តភាពរវាងដំរីធំ និងទន្សាយតូចនៅតែរឹងមាំ។ រិទ្ធិស័ក បានបង្រៀនទន្សាយឲ្យចេះប្រើជំនាញដោយមានភាពរាបសា និងបង្រៀនសត្វដទៃទៀតឲ្យចេះឱ្យតម្លៃចំពោះអ្នកដែលជួយគេ។ សត្វទាំងអស់បានយល់ថា ទំហំមិនមែនជារឿងសំខាន់ទេ តែការមានចិត្តសប្បុរស និងការចេះរួបរួមគ្នាទើបជាកម្លាំងពិតប្រាកដ។

ពាក្យគន្លឹះ និងអត្ថន័យ (Key Vocabulary)
- រិទ្ធិស័ក (Rithisak): ឈ្មោះដំរីធំ ដែលមានកម្លាំង និងប្រាជ្ញា។
- ព្រៃស្ដុក (Lush Forest): ព្រៃដែលដុះលូតលាស់ដោយមានដើមឈើនិងរុក្ខជាតិច្រើន។
- ភាពរាំងស្ងួត (Drought): ស្ថានភាពដែលគ្មានភ្លៀងធ្លាក់អស់រយៈពេលយូរ។
- ប្រមោយ (Trunk): ច្រមុះវែងរបស់ដំរី ដែលប្រើសម្រាប់ចាប់ លើក និងបឺតទឹក។
- ភាពរាបសា (Humility): ចិត្តដែលមិនឆ្មើងឆ្មៃ ឬអួតអាងពីខ្លួនឯង។
- កម្លាំងកាយមហិមា (Great Physical Strength): កម្លាំងខ្លាំងក្លា និងធំធេង។
- ជ្រលងភ្នំ (Valley/Ravine): ទីតាំងនៅចន្លោះភ្នំ ឬជាជម្រៅតូចមួយ។
មេរៀនអប់រំ (Moral of the Story)
កម្លាំងពិតប្រាកដមិនស្ថិតនៅលើទំហំរាងកាយ ឬសមត្ថភាពអួតអាងនោះទេ។ វាស្ថិតនៅលើចិត្តសប្បុរសធម៌ ការប្រើប្រាស់ជំនាញរបស់យើងដើម្បីជួយអ្នកដទៃ និងការចេះរស់នៅដោយភាពរាបសា។ ការរួបរួមគ្នារវាងអ្នកខ្លាំង និងអ្នកឆ្លាតអាចដោះស្រាយបញ្ហាធំៗបាន។
លំហាត់បំពេញល្បះ (Fill in the blanks)
1. សត្វដំរីធំចិត្តល្អមានឈ្មោះថា ។
2. ព្រៃសំបូរបានជួបវិបត្តិដោយសារ មិនបានធ្លាក់ភ្លៀង។
3. រិទ្ធិស័ក បានប្រើ របស់គេដើម្បីលើកទន្សាយចេញពីជ្រោះ។
4. មានចរិតចូលចិត្តអួតអាងពេកទើបជួបគ្រោះថ្នាក់។
សំនួរជ្រើសរើស (Multiple Choice)
សំណួរ និងចម្លើយ (Q&A)
- 9. តើរិទ្ធិស័ក រស់នៅក្នុងព្រៃឈ្មោះអ្វី?
ចម្លើយ: ព្រៃសំបូរ។ - 10. តើទន្សាយបានប្រើភាពរហ័សរបស់ខ្លួនជួយអ្វីខ្លះ បន្ទាប់ពីគេរៀនសូត្រពីភាពរាបសា?
ចម្លើយ: គេបានរត់យ៉ាងរហ័សទៅផ្ដល់ដំណឹងដល់សត្វដទៃ និងដឹកនាំសត្វតូចៗមកកាន់អណ្តូង។ - 11. តើមេរៀនសំខាន់បំផុតដែលទន្សាយបានរៀនពី រិទ្ធិស័ក គឺអ្វី?
ចម្លើយ: ភាពរាបសា និងការប្រើប្រាស់ជំនាញដោយមានប្រយោជន៍ មិនមែនដើម្បីអួតអាងឡើយ។
