ឆ្មារត់ប្រណាំងជាមួយឆ្កែ
នៅក្នុងភូមិដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយ មានសត្វពីរដែលជាមិត្តភក្តិនឹងគ្នា ប៉ុន្តែមានចំណង់ចំណូលចិត្តខុសគ្នាស្រឡះ។ ឆ្មាឈ្មោះ ម៉ៅតូច ជាសត្វដែលចូលចិត្តភាពស្ងប់ស្ងាត់ គេតែងតែដេកលក់យ៉ាងស្រួលក្រោមម្លប់ឈើ។ រីឯឆ្កែឈ្មោះ កញ្ចាស់ វិញ គឺពោរពេញដោយថាមពល គេរត់លេងចុះឡើងពេញមួយថ្ងៃគ្មានពេលនឿយហត់ឡើយ។ ម៉ៅតូច តែងតែឆ្ងល់ថា ហេតុអ្វីបានជា កញ្ចាស់ ចូលចិត្តរត់លឿនម្ល៉េះ។ In a quiet village, there were two animals who were friends, but they had completely different hobbies. The cat, named Maotouch, loved peace and quiet, and often slept comfortably under the shade of a tree. The dog, named Kanhchah, was full of energy, running around all day without ever getting tired. Maotouch often wondered why Kanhchah loved running so fast.
ថ្ងៃមួយ កញ្ចាស់ បានរត់យ៉ាងលឿនត្រឡប់ទៅត្រឡប់មក នៅមុខកន្លែងដែល ម៉ៅតូច កំពុងដេក។ គេបានឈប់នៅជិត ម៉ៅតូច ហើយដកដង្ហើមធំទាំងញញឹមយ៉ាងរីករាយ។ កញ្ចាស់ និយាយថា «ម៉ៅតូច! មកសាករត់លេងជាមួយខ្ញុំទៅ! វាពិតជាសប្បាយណាស់!» ម៉ៅតូច គ្រាន់តែងើបក្បាលបន្តិចហើយងងុយដេកតបវិញ។ One day, Kanhchah ran very quickly back and forth in front of where Maotouch was sleeping. He stopped near Maotouch and took a deep breath, smiling widely with excitement. Kanhchah said, “Maotouch! Come try running with me! It’s truly a lot of fun!” Maotouch merely lifted his head slightly and replied drowsily.
ម៉ៅតូច បានហាមាត់ថ្ងូរតិចៗ ហើយលាតខ្លួនបន្តិចមុននឹងតបវិញ។ «អរគុណ កញ្ចាស់! តែខ្ញុំចូលចិត្តការនៅស្ងៀមជាង។ វាមិនចាំបាច់រត់លឿនដើម្បីមានអារម្មណ៍ល្អនោះទេ»។ កញ្ចាស់ ឮហើយក៏ងើយឆ្ងល់យ៉ាងខ្លាំង។ គេគិតថា ការរត់លឿនគឺជាអ្វីដែលល្អបំផុតនៅក្នុងលោក។ Maotouch yawned softly and stretched a little before replying. “Thank you, Kanhchah! But I prefer staying still. It’s not necessary to run fast to feel good.” Kanhchah heard this and became extremely puzzled. He believed that running fast was the best thing in the world.
កញ្ចាស់ នៅតែមិនអស់ចិត្ត ក៏ញញឹមយ៉ាងធំ ហើយស្នើគំនិតមួយថា៖ «អ៊ីចឹង បើយើងសាកល្បងរត់ប្រណាំងគ្នាម្ដងមើល៍? យើងនឹងដឹងថា តើអ្នកណាលឿនជាង ហើយការរត់លឿនពិតជាសប្បាយប៉ុណ្ណា!» ម៉ៅតូច បានបើកភ្នែកធំៗបន្តិច ព្រោះគេមិនដែលគិតពីរឿងរត់ប្រណាំងនោះទេ។ ប៉ុន្តែដោយឃើញ កញ្ចាស់ សប្បាយចិត្តខ្លាំងពេក ម៉ៅតូច ក៏យល់ព្រមទាំងញញឹមដាក់មិត្តរបស់គេ។ Kanhchah was still unconvinced, so he smiled widely and proposed an idea: “Then, why don’t we try running a race? We will find out who is faster and how much fun running fast really is!” Maotouch opened his eyes slightly wide, as he had never thought about racing before. But seeing Kanhchah so genuinely happy, Maotouch agreed, smiling at his friend.
កញ្ចាស់ រំភើបចិត្តណាស់ គេក៏ប្រាប់ ម៉ៅតូច ថា៖ «យើងនឹងរត់ទៅដើមឈើធំខាងមុខនោះ ហើយត្រឡប់មកវិញ!» ម៉ៅតូច ងក់ក្បាលយល់ព្រម តែសុំឲ្យរត់ត្រឹមតែមួយជុំបានហើយ។ កញ្ចាស់ ញញឹមយ៉ាងធំ ហើយស្រែកថា «ត្រៀម! ចាប់ផ្ដើម!» មុននឹងចាប់ផ្តើមរត់យ៉ាងលឿន។ Kanhchah was very excited and told Maotouch: “We will run to that big tree ahead and come back!” Maotouch nodded in agreement but requested that they only run one lap. Kanhchah smiled widely and shouted, “Ready! Go!” before starting to run very quickly.
កញ្ចាស់ បានរត់សំដៅទៅមុខដូចជាខ្យល់បក់លឿន ទាំងញញឹមយ៉ាងរីករាយ។ គេរំភើបនឹងការបង្ហាញកម្លាំងរបស់គេណាស់ ហើយគិតថាខ្លួននឹងឈ្នះជាមិនខាន។ ប៉ុន្តែ ម៉ៅតូច មិនបានរត់តាមនោះទេ។ គេគ្រាន់តែអង្គុយស្ងៀមៗមើល កញ្ចាស់ រត់បាត់ពីភ្នែកទៅដោយទឹកមុខស្ងប់ស្ងាត់។ Kanhchah zoomed forward like a rapid gust of wind, smiling brightly. He was so excited to demonstrate his speed and was certain he would win easily. But Maotouch did not run after him at all. He simply sat quietly, watching Kanhchah disappear from view with a calm and composed expression.
ម៉ៅតូច មិនមែនខ្ជិលទេ តែគេដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា ការរត់ប្រណាំងជាមួយមិត្តភក្តិដែលលឿនជាង ត្រូវតែប្រើប្រាស់ភាពឆ្លាតវៃ។ ដូច្នេះ ម៉ៅតូច ក៏ចាប់ផ្ដើមធ្វើដំណើរយឺតៗតាមផ្លូវកាត់ ដោយមិនបាច់ខំប្រឹងប្រែងអស់ពីកម្លាំងកាយឡើយ។ គេគ្រាន់តែអង្គុយរង់ចាំ កញ្ចាស់ ដែលកំពុងតែរត់ដោយមិនប្រយ័ត្នត្រឡប់មកវិញ។ Maotouch was not being lazy; he knew clearly that racing a faster friend required using cleverness. Therefore, Maotouch began to travel slowly along a subtle shortcut, without needing to exert all his physical strength. He simply sat and waited patiently for Kanhchah, who was running carelessly, to return.
មិនយូរប៉ុន្មាន កញ្ចាស់ ដែលរត់បុកខ្យល់អស់ពីកម្លាំងកាយ ក៏រត់ត្រឡប់មកដល់ចំណុចចាប់ផ្ដើមវិញ ទាំងដកដង្ហើមឮសន្ធឹកសន្ធាប់។ គេហត់នឿយខ្លាំងណាស់ តែរំភើបចិត្តគិតថាខ្លួនឈ្នះហើយ។ កញ្ចាស់ ស្រាប់តែឃើញ ម៉ៅតូច កំពុងអង្គុយលេងក្រោមដើមឈើ ធ្វើដូចជាគ្មានអ្វីកើតឡើងសោះ។ កញ្ចាស់ ភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង ហើយស្ទើរតែមិនជឿភ្នែកខ្លួនឯង។ Soon after, Kanhchah, who had used all his energy running against the wind, returned to the starting point, breathing heavily. He was extremely tired but excited, believing he had won. Kanhchah suddenly saw Maotouch sitting playfully under the tree, acting as if nothing had happened. Kanhchah was extremely surprised and could barely believe his own eyes.
កញ្ចាស់ ដកដង្ហើមធំៗ ហើយសួរទៅ ម៉ៅតូច ដោយភាពងឿងឆ្ងល់ថា៖ «ម៉ៅតូច ឯងមកដល់ទីនេះតាំងពីពេលណា? ឯងលួចធ្វើផ្លូវកាត់ឬ?» ម៉ៅតូច ក្រោកឈរឡើង រួចឆ្លើយដោយស្នាមញញឹមដ៏ទន់ភ្លន់ថា៖ «បងកញ្ចាស់! ភាពលឿនមិនមែនជាអ្វីទាំងអស់នោះទេ។ ខ្ញុំបានប្រើភាពឆ្លាតវៃរបស់ខ្ញុំដើម្បីធ្វើដំណើរតាមផ្លូវដែលខ្លីជាង។» កញ្ចាស់ បានស្តាប់ហើយក៏យល់ឃើញថា ខ្លួនពិតជាខុសមែន ដោយសារតែខ្វះការគិតគូរវែងឆ្ងាយ។ ពេលនោះ ម៉ៅតូច ក៏បានប្រកាសជ័យជម្នះរបស់គេយ៉ាងទន់ភ្លន់។ Kanhchah took deep breaths and asked Maotouch with confusion: “Maotouch, when did you get here? Did you cheat with a shortcut?” Maotouch stood up and replied with a gentle smile: “Brother Kanhchah! Speed is not everything. I used my cleverness to travel the shorter path.” Kanhchah listened and realized he was truly wrong, having lacked foresight. Maotouch then gently declared his victory.
ដូច្នេះ កញ្ចាស់ បានសើចយ៉ាងរីករាយ ហើយអបអរសាទរ ម៉ៅតូច ចំពោះជ័យជម្នះដ៏ឆ្លាតវៃរបស់គេ។ ពួកគេទាំងពីរបានរៀនមេរៀនដ៏សំខាន់មួយនៅថ្ងៃនោះ៖ ភាពលឿនគឺល្អ ប៉ុន្តែភាពឆ្លាតវៃអាចជួយយើងឱ្យសម្រេចគោលដៅបានដោយប្រសើរជាងមុន។ ចាប់ពីពេលនោះមក ម៉ៅតូច និង កញ្ចាស់ នៅតែជាមិត្តភក្តិដ៏ល្អ ហើយតែងតែចែករំលែកទាំងភាពរហ័សរហួន និងគំនិតល្អៗរបស់ពួកគេជាមួយគ្នា។ រឿងរ៉ាវរបស់ពួកគេបានក្លាយជាការដាស់តឿនដ៏ផ្អែមល្ហែមដល់អ្នកទាំងអស់គ្នាថា ភាពឈ្លាសវៃ គឺមានតម្លៃខ្លាំងជាងកម្លាំងទៅទៀត។ So, Kanhchah laughed happily and congratulated Maotouch for his clever victory. Both of them learned a valuable lesson that day: speed is good, but cleverness can help us achieve goals better. From then on, Maotouch and Kanhchah remained good friends and always shared both their quickness and their good ideas with each other. Their story became a sweet reminder to everyone that wisdom is much more valuable than strength.
