ក្នុងចំណោមទំព័រទាំងអស់នៃសៀវភៅនេះ ផ្នែកដែលគ្មានឈ្មោះ (Undefined) នេះហើយដែលជាចំណុចកណ្តាលនៃភាពចាំបាច់ និងភាពមិនច្បាស់លាស់។ វាមិនមែនជាការចាប់ផ្តើមផ្លូវការ ឬការបញ្ចប់ឡើយ ប៉ុន្តែជាលំហដែលយើងត្រូវបោះជំហានចូលទៅដោយផ្ទាល់ ដើម្បីយល់ពីគ្រឹះនៃភាពរស់រានក្នុងសម័យកាលឌីជីថល។ យើងកំពុងឈរនៅមាត់ច្រាំងនៃបដិវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យា ដែលមិនមែនគ្រាន់តែផ្លាស់ប្តូរឧបករណ៍របស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានផ្លាស់ប្តូរនិយមន័យនៃមនុស្សជាតិទាំងមូល។ ល្បឿននៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ការស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងការតភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតគ្មានដែនកំណត់ បានបង្កើតនូវបរិយាកាសថ្មីមួយដែលតម្រូវឱ្យមានយុទ្ធសាស្ត្រផ្លូវចិត្តខុសពីសម័យកាលមុនៗ។ គំនិតដែលថា «អ្វីៗនឹងនៅដដែល» គឺជាភាពប្រណីតមួយដែលលែងមានទៀតហើយ។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុតសម្រាប់យើងនាពេលនេះ គឺការអភិវឌ្ឍនូវ ការដឹងខ្លួនឌីជីថល (Digital Awareness) កម្រិតខ្ពស់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យយើងអាចធ្វើការបែងចែកយ៉ាងច្បាស់រវាងឧបករណ៍ដែលបម្រើឱ្យយើង និងប្រព័ន្ធដែលគ្រប់គ្រងយើង។ វិបត្តិពិតប្រាកដមិនស្ថិតនៅលើថា «ម៉ាស៊ីនអាចធ្វើអ្វីបាន» នោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើ «យើងក្នុងនាមជាមនុស្សកំពុងបាត់បង់សមត្ថភាពស្នូលអ្វីខ្លះ» ក្នុងពេលដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើអេក្រង់។ ភាពខុសគ្នារវាងការរស់រាន និងភាពរុងរឿង នៅក្នុងយុគសម័យនេះ គឺស្ថិតនៅលើការគ្រប់គ្រងថាមពលយកចិត្តទុកដាក់ (Attention Economy) របស់យើងផ្ទាល់។ បច្ចេកវិទ្យាត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងល្អិតល្អន់ ដើម្បីទាញយកពេលវេលា ការផ្តោតអារម្មណ៍ និងទិន្នន័យរបស់យើង ដោយរុញច្រានយើងឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវដ្តនៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរាក់ៗ (Shallow Engagement) និងការឆ្លើយតបភ្លាមៗ។ ដើម្បីទប់ទល់នឹងនិន្នាការនេះ យើងត្រូវតែអនុវត្តនូវអ្វីដែលហៅថា ភាពធន់ផ្លូវចិត្ត និងក្រមសីលធម៌ឌីជីថល។ ភាពធន់ផ្លូវចិត្ត គឺសមត្ថភាពក្នុងការរក្សានូវភាពស្ងប់ស្ងាត់ផ្លូវចិត្ត ការវិភាគដោយឯករាជ្យ និងការស្វែងរកនូវភាពស៊ីជម្រៅ ក្នុងពេលដែលព័ត៌មានរាក់ៗរាប់លានកំពុងចោមរោមយើង។ នេះតម្រូវឱ្យមានការស្តារឡើងវិញនូវវិន័យបុរាណនៃការគិតពិចារណា ការអានដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងការអនុវត្តការងារដែលត្រូវការការផ្តោតអារម្មណ៍យូរអង្វែង (Deep Work)។ ចំណែកឯ ក្រមសីលធម៌ឌីជីថល គឺសំដៅលើការប្រើប្រាស់អំណាចបច្ចេកវិទ្យាដោយការទទួលខុសត្រូវ មិនត្រឹមតែចំពោះខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែចំពោះសង្គមទាំងមូល។ តើយើងប្រើប្រាស់ AI ដើម្បីពង្រីកសក្តានុពលរបស់មនុស្ស ឬក៏គ្រាន់តែជំនួសកម្លាំងពលកម្មរបស់យើង? តើយើងផ្តល់តម្លៃដល់ទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ ឬក៏ការពេញនិយមនិម្មិត? ចម្លើយចំពោះសំណួរទាំងនេះកំណត់ថាតើយើងនឹងក្លាយជាម្ចាស់ ឬជាទាសករនៃពិភពឌីជីថលថ្មី។ ការរស់រានមិនមែនត្រឹមតែការមានសម្ភារៈប្រើប្រាស់ប៉ុណ្ណោះទេ វាគឺការរក្សានូវអធិបតេយ្យភាពនៃស្មារតីរបស់យើង។ ដូច្នេះ ផ្នែក «undefined» នេះគឺជាការអំពាវនាវឱ្យយើងឈប់ពិចារណាពីខ្លួនឯងថាជាអ្នកប្រើប្រាស់ (Users) ប៉ុន្តែត្រូវចាត់ទុកខ្លួនឯងថាជាស្ថាបត្យករ (Architects) នៃអនាគត។ យើងមិនអាចរង់ចាំឱ្យបច្ចេកវិទ្យាកំណត់ជោគវាសនារបស់យើងបានទេ។ យើងត្រូវតែកសាង យុទ្ធសាស្ត្ររស់រានជាន់ខ្ពស់ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវភាពប៉ិនប្រសប់ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជាមួយនឹងតម្លៃស្នូលរបស់មនុស្ស។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះរួមបញ្ចូលទាំងការការពារលំហផ្លូវចិត្តរបស់យើងពីការពុលព័ត៌មាន ការបណ្តុះបណ្តាលភាពច្នៃប្រឌិតដែល AI មិនអាចចម្លងតាមបាន (ដូចជាប្រាជ្ញា ភាពយល់ចិត្ត និងវិចារណញ្ញាណ) និងការបង្កើតសហគមន៍ពិតប្រាកដដែលលើសពីព្រំដែនអេក្រង់។ ភាពរុងរឿងនាពេលអនាគត មិនមែនស្ថិតនៅលើភាពលឿននៃការតភ្ជាប់របស់យើងនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើគុណភាពនៃសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់យើង។ ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃសម័យកាលឌីជីថល មិនមែនជាមូលហេតុនៃការភ័យខ្លាចនោះទេ ប៉ុន្តែជាផ្ទាំងក្រណាត់ទទេមួយ ដែលយើងមានឱកាសប្រើប្រាស់ដើម្បីគូសវាសនូវអនាគតមួយដែលពិតជាឆ្លុះបញ្ចាំងពីសក្តានុពលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់មនុស្ស។ ចូរយើងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ថ្ងៃស្អែក ដោយការកំណត់និយមន័យឡើងវិញនូវអ្វីដែលពិតជាមានតម្លៃបំផុតសម្រាប់ជីវិត។